[비즈한국] Hong Nam-ki, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Chiến lược và Tài chính, và Lee Ju-yeol, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BoK), hai nhà lãnh đạo đứng đầu nền kinh tế quốc gia, đều đang là những người nắm giữ vị trí lâu nhất trong lịch sử của Bộ và Ngân hàng Trung ương. Phó Thủ tướng Hong, nhậm chức ngày 11 tháng 12 năm 2018, tính đến ngày 2 đã có thời gian tại nhiệm là 844 ngày, vượt qua kỷ lục 842 ngày do cựu Bộ trưởng Yoon Jeung-hyun của chính quyền Lee Myung-bak nắm giữ. Thống đốc Lee đã dẫn dắt Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc được 7 năm kể từ ngày 1 tháng 4 năm 2014.
Thống đốc Lee Ju-yeol, người được bổ nhiệm dưới thời chính quyền Park Geun-hye, đã thành công tái đắc cử dưới thời chính quyền Moon Jae-in, qua đó trở thành vị thống đốc thực tế đầu tiên tại nhiệm hai nhiệm kỳ liên tiếp. Dù lãnh đạo Bộ và Ngân hàng Trung ương trong thời gian dài nhất, nhưng do cuộc khủng hoảng lịch sử mang tên đại dịch COVID-19, kết quả kinh tế của cả hai nhà lãnh đạo đều không mấy khả quan. Tuy nhiên, gần đây tâm lý kinh tế đang có dấu hiệu hồi phục nhờ việc tiêm chủng vắc-xin COVID-19, để lại hy vọng rằng nhiệm kỳ của hai vị sẽ có một cái kết viên mãn.
Phó Thủ tướng Hong Nam-ki đã trải qua nhiều sóng gió, bị gắn với các biệt danh như "Hong cờ trắng" hay "Hong bị phớt lờ". Khi thúc đẩy chính sách bất động sản, ông bị lu mờ bởi cựu Bộ trưởng Bộ Đất đai, Hạ tầng và Giao thông Kim Hyun-mee, và trong chính sách tài chính, ông đã nhường quyền chủ đạo cho Chủ tịch Ủy ban Dịch vụ Tài chính Eun Sung-soo. Dù đã lên tiếng phản đối các chính sách như chi trả trợ cấp thảm họa COVID-19 của Đảng Dân chủ cầm quyền, nhưng cuối cùng ông đều phải "phất cờ trắng".
Kết quả kinh tế cũng không mấy sáng sủa. Tốc độ tăng trưởng kinh tế từ mức 2,9% năm 2018 trước khi Phó Thủ tướng Hong nhậm chức đã giảm xuống 2,0% vào năm 2019 (năm đầu tiên ông tại vị), và giảm xuống -1,0% vào năm ngoái, đánh dấu lần tăng trưởng âm đầu tiên kể từ cuộc khủng hoảng tài chính năm 1998 (-5,1%). Tình trạng việc làm cũng tệ nhất kể từ sau khủng hoảng tài chính. Số lượng người có việc làm năm ngoái giảm 218.000 người so với năm trước đó, mức giảm lớn nhất kể từ năm 1998 (-1,276 triệu người). Sự sụt giảm số người có việc làm này vẫn tiếp tục diễn ra trong năm nay.
Giá bất động sản đã tăng vọt. Chỉ số giá mua bán căn hộ toàn quốc đã tăng 12,9% so với trước khi Phó Thủ tướng Hong nhậm chức, đặc biệt giá mua bán căn hộ tại Seoul đã tăng 20,1% trong cùng kỳ. Kết quả này trái ngược hoàn toàn với những gì Phó Thủ tướng Hong đã tuyên bố trong bài phát biểu năm mới năm ngoái rằng: "Chúng tôi dự báo sẽ thấy luồng phục hồi kinh tế" và "sẽ mở rộng việc làm và củng cố lưới an toàn xã hội".
