[비즈한국] Bộ trưởng Bộ Lao động Mỹ vừa tuyên bố rằng 'lao động Gig' (lao động thời vụ siêu ngắn hạn) cũng cần được đối xử bình đẳng như nhân viên chính thức. Do lo ngại gánh nặng chi phí bổ sung cho doanh nghiệp có thể tăng lên, giá cổ phiếu của các công ty như hãng gọi xe Uber đã giảm mạnh ngay sau phát biểu này. Lao động Gig là những người lao động tạm thời, làm việc dựa trên các hợp đồng ngắn hạn.
Vào ngày 29 (giờ địa phương), Marty Walsh, Bộ trưởng Bộ Lao động Mỹ, đã chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn với Reuters rằng: "Lao động Gig nên được phân loại là nhân viên chính thức. Đôi khi họ được đối xử tốt, nhưng cũng có nhiều trường hợp không được như vậy. Họ cần được tiếp cận với mức lương ổn định, chế độ nghỉ ốm và chăm sóc sức khỏe." Bộ trưởng Walsh nhấn mạnh đến hiệu ứng lan tỏa (trickle-down effect) khi nói: "Tôi hy vọng thành công của các doanh nghiệp tạo ra lợi nhuận và doanh thu sẽ chảy ngược lại cho người lao động."
Điều này cũng được hiểu là động thái nhằm ngăn chặn thông lệ của các doanh nghiệp vốn coi lao động Gig là nhà thầu độc lập thay vì nhân viên chính thức dưới thời chính quyền Trump. Vào tháng 1, chính quyền Trump đã thiết lập quy định của Bộ Lao động về việc phân loại lao động Gig là nhà thầu độc lập. Quy định này đã có hiệu lực vào tháng 3, thời điểm Tổng thống Biden nhậm chức.
Sau phát biểu của Bộ trưởng, giá cổ phiếu của Uber, Lyft và nền tảng giao đồ ăn DoorDash (được coi là "Baedal Minjok" phiên bản Mỹ) đã giảm mạnh. Phản ánh nỗi lo rằng gánh nặng của các công ty sẽ gia tăng khi tuyển dụng lao động Gig. Cổ phiếu của Uber, Lyft và DoorDash lần lượt chốt phiên với mức giảm 6%, 9,9% và 7,6%.
Vấn đề xung quanh "tư cách người lao động" của lao động Gig không phải là chuyện ngày một ngày hai. Hiện đang có sự đối đầu giữa quan điểm cho rằng cần đảm bảo các quyền cơ bản như lương tối thiểu, bảo hiểm tai nạn lao động cho lao động Gig và lập trường của doanh nghiệp cho rằng việc công nhận tất cả lao động Gig là nhân viên sẽ khiến kinh doanh khó khăn do chi phí nhân sự khổng lồ. Thay vì tuyển dụng chính thức, các doanh nghiệp đang đưa ra phương án cung cấp một số lợi ích nhất định.
Mặc dù có những nỗ lực cải thiện điều kiện làm việc cho lao động Gig trên toàn thế giới, nhưng tình hình không hề dễ dàng. Tại California, Mỹ, đạo luật 'AB5' đã có hiệu lực vào tháng 1 năm 2020, quy định rằng nếu những người làm việc trên nền tảng như tài xế lái xe, giao hàng không đáp ứng tiêu chuẩn tự doanh thì phải tái phân loại thành người lao động. Tuy nhiên, Uber và Lyft đã khởi xướng một dự luật từ phía người dân coi họ là những người tự doanh và dự luật đó đã được thông qua.
Tại Hàn Quốc, những tiếng nói yêu cầu cải thiện các vùng tối về quyền lợi của tài xế giao hàng, những người có thân phận là lao động đặc thù theo hợp đồng ủy thác công việc, cũng liên tục được đưa ra. Bộ Việc làm và Lao động đã công bố sẽ ban hành 'Đạo luật bảo vệ người lao động nền tảng' như một đạo luật đặc biệt trong nửa đầu năm nay. Dù mục đích là tăng cường bảo vệ cho người lao động nền tảng, nhưng giới lao động vẫn chỉ trích rằng: "Đây bản chất là việc thúc đẩy lập pháp riêng biệt mà không công nhận người lao động nền tảng là người lao động thực thụ".