[비즈한국] Tòa án Tối cao Hàn Quốc một lần nữa đưa ra phán quyết rằng nếu làm việc tại nhà máy thép Posco dưới sự chỉ đạo của tập đoàn này, thì dù công ty ghi trong hợp đồng lao động là nhà thầu phụ, Posco vẫn phải có trách nhiệm tuyển dụng trực tiếp những người lao động đó. Đặc biệt, đây là lần đầu tiên những lao động thuộc nhà thầu phụ cấp 2 – những người không ký hợp đồng trực tiếp với Posco – cũng được công nhận là người lao động của tập đoàn này.
Ngày 16, Tòa thứ 2 của Tòa án Tối cao đã giữ nguyên phán quyết của tòa cấp dưới, xác định thắng kiện một phần cho 379 người lao động tại các nhà thầu phụ của Posco trong 2 vụ kiện yêu cầu xác nhận tư cách người lao động. Tòa án cho rằng 374 người (ngoại trừ 5 người bao gồm lao động đã quá tuổi nghỉ hưu và một số người đảm nhận công việc đóng gói sản phẩm thép cán nguội) phải được Posco tuyển dụng trực tiếp.
Điểm mấu chốt của phán quyết này nằm ở chỗ phải xét xem ai là người thực sự chỉ đạo và kiểm soát công việc tại hiện trường, thay vì chỉ dựa vào tên công ty trên hợp đồng. Mặc dù nhận lương từ các nhà thầu phụ, nhưng những người lao động này đã bị đưa vào quy trình sản xuất thép của Posco tại nhà máy Pohang và Gwangyang như lái xe cẩu, gia công cuộn thép, quy trình luyện thép và bảo trì thiết bị. Họ khẳng định rằng nội dung, trình tự công việc và việc sắp xếp nhân sự thực tế đều được thực hiện theo chỉ đạo của Posco.
Tòa án Tối cao nhận định rằng phán quyết của tòa cấp dưới là không có vấn đề gì khi coi đây là mối quan hệ phái cử lao động thực chất, vì họ được nhà thầu phụ thuê nhưng lại làm việc cho Posco dưới sự chỉ huy và mệnh lệnh của Posco. Ngay cả khi có hợp đồng thầu với đơn vị phụ, nếu đơn vị chủ quản (Posco) đưa ra chỉ đạo công việc cụ thể trực tiếp cho người lao động, thì đó không được coi là thầu hợp pháp mà là phái cử bất hợp pháp.
Trong ngành, giới quan sát đặc biệt chú ý đến việc 18 lao động thuộc công ty COMTech (nhà thầu phụ cấp 2) được công nhận là người lao động của Posco. COMTech là công ty chịu trách nhiệm bảo trì lò nung sản xuất cốc, nhận lại công việc từ nhà thầu phụ cấp 1 vốn ký hợp đồng trực tiếp với Posco. Tòa án Tối cao đã làm rõ rằng chỉ vì có thêm một tầng thầu phụ cũng không thể giúp Posco né tránh trách nhiệm người sử dụng lao động. Theo đó, các chuyên gia phân tích rằng tiêu chuẩn đánh giá phái cử bất hợp pháp có thể mở rộng ra toàn bộ cấu trúc thầu phụ đa cấp chứ không chỉ dừng lại ở các nhà thầu phụ cấp 1.
Tuy nhiên, không phải tất cả lao động của các nhà thầu phụ trong nhà máy thép đều được công nhận là người lao động của Posco. Tư cách người lao động của 4 cá nhân liên quan đến Posco M-Tech, công ty chuyên đảm nhận việc đóng gói sản phẩm thép, đã không được công nhận. Lý do là vì Posco chưa bao giờ trực tiếp thực hiện công việc đóng gói thép cán nguội và khó có thể kết luận rằng tập đoàn này đã đưa ra sự chỉ huy và mệnh lệnh cụ thể cho những lao động này.
Vào tháng 4 vừa qua, Tòa án Tối cao cũng đã hủy bỏ và gửi trả lại tòa cấp dưới phán quyết liên quan đến 7 lao động của Posco M-Tech với lý do tương tự. Có thể thấy, sự khác biệt trong phán quyết pháp lý phụ thuộc vào mức độ công việc đó hòa nhập mật thiết như thế nào với quy trình sản xuất của Posco.
