[비즈한국] Bộ phim truyền hình SBS ‘Trưởng phòng Kim’ đã khiến những ai từng đổ lỗi cho các nền tảng video trực tuyến toàn cầu về sự suy thoái của phim truyền hình trong nước phải rút lại lời nói. Trong bối cảnh các OTT nội địa không thể đối đầu với các OTT toàn cầu như Netflix, phim truyền hình trên đài quốc gia lại càng bị xem là khó khăn hơn. Tuy nhiên, bộ phim ‘Trưởng phòng Kim’ của SBS không chỉ vượt mốc rating 20% trong nước mà còn đánh bại bộ phim ‘Giáo dục khắc nghiệt’ do Netflix sản xuất để vươn lên vị trí số 1 toàn cầu.
Kết quả là nó đã chứng minh được rằng nội dung mang tính địa phương nhất cũng có thể trở thành nội dung mang tính thế giới, và các nhà sản xuất cùng đài truyền hình Hàn Quốc hoàn toàn có thể làm được điều đó. Cũng dễ hiểu vì sao SBS lại tiếc nuối khi ‘Trưởng phòng Kim’ chỉ dừng lại ở 10 tập phim.
Tác phẩm này còn được đặt biệt danh là ‘K-Taken’. Lý do là bởi cốt truyện (high concept) về người cha đi giải cứu cô con gái bị bắt cóc có nét tương đồng với bộ phim điện ảnh ‘Taken’ do Liam Neeson thủ vai chính. Tuy nhiên, nội dung này không chỉ có ở ‘Taken’. Việc một người cha giải cứu con gái đã được sử dụng trong rất nhiều tác phẩm, nên có thể nói đây là một mô-típ (cliché) quen thuộc.
Đến đây, cần phải làm rõ lý do tại sao ‘Trưởng phòng Kim’ lại là ‘Trưởng phòng Kim’ chứ không phải là một bản sao K-Taken. Trước hết, phim ‘Trưởng phòng Kim’ vượt ra khỏi cấu trúc nhị phân về vụ bắt cóc con gái của những kẻ phản diện. Phim khắc họa nhân vật theo phong cách "ẩn giấu năng lực" (him-sum-jjin), một thiết lập rất phù hợp với xu hướng K-content hiện nay. Không chỉ dừng lại ở việc lặp lại hình mẫu nhân vật này, phim còn cấu trúc nó một cách sâu sắc hơn. Đặc biệt, bí mật về thân phận người cha là gián điệp đã tạo nên hiệu ứng mạnh mẽ. Không phải là đặc vụ hay lực lượng đặc nhiệm, mà là gián điệp—điều này càng khiến người con gái cảm thấy hoang mang và sốc tột độ.
Điều này khơi gợi những vết thương, nỗi bất an và cảm giác sợ hãi rất đặc trưng đối với người Hàn Quốc. Trưởng phòng Kim, người cha trong phim, mang thân phận phức tạp là một điệp viên từ miền Bắc sang miền Nam. Có thể nói đây là yếu tố vô cùng "Hàn Quốc", vượt xa các bộ phim như ‘Người vô danh tính’ (Ajeossi) hay ‘Taken’. Đó là nhờ sự áp dụng bối cảnh đặc thù của Hàn Quốc – tình trạng chia cắt Nam-Bắc. Đây có lẽ là thủ pháp kịch tính được sử dụng để làm sâu sắc thêm các cảnh hành động và cấu trúc xung đột.
Hơn nữa, nhân vật Trưởng phòng Kim khác biệt so với các dòng phim tình báo về chia cắt Nam-Bắc trước đây. Cấu trúc bị truy đuổi từ cả hai phía Nam và Bắc Hàn làm trầm trọng thêm sự xung đột, đẩy cao sự kịch tính và tạo ra một mạch truyện song song với các điệp viên Bắc Hàn. Ngoài ra, thiết lập một cựu đặc công Bắc Hàn định cư tại Nam Hàn, trở thành một ông bố của cô con gái học sinh trung học và một nhân viên ngân hàng tiết kiệm bình thường, đã tiến một bước xa hơn so với bộ phim điện ảnh ‘Shiri’.
