[비즈한국] Chủ tịch danh dự tập đoàn Kolon, ông Lee Woong-yeol, đang đứng trước nguy cơ lớn khi ‘đứa con tinh thần’ mà ông gọi là ‘ngón tay út đau đớn’, thuốc trị viêm khớp tế bào gen ‘TG-C (tên cũ là In-pô-sa)’, mà ông dày công theo đuổi suốt 25 năm qua, đang gặp bế tắc trên con đường tiến vào thị trường Mỹ. Ngày 20 vừa qua, Kolon TissueGene đã công bố kết quả giai đoạn 3 thử nghiệm lâm sàng tại Mỹ, cho thấy thuốc không đạt được ý nghĩa thống kê so với nhóm giả dược.
Phản bác là “thành công một nửa”… Hy vọng vào kết quả thử nghiệm thứ hai trong tháng 10
Khi xem xét dữ liệu của biến số hiệu quả chính (tại thời điểm 12 tháng sau khi dùng thuốc), cả chỉ số đánh giá cơn đau (VAS) và tổng điểm chức năng khớp (WOMAC) đều cho thấy hiệu ứng giả dược (placebo) rất mạnh trong nhóm đối chứng, khiến việc chứng minh ý nghĩa thống kê trở nên bất thành.
Cụ thể, mức giảm trung bình của chỉ số VAS so với ban đầu tại thời điểm 12 tháng ở nhóm TG-C là -38,7, tương đương với nhóm giả dược là -39,2 (p=0,8322). Tổng điểm WOMAC của nhóm TG-C (-27,61) và nhóm giả dược (-26,54) cũng không có sự khác biệt đáng kể (p=0,5701). Như vậy, Kolon TissueGene đã không đạt được sự khác biệt có ý nghĩa thống kê ở cả hai chỉ số chính này. Tuy nhiên, trong đánh giá an toàn suốt 104 tuần, không có phản ứng phụ nghiêm trọng hay tín hiệu an toàn mới nào được ghi nhận, qua đó xác nhận lại tính an toàn của sản phẩm.
Tại buổi họp báo diễn ra cùng ngày ở trụ sở Kolon One & Only Tower, quận Gangseo, Seoul, Kolon TissueGene đã lên tiếng phản bác mạnh mẽ quan điểm của thị trường khi cho rằng kết quả lần này là một thất bại lâm sàng.
Ông Noh Moon-jong, CEO của Kolon TissueGene, nhấn mạnh: “Chúng tôi không nghi ngờ về tính hiệu quả của TG-C và tin rằng nó vượt trội hơn hẳn kết quả từ các thử nghiệm trước đó. Đối với nhóm sử dụng thuốc, chỉ số đau (VAS) đã cải thiện khoảng 40 điểm và chỉ số chức năng (WOMAC) cải thiện khoảng 65 điểm, hiệu quả kéo dài đến 24 tháng”. Ông giải thích thêm: “Chỉ là ở nhóm đối chứng (giả dược) cũng xuất hiện hiệu ứng cải thiện mạnh mẽ và kéo dài một cách bất thường, tương tự như nhóm sử dụng thuốc, nên không thể hiện được sự khác biệt thống kê”. Ông cũng bổ sung rằng tính an toàn đã được chứng minh giống như kết quả giai đoạn 2 trước đây.
Tiến sĩ Andy Weymann, người từng là Giám đốc y tế (CMO) tại Smith & Nephew - một trong “Big 4” công ty thiết bị y tế chỉnh hình toàn cầu, mới gia nhập Kolon TissueGene đầu năm nay, cũng nhận định hiệu ứng giả dược này là bất thường.
CMO Weymann giải thích: “Dù xem xét các tài liệu nghiên cứu hay các thử nghiệm viêm khớp khác mà tôi từng tham gia, đây vẫn là giai đoạn chưa thể đưa ra kết luận. Có một giả thuyết cho rằng, do điểm VAS ban đầu của bệnh nhân tương đối cao (trên 40 điểm), nên hiệu ứng giả dược có thể cao hơn một chút”.
Ông khẳng định: “Mục tiêu ưu tiên hiện nay là điều tra kỹ lưỡng lý do tại sao kết quả giai đoạn 3 lại khác với kỳ vọng. Chúng tôi sẽ phân tích kỹ lưỡng dữ liệu thô (raw data) để tìm ra lý do chính xác và đưa TG-C quay trở lại với bệnh nhân”.
