[비즈한국] HLB vừa nếm trải thất bại lần thứ ba trong hành trình chinh phục thị trường thuốc mới của Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA). "Liệu pháp kết hợp Rivoceranib và Camrelizumab", đang được phát triển như một phương pháp điều trị ung thư gan bước 1, đã không thể vượt qua ngưỡng cửa phê duyệt khi nhận được Thư phản hồi hoàn chỉnh (CRL) từ FDA. Thị trường đang lo ngại sâu sắc rằng thất bại lần này có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý đầu tư không chỉ đối với Tập đoàn HLB mà còn trên toàn bộ lĩnh vực dược phẩm - công nghệ sinh học trong nước.
Nguyên nhân từ quản lý chất lượng các loại thuốc khác của đối tác Hằng Thụy
Trong thông báo cùng ngày, HLB cho biết họ đã nhận được CRL trong quá trình thẩm định của FDA đối với liệu pháp kết hợp Rivoceranib-Camrelizumab. Đây là lần thứ ba sau các đợt vào tháng 5 năm 2024 và tháng 3 năm 2025.
Nếu như các đợt nhận CRL lần 1 và lần 2 trước đó bị cản trở bởi rủi ro CMC (sản xuất và kiểm soát chất lượng) đối với Camrelizumab của Hằng Thụy, thì lần này, vấn đề không nằm ở khuyết tật trong quy trình sản xuất của chính Rivoceranib hay Camrelizumab.
Theo giải thích của HLB, nguyên nhân của CRL lần này là do cơ sở sản xuất hoạt chất dược phẩm (API) của một loại thuốc generic khác mà Hằng Thụy đang bán tại Mỹ đã bị FDA chỉ ra lỗi trong đợt kiểm tra cGMP (Tiêu chuẩn thực hành sản xuất tốt) định kỳ, dẫn đến việc nhận "Form 483 (Thông báo các điểm cần khắc phục)". Theo HLB, FDA đã kiểm tra đột xuất cơ sở sản xuất hoạt chất (DS) của Hằng Thụy vào ngày 15 tháng 4 và cơ sở thành phẩm (DP) vào ngày 3 tháng này. Đây không phải là quá trình kiểm tra tiền phê duyệt (PAI) cho việc cấp phép thuốc mới Rivoceranib-Camrelizumab.
Vấn đề nằm ở chỗ cơ sở này cũng là nơi dự kiến sẽ sản xuất hoạt chất cho Rivoceranib. FDA đã trì hoãn việc cấp phép với lý do "không thể cấp phép cho Rivoceranib cho đến khi xác nhận được việc tuân thủ các tiêu chuẩn cGMP tổng thể của nhà máy đó", tức là coi vấn đề quản lý chất lượng toàn bộ nhà máy là nguyên nhân. Có thể coi đây là "hiệu ứng cánh bướm" từ việc quản lý chất lượng yếu kém đối với một loại thuốc khác dùng chung nhà máy, chứ không phải vấn đề từ chính Rivoceranib và Camrelizumab.
Tuy nhiên, trong ngành đang dấy lên lo ngại rằng HLB thực tế hoàn toàn không kiểm soát được đối tác của mình là Hằng Thụy. Hằng Thụy đã nhận được kết quả kiểm tra DS từ tháng 4 và đang trong quá trình phản hồi, đến ngày 3 tháng 7 lại tiếp tục bị chỉ ra sai sót ở khâu DP, nhưng họ đã che giấu sự thật này và chỉ thông báo muộn màng cho Elevar (công ty con phát triển thuốc mới tại Mỹ của HLB) vào ngày 5 vừa qua.
Được biết, phía Hằng Thụy đã bào chữa rằng: "Vì Rivoceranib chưa phải là sản phẩm thương mại nên không thuộc đối tượng kiểm tra, do đó chúng tôi không chia sẻ nội dung liên quan". Điều này có nghĩa là mặc dù đã thất bại trong việc đạt được phê duyệt FDA đến 3 lần, bao gồm cả lần này, tình hình thực tế vẫn không được chia sẻ một cách thỏa đáng. HLB cho biết họ đã chính thức yêu cầu Hằng Thụy cung cấp các chi tiết cụ thể từ Form 483 của FDA – mấu chốt của việc trì hoãn phê duyệt – và đang chờ đợi phản hồi.
Jung Yoon-taek, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Công nghiệp Dược phẩm, chỉ trích: "Việc liên lạc giữa các đối tác không thông suốt ngay cả khi đó là vấn đề trực tiếp tại cơ sở sản xuất cho thấy sự thiếu vắng quyền kiểm soát mang tính cấu trúc. Đây là một bài học đắt giá cho thấy rõ những giới hạn khi thực hiện hợp tác phát triển chung thay vì là một doanh nghiệp đơn lẻ".
Lời khẳng định của "huyền thoại Samsung Bio" Kim Tae-han và lý do khiến ông trở nên ngượng ngùng chỉ sau 3 tháng
Với diễn biến như hiện tại, vị thế của Kim Tae-han, Chủ tịch phụ trách mảng Bio của Tập đoàn HLB, đang trở nên khó xử. Là cựu CEO đầu tiên của Samsung Biologics, người đã tạo nên hệ thống chất lượng "không lỗi", ông Kim gia nhập tập đoàn HLB đầu năm nay với kỳ vọng sẽ là "cầu thủ cứu nguy" giải quyết các rủi ro về chất lượng.