Thống đốc Lee Ju-yeol đã gắn bó với Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc được 42 năm, kể từ khi vào làm năm 1977, nếu không tính thời gian 2 năm làm cố vấn tại Viện Nghiên cứu Tài chính Hana sau khi nghỉ hưu ở vị trí Phó Thống đốc. Đây là kỷ lục thời gian làm việc lâu nhất của một nhân viên ngân hàng trung ương. Mặc dù ông là vị thống đốc đầu tiên tái đắc cử sau 44 năm kể từ thời cựu Thống đốc Kim Sung-hwan năm 1977, nhưng xét đến việc trước năm 1998, Thống đốc không phải là Chủ tịch Ủy ban Chính sách Tiền tệ quyết định phương hướng chính sách, thì đây được coi là trường hợp tái đắc cử thực sự đầu tiên.
Thống đốc Lee Ju-yeol đã tham dự 104 cuộc họp về lãi suất cơ bản kể từ khi tham dự cuộc họp đầu tiên với tư cách Phó Thống đốc vào tháng 4 năm 2009. Ông đã có mặt tại 36 cuộc họp với tư cách Phó Thống đốc và 68 cuộc họp với tư cách là Thống đốc kiêm Chủ tịch Ủy ban Chính sách Tiền tệ. Trong 68 cuộc họp mà ông làm Chủ tịch, ông đã quyết định 9 lần hạ lãi suất và 2 lần tăng lãi suất. Lãi suất cơ bản từ mức 2,5% khi ông nhậm chức nay đã giảm xuống còn 0,5%.
Dù đứng đầu cơ quan tiền tệ, Thống đốc Lee Ju-yeol vẫn bị đánh giá là chưa bảo vệ được sự độc lập của Ngân hàng Trung ương. Dưới thời chính quyền Park Geun-hye – chính quyền thúc đẩy kích thích kinh tế thông qua bất động sản – Ngân hàng Trung ương đã hạ lãi suất 6 lần do áp lực hữu hình và vô hình. Bước sang chính quyền Moon Jae-in, cựu Thủ tướng Lee Nak-yon và cựu Bộ trưởng Kim Hyun-mee đã gây áp lực tăng lãi suất với lý do ổn định bất động sản và Ngân hàng Trung ương đã tăng lãi suất. Tuy nhiên, sau đó khi kinh tế suy thoái do COVID-19, chính phủ và đảng cầm quyền lại chuyển hướng sang đòi hạ lãi suất, buộc chính sách tiền tệ của Ngân hàng Trung ương phải xoay chiều theo hướng hạ.
Do thất bại trong chính sách bất động sản và lãi suất cơ bản thấp dẫn đến làn sóng "đầu tư nợ" (debt-to-invest) và "huy động mọi nguồn lực" (young-geul), nợ hộ gia đình cuối năm ngoái đã tăng lên 1.726,1 nghìn tỷ won, tăng 7,9% so với một năm trước. Dù Thống đốc Lee đã tuyên bố trong bài phát biểu năm mới năm ngoái rằng sẽ "rà soát, phân tích kỹ lưỡng và tìm kiếm giải pháp ứng phó với tình trạng nợ hộ gia đình chồng chất và khả năng trả nợ yếu kém của các hộ gia đình dễ bị tổn thương", nhưng kết quả thực tế lại tệ hơn.
Phó Thủ tướng Hong dự kiến sẽ giữ vị trí thêm một thời gian, còn Thống đốc Lee vẫn còn 1 năm nhiệm kỳ, do đó vẫn còn cơ hội để đạt được những thành tựu cuối cùng. Đặc biệt, dấu hiệu kinh tế đang hồi phục gần đây là niềm hy vọng cho hai nhà lãnh đạo kinh tế. Theo Cục Thống kê Hàn Quốc, chỉ số sản xuất toàn ngành tháng 2 đạt 111,6 điểm, tăng 2,1% so với tháng trước, ghi nhận mức cao nhất kể từ tháng 1 năm 2000 khi bắt đầu ghi nhận thống kê liên quan. Xuất khẩu tháng 3 đạt 53,83 tỷ USD, tăng 16,6% so với một năm trước, đánh dấu đà tăng trưởng 5 tháng liên tiếp. Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) đã nâng dự báo tăng trưởng của Hàn Quốc trong năm nay từ 3,0% lên 3,3%, và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cũng điều chỉnh từ 3,1% lên 3,6%, cho thấy kỳ vọng về đà phục hồi kinh tế.