Ông Jeon Seung-ho, CEO của Kolon TissueGene, cũng kịch liệt phản bác quan điểm coi đây là thất bại lâm sàng. Ông nhấn mạnh: “Đây tuyệt đối không phải là thất bại lâm sàng, mà là thành công một nửa và là một phần của nỗi đau tăng trưởng. Tôi cảm thấy tiếc và xin lỗi cổ đông vì kết quả không như kỳ vọng, nhưng đây chưa phải là kết thúc và chúng tôi vẫn đang trong hành trình, mong mọi người hãy tiếp tục quan sát”.
Ông cho biết thêm, ở tỷ lệ phẫu thuật thay khớp gối nhân tạo (TKA) - một chỉ số cho thấy sự cải thiện cấu trúc cơ bản (DMOAD), đã xuất hiện tín hiệu ý nghĩa. Cụ thể, trong nhóm TG-C, chỉ có 2 trong số 310 người phải phẫu thuật, trong khi nhóm giả dược có 8 trong số 151 người phải phẫu thuật, tỷ lệ chênh lệch khoảng 8,8 lần. Ông Jeon cho biết: “Dữ liệu này sẽ rất hữu ích cho các cuộc thảo luận với cơ quan quản lý hoặc đánh giá kinh tế bảo hiểm sau khi thương mại hóa. Chúng tôi dự kiến công bố kết quả của thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3 thứ hai vào tháng 10 tới”.
Kolon TissueGene dự định tập trung phân tích nguyên nhân chi tiết và các dữ liệu tiếp theo sau khi nhận được báo cáo chính thức về kết quả thử nghiệm trong quý 4 năm nay. Cùng với phân tích này, họ dự kiến sẽ thảo luận với cơ quan quản lý về các bước thương mại hóa trong tương lai như nộp đơn xin cấp phép lưu hành (BLA) dựa trên kết quả thử nghiệm lần thứ hai vào tháng 10.
Kolon TissueGene, Life Science, Biotech: Nỗi sợ 'sụp đổ dây chuyền' do mô hình theo chiều dọc
Mặc dù công ty đã đưa ra giải thích tích cực và thông báo về việc liên lạc minh bạch, thị trường vốn vẫn đang nín thở trước rủi ro sụp đổ dây chuyền có thể lan sang toàn bộ các chi nhánh sinh học của tập đoàn Kolon.
Trên thực tế, đánh giá khắt khe của thị trường đã phản ánh trực tiếp vào giá cổ phiếu. Kể từ ngày 20, thời điểm công bố kết quả, cổ phiếu của Kolon TissueGene, Kolon Life Science và công ty mẹ Kolon đều cho thấy xu hướng giảm mạnh. Ngay cả hôm nay, cả 3 mã này đều đang ghi nhận mức giảm sàn. Do ảnh hưởng này, một số cổ đông đã xảy ra xô xát với phía công ty để đòi vào trong buổi họp báo.
Kolon Life Science đang nắm giữ các danh mục khác như ứng viên thuốc trị liệu gen thế hệ mới ‘KLS-2031’. Tuy nhiên, tính biểu tượng và tỷ trọng vốn của TG-C trong mảng sinh học của tập đoàn Kolon là tuyệt đối.
Vì xương sống của cấu trúc dọc, kéo dài từ Kolon Life Science (hỗ trợ R&D thế hệ mới và vốn), Kolon Biotech (sản xuất) đến Kolon TissueGene (thử nghiệm và thương mại hóa tại Mỹ), đều phụ thuộc vào tài sản đơn lẻ là TG-C, nên hiệu ứng lan tỏa sang toàn bộ các chi nhánh là rất cao.
Nơi đang đứng trước bờ vực tồn vong là Kolon TissueGene - đơn vị chủ trì thử nghiệm. Dù đã nhận được hàng trăm tỷ won từ tập đoàn Kolon trong 5 năm qua, nhưng khi giá trị của loại thuốc chủ lực bị lung lay, triển vọng về áp lực hoàn trả vốn đầu tư khổng lồ và ghi nhận tổn thất tài sản lớn là điều không thể tránh khỏi. Mặc dù công ty đã vạch rõ ranh giới về việc huy động vốn tương lai rằng: “Hiện tại chúng tôi không xem xét việc phát hành cổ phiếu mới cho cổ đông và sẽ tiến hành thảo luận trung thực với cổ đông lớn nhất ngay khi có kết quả phân tích nguyên nhân”, nhưng sự bất an của thị trường về rủi ro hủy niêm yết vẫn rất lớn.