Ngoài ra, nhờ có sự hỗ trợ và hợp tác từ những người xung quanh, bộ phim còn chứa đựng tình người sâu sắc. Seong Han-soo (Choi Dae-hoon) và Park Jin-cheol (Yoon Kyung-ho), những cựu tình báo Nam Hàn, đã sát cánh cùng Trưởng phòng Kim (So Ji-sub) để cứu Min-ji (Seo Soo-min) mà không màng nguy hiểm. Ông Im, một điệp viên ngụy trang làm chủ tiệm giặt ủi, và Sang-ah (Son Na-eun), người ngụy trang thành nhân viên văn phòng, cũng âm thầm hỗ trợ Trưởng phòng Kim.
Hơn thế nữa, kẻ chủ mưu bắt cóc và hành hung Min-ji lại có liên quan đến vấn nạn bạo lực học đường. Trong phim hành động Hàn Quốc, yếu tố xã hội đen là không thể thiếu. Chủ tịch tập đoàn Ju-hak, Ju Gang-chan (Joo Sang-wook), một nhân vật máu lạnh với tình yêu thương con cái lệch lạc xuất thân từ tay sai xã hội đen, đã cố gắng loại bỏ Min-ji vì con gái mình từng gây ra bạo lực học đường. Cấu trúc đối đầu cuối cùng giữa Trưởng phòng Kim và Ju Gang-chan, những người có chung điểm số là tình phụ tử, đã phơi bày trần trụi những tầng lớp và cấu trúc quyền lực trong xã hội Hàn Quốc, từ đó dẫn dắt người xem vào sự căng thẳng và đắm chìm kịch tính.
Thực tế có thể nói bộ phim này vô lý. Liệu có tồn tại một người như Trưởng phòng Kim không? Các cảnh dàn dựng hành động giống như phim hoạt hình. Thiết lập nhân vật chính là cựu đặc công Bắc Hàn nghe có vẻ hoang đường. Nhưng thực tế có thể lại khác. Triều Tiên vẫn tồn tại, và gần đây họ cũng tuyên bố sẽ mở rộng nhiệm vụ của ‘Tổng cục Trinh sát’ – cơ quan tổng quản các công việc thu thập thông tin và đặc vụ tại hải ngoại cũng như nhắm vào Hàn Quốc.
Trong tình huống đó, những ‘Số 66’ của ‘Trưởng phòng Kim’ chắc chắn sẽ ngày càng được đào tạo nhiều hơn trong thực tế. K-content, dù có nội dung hoang đường đến đâu, cũng dựa trên nền tảng của thực tế. Bộ phim ‘Trưởng phòng Kim’ cũng vậy. Bản chất của K-content chính là khoác lên trí tưởng tượng tựa như truyện tranh một lớp áo chân thực của cuộc sống.
Về khách quan, các đài truyền hình mặt đất, cáp, hoặc các đài tổng hợp của Hàn Quốc có thể có giới hạn khi đối đầu với các nền tảng video trực tuyến toàn cầu như Netflix. Tuy nhiên, nếu áp dụng những định dạng và cốt truyện phổ quát như phim ‘Trưởng phòng Kim’ rồi bổ sung thêm những cảm xúc, cấu trúc và thiết lập mang đậm bản sắc Hàn Quốc, nó hoàn toàn có thể thu hút sự chú ý không chỉ trong nước mà cả khán giả quốc tế. Đặc biệt, việc thông qua nhiều nỗ lực để đáp ứng nhu cầu khán giả, ví dụ như việc thiết lập chế độ phim theo mùa (season system) như các bộ phim Thứ Sáu-Thứ Bảy của SBS, là rất quan trọng. Sau ‘Người thầy y đức’, ‘Tài xế taxi’, ‘Linh mục nhiệt huyết’, thì ‘Tài phiệt x Cảnh sát’ và ‘Cộng sự tốt’ cũng sẽ trở lại với mùa 2. Với ‘Trưởng phòng Kim’, điều đó hoàn toàn có thể xảy ra.
Tác giả Kim Heon-sik đã đi dạo hoặc băng qua khu rừng của các hiện tượng văn hóa đại chúng từ những năm 20 tuổi với kỳ vọng rằng văn hóa sẽ có con đường giúp thế giới trở nên tốt đẹp hơn. Ngay cả trong thế kỷ 21, nơi trí tuệ nhân tạo và máy tính lượng tử lên ngôi, ông vẫn đang tiếp bước trên con đường đó với cùng một niềm tin.