Tại buổi họp cổ đông tích hợp của HLB diễn ra vào tháng 4, ông Kim từng bày tỏ sự tự tin về việc Rivoceranib-Camrelizumab sẽ được FDA phê duyệt. Khi đó ông cho biết: "Kể từ khi gia nhập HLB, tôi đã xem xét tất cả các tài liệu trao đổi với FDA, tài liệu từ Elevar và Hằng Thụy trong 2-3 tháng qua". Ông cũng tiết lộ: "Cùng với các chuyên gia của Elevar, tôi đã trực tiếp đến thăm Hằng Thụy tại Trung Quốc, kiểm tra mọi ngóc ngách nhà máy sản xuất và chia sẻ bí quyết đối phó với FDA". Ông trấn an cổ đông rằng: "Đây là trường hợp thường gặp và tôi cho rằng đánh giá CRL mà Hằng Thụy nhận được nằm ở ranh giới giữa phê duyệt và bổ sung".
Tuy nhiên, khi nỗ lực chinh phục FDA lần thứ ba cũng bị chặn lại, những lời khẳng định năm xưa đã trở nên muối mặt chỉ sau 3 tháng. Tất nhiên, nguyên nhân xuất phát từ vấn đề cGMP của một loại thuốc hoàn toàn khác mà HLB không hề hay biết, nhưng xét về kết quả, ngay cả một chuyên gia chất lượng toàn cầu như ông cũng bộc lộ giới hạn rõ rệt trong việc kiểm soát các rủi ro bất ngờ từ đối tác nước ngoài.
Liệu có lan rộng thành cuộc khủng hoảng niềm tin vào K-Bio?
Sự thất bại của một cổ phiếu vốn hóa lớn hàng đầu trên sàn KOSDAQ đang phủ bóng đen sâu sắc lên giá trị tài sản của toàn bộ thị trường và niềm tin vào thị trường vốn. Ngay khi thị trường mở cửa ngày hôm nay, giá cổ phiếu HLB đã chạm sàn, kéo theo đà sụt giảm hơn 17% đối với các công ty con thuộc tập đoàn HLB.
Lee Seung-kyu, Phó chủ tịch Hiệp hội Công nghệ sinh học Hàn Quốc, cho biết: "Thật khó để xem vấn đề lần này là do khuyết tật của chính hợp chất Rivoceranib hay vấn đề về nền tảng cơ bản". Tuy nhiên, ông cũng lo ngại: "Thị trường có thể hiểu lầm điều này và gây ra cuộc khủng hoảng niềm tin vào ngành công nghệ sinh học và thị trường KOSDAQ nói chung, dẫn đến tâm lý đầu tư bị co hẹp". Ông nhấn mạnh: "Đây là bài học xương máu cho thấy các doanh nghiệp dược phẩm - công nghệ sinh học trong nước cần phải đưa các điều khoản về rủi ro CMC và hệ thống chia sẻ thông tin trong giai đoạn thương mại hóa vào hợp đồng một cách triệt để như thế nào khi phát triển thuốc mới thông qua quan hệ đối tác nước ngoài".
Dù HLB bị cản bước bởi rủi ro chất lượng, giá trị thuốc mới của Rivoceranib và đà mở rộng các dòng sản phẩm kế cận vẫn được đánh giá là vững chắc. Phó chủ tịch Lee cho biết thêm: "Vấn đề lần này cần được tiếp cận ở khía cạnh sản xuất như CMC của đối tác Trung Quốc. Vì HLB luôn công khai tình hình một cách trung thực và đưa ra các biện pháp đối phó khi có sự cố xảy ra, chúng ta cần bình tĩnh lắng nghe các chiến lược mà HLB sẽ đưa ra trong tương lai".
HLB cũng đang chờ đợi quyết định phê duyệt của FDA vào tháng 9 tới cho "Lirafugratinib", thuốc điều trị bước 2 ung thư đường mật. Tại Hội nghị chuyên đề ung thư đường tiêu hóa ASCO GI 2026 diễn ra vào tháng 1, công ty đã thu hút sự chú ý của ngành khi công bố dữ liệu thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 2 với tỷ lệ đáp ứng khách quan (ORR) 46,5% và tỷ lệ kiểm soát bệnh (DCR) 96,5%. Thuốc cũng đã được FDA chỉ định là Liệu pháp đột phá (BTD) vào năm 2023. Ngoài ra, thông qua công ty con chủ chốt HLB Life Science, HLB đang tiến hành thử nghiệm lâm sàng cho các chỉ định bổ sung của Rivoceranib (như ung thư biểu mô tuyến nang), đồng thời đẩy nhanh phát triển các dòng sản phẩm điều trị viêm giác mạc thần kinh thông qua HLB Therapeutics, tập trung đa dạng hóa danh mục đầu tư vào các thuốc ung thư và ứng viên thuốc mới trong tương lai.