[비즈한국] Trên thị trường máy thanh toán ngoại tuyến, Toss Place với ‘Toss Front’ và Naver Pay với ‘N Pay Connect’ đang âm thầm cạnh tranh gay gắt. Cả hai loại thiết bị này đều hỗ trợ thẻ, mã QR, NFC, thanh toán đơn giản và thậm chí là thanh toán bằng nhận diện khuôn mặt (Face Pay, Face Sign), đồng thời tích hợp các chức năng như ki-ốt mini, phiếu giảm giá và tích điểm. Nếu chỉ nhìn vào thông số kỹ thuật, khó có thể tìm ra sự khác biệt lớn. Chúng tôi đã phân tích những yếu tố thực sự quyết định lựa chọn từ góc độ vận hành cửa hàng.
Cạnh tranh giành điểm chấp nhận thanh toán, ráo riết với các ưu đãi miễn phí và không ràng buộc
Về chi phí và cấu trúc hợp đồng, hai công ty không có nhiều khác biệt. Cả hai đều cung cấp thiết bị thông qua các đại lý VAN (Value Added Network), và các đại lý này chịu trách nhiệm về kinh doanh, lắp đặt và quản lý. Phí sử dụng hàng tháng, cam kết thời hạn, phí phạt hủy hợp đồng và phí lắp đặt đều thuộc chính sách của đại lý chứ không phải của trụ sở chính. Không có phí sử dụng thiết bị riêng biệt mà chỉ có chi phí mua máy, tuy nhiên cả hai công ty đều không tiết lộ giá cung cấp thiết bị. Theo thông tin trong ngành, mức giá này tương đương với các loại máy quẹt thẻ truyền thống hiện có.
Yếu tố then chốt nằm ở khoản trợ cấp. Nếu các điểm kinh doanh nhỏ lẻ có doanh thu hàng năm dưới 300 triệu won nhận được khoản trợ cấp máy thanh toán, họ có thể thực tế nhận được các ưu đãi như ‘khuyến mãi 0 won’ để lắp đặt thiết bị mà không chịu áp lực tài chính. Ngược lại, các cửa hàng có doanh thu trên 300 triệu won mỗi năm thường phải mua theo giá niêm yết hoặc giá ưu đãi tùy theo chương trình của từng nhà cung cấp. Vì một đại lý có thể phân phối cả hai thương hiệu, điều kiện cụ thể sẽ thay đổi tùy theo thời điểm và đơn vị cung cấp.
Gần đây, khi Naver tăng cường đẩy mạnh Connect, sự cạnh tranh giữa các đại lý càng trở nên nóng bỏng. Từ các đơn vị cung cấp dịch vụ miễn phí lắp đặt kèm bảo hành 1,5 năm chỉ với cam kết sử dụng, cho đến các đại lý kinh doanh song song cả hai dịch vụ và tung ra chương trình ‘khuyến mãi Connect 0 won’.
Anh Jeong, chủ một quán cà phê ở quận Jungnang, Seoul cho biết: “Vì không muốn bị ràng buộc bởi hợp đồng, tôi đã dùng miễn phí chương trình và máy Toss Front, chỉ trả tiền một lần 69.000 won cho máy in hóa đơn (Toss Terminal)”. Anh Kim, chủ một cửa hàng gà rán nhượng quyền ở quận Geumcheon, Seoul cho hay: “Đại lý POS cũ chủ động liên lạc và đề nghị thay thế miễn phí, nên tháng trước tôi đã đổi sang Connect. Các điều kiện như phí quẹt thẻ hay phí lắp đặt không có gì thay đổi đáng kể”.
Thay thế toàn bộ hệ thống POS vs Giữ nguyên POS cũ, chỉ nâng cấp máy thanh toán
Sự khác biệt thực chất nằm ở cách vận hành POS. Toss vận hành đồng bộ giữa máy (Toss Front/Terminal) và chương trình POS riêng gọi là ‘Toss POS’. Toss POS được cung cấp miễn phí và có thể cài đặt trên nhiều nền tảng như Mac, Windows, máy tính bảng Android, iPad. Chủ cửa hàng có thể tùy chọn giữ lại POS cũ hoặc sử dụng toàn bộ Toss POS. Mọi tác vụ từ quản lý doanh thu, sổ sách, hàng tồn kho, đặt chỗ đến việc tải xuống tài liệu khai thuế đều được thực hiện tại một nơi, đồng thời có thể kiểm tra doanh thu theo công ty thẻ hoặc ứng dụng giao hàng theo thời gian thực ngay cả khi ở ngoài cửa hàng thông qua ứng dụng điện thoại. Nếu cần, có thể lắp thêm thiết bị cho khu vực bếp nhưng sẽ phát sinh thêm phí.
Naver không có POS riêng. Mô hình của họ là giữ nguyên các hệ thống POS hiện tại như Easy POS, OK POS và chỉ thay thế máy thanh toán. Một đại diện của Naver Pay chia sẻ: “POS là hệ thống có tác động lớn đến vận hành cửa hàng, vì vậy lợi thế của chúng tôi là duy trì môi trường quen thuộc trong khi vẫn thêm được các phương thức thanh toán đa dạng và chức năng đánh giá”, đồng thời nhấn mạnh đây là mô hình hợp tác với các công ty VAN và POS.