Công ty CDMO Kolon Biotech cũng đang đối mặt với cuộc khủng hoảng thanh khoản khi phải đặt cược vào kết quả lâm sàng bổ sung vào tháng 10 tới. Trong bối cảnh phụ thuộc lớn vào doanh thu từ Kolon TissueGene và Kolon Life Science, nếu việc thương mại hóa TG-C gặp trục trặc, gánh nặng chi phí duy trì và ngừng vận hành nhà máy số 1 tại Chungju - nơi đã ngốn một số vốn khổng lồ để xây dựng - sẽ rất lớn.
Kolon Life Science, đơn vị vốn đã hỗ trợ khoảng 10 tỷ won mỗi năm để bù lỗ cho Kolon Biotech, nay cũng mất đi lý do để tiếp tục hỗ trợ tài chính, đồng thời lo ngại về việc suy giảm nền tảng kinh doanh cốt lõi. Khả năng huy động vốn bên ngoài cho R&D mới cũng bị đặt dấu hỏi khi niềm tin thị trường đã mất vì thất bại của thuốc mới.
'Vết sẹo' của Chủ tịch danh dự Lee Woong-yeol và phép thử dành cho Phó chủ tịch Lee Kyu-ho
Giới chuyên gia cho rằng sự việc lần này sẽ giáng một đòn mạnh vào khả năng lãnh đạo của gia tộc chủ sở hữu tập đoàn Kolon. TG-C là biểu tượng cho mảng kinh doanh sinh học của tập đoàn Kolon do Chủ tịch danh dự Lee Woong-yeol dẫn dắt từ cuối những năm 1990. Sau vụ việc bị Bộ An toàn Thực phẩm và Dược phẩm hủy giấy phép sản phẩm vào năm 2019 do vấn đề nhầm lẫn thành phần, sự kiên trì 25 năm của Chủ tịch Lee nhằm khôi phục danh dự đang đứng trước nguy cơ sụp đổ một lần nữa.
Đối với Phó chủ tịch Lee Kyu-ho - người vừa chính thức khởi động lộ trình quản trị thế hệ thứ 4 của tập đoàn Kolon - đây cũng là một nỗi đau lớn. Đầu năm nay, Phó chủ tịch Lee đã đảm nhận trọng trách mảng sinh học của tập đoàn và bất ngờ gia nhập ban giám đốc của Kolon TissueGene. Tuy nhiên, chỉ vài tháng sau khi nhậm chức, danh mục chủ lực đã đứng trước nguy cơ bế tắc, làm chệch hướng kế hoạch chứng minh năng lực quản lý để đẩy nhanh lộ trình kế nghiệp tập đoàn. Ông đang đứng trước phép thử lãnh đạo về quản trị rủi ro, trong đó phải tái cấu trúc danh mục đầu tư quá tập trung vào TG-C và chặn đứng rủi ro tài chính đang lan rộng khắp tập đoàn.
CEO Jeon Seung-ho, người gia nhập với bản kế hoạch bán hàng toàn cầu, cũng đang ở trong tình thế bối rối. Dù nhậm chức vào tháng 3 với sứ mệnh thương mại hóa, ông nay phải đảm nhận trách nhiệm làm rõ nguyên nhân dữ liệu. Ông Jeon bày tỏ sự bối rối: “Tôi gia nhập công ty để thực hiện thương mại hóa với niềm tin chắc chắn. Chỉ hai ngày trước khi có kết quả công bố, chúng tôi vẫn đang tiếp tục họp với các công ty để thực hiện thương mại hóa ngay lập tức”.
Sau buổi họp báo, Giám đốc tài chính (CFO) Kim Jung-in của Kolon TissueGene đã trao đổi với phóng viên: “Vì công ty không chỉ sở hữu danh mục này mà còn sở hữu các danh mục khác, nên kết quả lần này không làm thay đổi giá trị kinh doanh nền tảng hay giá trị đầu tư của công ty”, đồng thời phủ nhận các ảnh hưởng đến các công ty trong tập đoàn.