Các vụ kiện của lao động thầu phụ tại Posco bắt đầu từ năm 2011. Phán quyết đầu tiên của Tòa án Tối cao được đưa ra vào tháng 7 năm 2022, khi 55 người lao động thắng kiện chống lại Posco, đánh dấu lần đầu tiên nghĩa vụ tuyển dụng trực tiếp của Posco được xác nhận. Cho đến nay, 314 người thuộc Nghiệp đoàn Kim loại đã được công nhận tư cách người lao động, và tổng số người tham gia các vụ kiện liên quan đã lên tới 2.667 người, bao gồm 1.177 người đang trong quá trình xét xử sơ thẩm.
Ngay sau khi phán quyết của Tòa án Tối cao được công bố, Nghiệp đoàn Kim loại đã tổ chức họp báo trước tòa để bày tỏ sự hoan nghênh. Luật sư Jung Joon-young thuộc Viện Pháp luật của Nghiệp đoàn, người đại diện cho các vụ kiện, đánh giá: "Đây là kết quả tất yếu mà người lao động đã giành được sau 7-8 năm chiến đấu bằng bằng chứng với Posco tại tòa án. Phán quyết đã công nhận việc phái cử bất hợp pháp trong tất cả các quy trình cần thiết để sản xuất thép."
Tuy nhiên, nghiệp đoàn đã chỉ trích gay gắt kế hoạch của Posco vào tháng 4 năm nay về việc thiết lập một nhóm công việc riêng biệt có tên là "Synergy vận hành (S)" để tuyển dụng trực tiếp khoảng 7.000 lao động thầu phụ. Được biết, hệ thống lương áp dụng cho nhóm S này chỉ bằng khoảng 70% trở lên so với nhân viên hiện trường hiện tại.
Nghiệp đoàn Kim loại và Chi nhánh thầu phụ Posco phản đối mạnh mẽ, cho rằng đây là sự tuyển dụng trực tiếp "nửa vời". Họ chỉ ra rằng việc tuyển dụng vào nhóm S mà công ty đơn phương thúc đẩy là một chiêu trò nhằm củng cố thêm sự phân biệt đối xử và cấu trúc hai tầng trong doanh nghiệp.
Ông Park Geun-seo, Trưởng chi nhánh Nghiệp đoàn Kim loại khu vực Gwangju-Jeonnam, phát biểu tại buổi họp báo: "Mặc dù hôm nay đã có phán quyết của Tòa án Tối cao, nhưng những người được đối tượng tuyển dụng trực tiếp thực tế không cảm thấy hạnh phúc. Chúng tôi không thể chấp nhận việc tuyển dụng nửa vời này. Hãy hủy bỏ nhóm S ngay lập tức và thực hiện tuyển dụng trực tiếp một cách bình thường."
Ông Kim Seung-pil, Trưởng chi nhánh thầu phụ Posco tại Pohang, cũng nhấn mạnh: "Chiêu trò mang tên nhóm S là một giải pháp né tránh hèn nhát nhằm nhốt người lao động thầu phụ mãi mãi trong khuôn khổ nhân viên chính thức hạng hai. Chúng tôi sẽ không bao giờ dừng lại cho đến khi giành được một nơi làm việc trọn vẹn, không có sự phân biệt đối xử."
Nghiệp đoàn chỉ trích rằng phía Posco đang đơn phương ép buộc các chính sách mà không hề có bất kỳ cuộc đối thoại hay thảo luận quy trình nào với nghiệp đoàn đại diện. Jung Sang-man, Phó chủ tịch Nghiệp đoàn Kim loại, kêu gọi sự đối thoại có trách nhiệm từ phía công ty: "Giờ đây cuộc chiến pháp lý chỉ là tiêu hao. Chủ tịch Jang In-hwa phải trực tiếp ra bàn đàm phán với chủ quản để thảo luận về điều kiện lao động và phương thức tuyển dụng trực tiếp."
Về phán quyết của Tòa án Tối cao, phía Posco cho biết họ tôn trọng kết quả và sẽ thực hiện nghiêm túc các bước tiếp theo. Một quan chức của Posco cho biết: "Chúng tôi đã quyết định tuyển dụng trực tiếp nhân viên hiện trường của các đối tác thực hiện các nhiệm vụ hỗ trợ liên quan trực tiếp đến vận hành trong quy trình sản xuất thép nhằm cải thiện đột phá cấu trúc nhà thầu và đổi mới hệ thống quản lý an toàn tại hiện trường. Chúng tôi sẽ tiến hành các thủ tục tiếp theo theo trình tự đối với những người thắng kiện, đồng thời cân nhắc toàn diện về việc đảm bảo an toàn nhà máy và sự tích hợp suôn sẻ với hệ thống vận hành hiện có."