Toss dẫn đầu với 400.000 điểm, Naver bứt tốc với 100.000 điểm gần đây
Toss đã khai phá thị trường từ khi ra mắt chính thức vào tháng 3 năm 2023. Cho đến nay, họ đang dẫn đầu với quy mô 400.000 điểm chấp nhận thanh toán. Chỉ với một máy, cửa hàng có thể chấp nhận thẻ, Samsung Pay, Apple Pay, QR, NFC, Face Pay cũng như các loại thanh toán chính sách như Zero Pay, tiền tệ địa phương và phiếu phục hồi dân sinh.
Các tính năng giảm bớt công việc cho chủ cửa hàng cũng rất đáng chú ý. Chỉ cần chụp ảnh thực đơn giấy, hệ thống sẽ tự động nhận diện tên món và giá để đăng ký; các cửa hàng có nhiều mặt hàng có thể tải lên cùng lúc qua file Excel. Tính năng ‘Trang trí Front’ dùng màn hình chờ làm bảng quảng cáo còn có chức năng đặt chỗ, cho phép trụ sở nhượng quyền phân phối hình ảnh theo mùa đến từng cửa hàng một cách đồng loạt.
Hệ thống cũng hỗ trợ gọi món tại bàn hoặc đặt mang đi qua QR mà không cần máy tính bảng riêng, xác thực căn cước công dân di động khi bán rượu/thuốc lá, và tích điểm thẻ thành viên chỉ cần thanh toán mà không cần nhập số điện thoại. Đại diện Toss Place giải thích: “Vì chủ cửa hàng là khách hàng số 1, chúng tôi đã phản ánh ngay lập tức các ý kiến đóng góp. Ngay cả ki-ốt mini cũng là tính năng được tạo ra theo yêu cầu của chủ cửa hàng khi trước đó chưa có ki-ốt cho máy quẹt thẻ nhỏ”.
Connect ra mắt tháng 11 năm ngoái dù là đơn vị đi sau nhưng đang có tốc độ mở rộng chóng mặt với 100.000 điểm. Trọng tâm là các bài đánh giá. Khách hàng có thể đăng nhập qua mã QR ngay sau khi thanh toán để để lại đánh giá bằng từ khóa phù hợp với loại hình kinh doanh mà không cần xác thực hóa đơn, đồng thời các phiếu giảm giá lẽ ra phải tìm trên bản đồ hoặc tìm kiếm cũng được áp dụng ngay tại quầy. Việc gọi món qua ki-ốt mini và thanh toán bằng tiền tệ địa phương, những tính năng Toss đã áp dụng trước đó, cũng được thực hiện.
Cấu trúc này tích hợp thanh toán vào hệ sinh thái Naver (Tìm kiếm - Bản đồ - Place), được đánh giá là rất có lợi cho các quán cà phê, nhà hàng, bệnh viện, salon nơi đánh giá và thứ hạng hiển thị quyết định trực tiếp đến doanh thu. Trong buổi gặp mặt “Sam-so” tháng trước giữa Chủ tịch Lee Hae-jin và những người đứng đầu các tập đoàn lớn cùng Jensen Huang (CEO NVIDIA), chính Chủ tịch Lee đã thị phạm thanh toán Face Sign, cho thấy sự chú trọng từ cấp tập đoàn. Dự kiến trong tương lai sẽ tích hợp thêm chức năng đặt chỗ và CRM.
Biến số nằm ở tính ổn định của mạng lưới
Cả hai công ty đều để các công ty VAN xử lý phí thẻ và quyết toán. Một đại lý cho biết: “Phí hoa hồng của cả hai bên đều tương đương nhau, ở mức 1%, chu kỳ quyết toán cũng giống nhau, thường là trong ngày hoặc chậm nhất là hai ngày”. Người này nói thêm: “Toss vốn dĩ là cấu trúc đi vào hệ sinh thái POS riêng nên mỗi khi lắp thêm máy in hoặc thiết bị bếp sẽ phát sinh chi phí kết nối riêng. Còn với Naver Connect, vì kết nối với POS riêng biệt nên có thể sẽ phát sinh vấn đề tương thích”.
Biến số được nhắc đến là tính ổn định của mạng lưới. Nếu máy thanh toán ngừng hoạt động, chỉ còn cách dùng tiền mặt hoặc chuyển khoản, gây gián đoạn kinh doanh là điều khó tránh khỏi. Toss Front từng gặp lỗi thanh toán vào tháng 5, Naver Pay cũng từng gặp sự cố liên quan đến điểm và tiền vào tháng 2. Cả hai công ty đều đang tăng cường hệ thống ứng phó.
Đại diện Naver Pay cho biết: “Thông qua Connect, các cửa hàng ngoại tuyến có thể mở rộng kết nối với khách hàng thông qua tìm kiếm và bản đồ Naver hiện có. Chúng tôi sẽ dần nâng cấp các tính năng để tăng hiệu quả giữ chân khách hàng thân thiết cho các cửa hàng”.
Đại diện Toss Place cho hay: “Chúng tôi đã tin tưởng vào hướng đi này từ khi thị trường chưa được kiểm chứng và đã trực tiếp cung cấp thiết bị. Trong tương lai, chúng tôi sẽ tiếp tục bổ sung các chức năng mà nhiều cửa hàng mong muốn dựa trên từng loại hình kinh doanh”.