[비즈한국] Luật sư A, hơn 40 tuổi, đã vượt qua kỳ thi tư pháp và mở văn phòng hành nghề tại Gangnam, Seoul. Anh chọn làm việc tại một văn phòng luật theo mô hình chia sẻ chi phí vận hành với các luật sư khác, với chi phí cố định hàng tháng rơi vào khoảng 3 đến 4 triệu won. Dù lấy lợi thế là người xuất thân từ kỳ thi tư pháp để quảng bá, nhưng việc nhận các vụ án thực tế không hề dễ dàng. Vì không muốn sử dụng các nền tảng như LawTalk, có những lúc anh thậm chí gặp khó khăn trong việc trang trải chi phí vận hành văn phòng.
Một cách tự nhiên, từ khoảng hơn một năm trước, luật sư A bắt đầu đảm nhận thêm các vụ án do tòa án chỉ định. Những luật sư vừa làm án tư nhân, vừa nhận án chỉ định được trả 550.000 won cho mỗi vụ việc. Do độ khó của các vụ án rất khác nhau, có những lúc thời gian bỏ ra không tương xứng với số tiền nhận được, nhưng theo nhận định của luật sư A, việc chỉ cần đảm nhận 3-4 vụ mỗi tháng cũng trở thành một khoản tiền đáng kể và là "sự trợ giúp lớn" để duy trì văn phòng.
Ý nghĩa của con số '1,1 vụ án bình quân mỗi tháng trên mỗi luật sư'
Trên thị trường luật, những lời than phiền về việc "vấn đề mưu sinh của luật sư đang trở nên nghiêm trọng" ngày càng nhiều. Việc nhiều luật sư phải nhận các vụ án chỉ định để bù đắp chi phí vận hành văn phòng thiếu hụt đã là câu chuyện không còn xa lạ.
Xét về luật sư hành nghề tự do, số vụ án bình quân mỗi tháng trên một luật sư chỉ dừng lại ở mức 1,1 vụ vào năm 2021. Nếu xét đến con số 2,05 vụ vào năm 2013 thì con số này đã giảm xuống còn một nửa. Một phần nguyên nhân là do số lượng luật sư ngày càng tăng. Từ khoảng 16.000 luật sư vào năm 2013, hiện nay con số này đã lên tới hơn 34.000 người. Dự kiến sau 2-3 năm nữa, con số này sẽ vượt quá 40.000 người. Đây là lý do giới luật sư lo ngại rằng chẳng bao lâu nữa, số vụ án tiếp nhận bình quân mỗi tháng trên đầu người sẽ giảm xuống dưới 1 vụ.
Việc mỗi tháng chỉ nhận được 1 vụ án có ý nghĩa rất lớn. Thông thường, chi phí nhận vụ việc của luật sư bắt đầu từ khoảng 5 triệu won. Chỉ với số tiền này, nếu trừ đi chi phí văn phòng và nhân viên (giả định mô hình cùng chia sẻ chi phí), thì gần như không còn lại bao nhiêu. Dù có thể nhận thêm thù lao thành công, nhưng xét đến việc thông thường rất khó để thu đủ phí luật sư, không có gì ngạc nhiên khi xuất hiện những lo ngại rằng có quá nhiều luật sư đang phải lo lắng về "việc mưu sinh".
Một quan chức của Hiệp hội Luật sư Hàn Quốc bày tỏ lo ngại: "Dù nói luật sư là nghề chuyên môn, nhưng sau khi hệ thống trường luật ra đời, vấn đề nằm ở chỗ số lượng luật sư đào tạo ra nhiều hơn so với mức tăng của các vụ án. Các vụ việc bất hợp pháp gần đây của luật sư gây tranh cãi cũng không phải là vì số lượng tăng lên khiến họ khó khăn trong việc kiếm sống, từ đó sa vào những cám dỗ bất hợp pháp hay sao?".
Xu hướng gia nhập văn phòng luật nhỏ rồi chuyển sang các văn phòng lớn
Tất nhiên, các văn phòng luật lớn vẫn hoạt động rất tốt, trái ngược với thị trường của các luật sư cá nhân. Đối với 5 văn phòng luật hàng đầu (Kim & Chang, Lee & Ko, Bae, Kim & Lee, Yulchon, Sejong) có doanh thu hàng năm hơn 300 tỷ won, thu nhập của các luật sư mới (associate) lên tới gần 100 triệu won. Tùy từng vụ việc, nếu nhận được thù lao thành công tốt, họ có thể có thu nhập rất cao.
Chính vì vậy, việc tích lũy kinh nghiệm để nhận được "đãi ngộ tốt" đang trở thành văn hóa phổ biến trong giới luật sư. Theo giải thích của những người trong ngành, đang hình thành văn hóa bắt đầu sự nghiệp luật sư tại các văn phòng nhỏ quy mô 3-4 người thay vì tự mở văn phòng riêng, sau đó chuyển sang các văn phòng lớn.
Đại diện một văn phòng luật nhỏ, vốn là cựu chánh văn phòng công tố, cho biết: "Bây giờ việc các bạn trẻ vừa đỗ kỳ thi luật sư gia nhập vào các văn phòng có những người từng làm trong ngành tư pháp (cựu quan chức), tích lũy kinh nghiệm, rồi dựa vào đó nộp đơn ứng tuyển vào các vị trí luật sư có kinh nghiệm tại các văn phòng luật lớn đã trở nên phổ biến. Để thu hút nhân tài, chúng tôi cũng đảm bảo mức lương cơ bản hơn 5 triệu won/tháng, và thực tế là có hơn 100 nhân tài nộp đơn vào cả những văn phòng nhỏ như thế này. Vì thế, các luật sư cộng sự tại văn phòng chúng tôi cũng đều là những người tốt nghiệp các trường đại học và trường luật danh giá".
Luật sư A được nhắc đến ở trên chia sẻ thêm: "Trong số những người muốn nhận án chỉ định, thậm chí còn xuất hiện câu chuyện rủ nhau ứng tuyển nếu có đợt tuyển dụng nhân sự có kinh nghiệm làm thẩm phán hoặc công tố. Thị trường luật sư đang ngày càng trở nên khó khăn để có thể tự mở văn phòng và mưu sinh".