[비즈한국] Dù các biện pháp nhằm cải thiện mức độ quản lý vệ sinh tại các cửa hàng không người trực - vốn đã gia tăng kể từ đại dịch COVID-19 - được đưa ra hàng năm, nhưng vẫn có nhiều ý kiến cho rằng tình hình vẫn còn rất bất cập. Trong hai ngày 22 và 23, BizHankook đã trực tiếp kiểm tra tình trạng vệ sinh tại nhiều cửa hàng không người trực. Kết quả là, không có nơi nào tuân thủ “Hướng dẫn quản lý vệ sinh cửa hàng bán thực phẩm không người trực” của Bộ An toàn Thực phẩm và Dược phẩm. Ngoài ra, các kiểu kinh doanh "lách luật" ngày càng gia tăng đang trở thành một vấn đề mới nổi.
0/4 cửa hàng không người trực tuân thủ hướng dẫn vệ sinh
Chiều ngày 22, tại một cửa hàng không người trực ở Seoul. Khu vực xung quanh 1 máy bán đồ uống và 3 máy bán mì tràn ngập ruồi nhặng. Có vẻ như ruồi nhặng là vấn đề thường xuyên nên thuốc diệt côn trùng cũng được đặt ngay trên kệ. Bên phải máy bán mì, các hộp và cốc mì đã qua sử dụng chồng chất lên nhau mà không có tấm chắn, bốc mùi hôi thối nồng nặc. Trong tủ lạnh trưng bày giá đỗ, chả cá, bánh gạo làm món canh tteok-guk... nhưng giá đỗ đã chuyển sang màu đen và chả cá thì bị mốc. Kiểm tra hạn sử dụng ghi trên bao bì, các sản phẩm này đã quá hạn lần lượt là 1 ngày và 9 ngày. Ngay cả 3 gói chả cá chưa mở để ở ngăn trên cùng cũng đều đã hết hạn sử dụng.
Tại một cửa hàng không người trực khác ở Seoul, kệ dưới máy bán đồ uống và thảm trải sàn bẩn thỉu vì những vết nước uống đổ, còn ở các góc trần nhà thì giăng đầy mạng nhện. Trong máy bắt côn trùng đặt bên trong cửa hàng, xác sâu bọ vẫn bị bỏ mặc không dọn dẹp. Khi món nước ade (nước trái cây pha) đã đặt mua chảy ra và tôi chuẩn bị đóng nắp, tôi thấy hai con côn trùng bay đang nổi lềnh bềnh trong nước. Chỉ mới 3 phút trôi qua kể từ khi thanh toán bằng thẻ, nên khả năng cao là lũ côn trùng đã bay vào từ bên trong máy bán đồ uống. Khi được hỏi về vấn đề này, người quản lý giải thích rằng: “Có lẽ do thời tiết giữa mùa hè nên sau khi lấy nước xong, ruồi nhặng đã bâu vào”, và họ đã hoàn tiền cho nước uống.
4 cửa hàng không người trực được ghé thăm trong hai ngày 22 và 23 đều không tuân thủ “Hướng dẫn quản lý vệ sinh cửa hàng bán thực phẩm không người trực” do Bộ An toàn Thực phẩm và Dược phẩm ban hành. Ngoài quy định của Luật Vệ sinh Thực phẩm rằng phải xử lý thực phẩm “sạch sẽ và hợp vệ sinh” như tuân thủ hạn sử dụng, hướng dẫn còn yêu cầu cửa hàng phải kiểm tra tình trạng vệ sinh và sự cố hỏng hóc hàng ngày, ghi chép vào bảng kiểm tra và lưu trữ tại chỗ. Đồng thời, phải hiển thị mã số đăng ký kinh doanh và mã số quản lý trên máy bán hàng. Tuy nhiên, không nơi nào làm theo các hướng dẫn này. Cũng không có nơi nào tuân thủ các “khuyến nghị” như đặt nước rửa tay khi sử dụng siro, hay lắp rèm không khí ở phía trên cửa ra vào để ngăn chặn côn trùng xâm nhập.
Ngành kinh doanh tự do, nằm ngoài đối tượng đăng ký kinh doanh… Hoạt động lách luật diễn ra sôi nổi
Các cửa hàng không người trực chủ yếu được quản lý mỗi ngày một lần vào buổi sáng và một lần vào buổi chiều. Được biết, trong các ngày trong tuần, chủ cửa hàng thường tự quản lý, còn cuối tuần thường thuê nhân viên làm thêm. So với các cửa hàng thông thường có nhân viên túc trực, việc thiếu hụt về độ sạch sẽ là điều khó tránh khỏi. Ngay cả khi việc quản lý được phó mặc cho lương tâm của từng chủ sở hữu, thì việc ngay cả những điều cơ bản như hạn sử dụng hay hướng dẫn của Bộ An toàn Thực phẩm và Dược phẩm cũng không được tuân thủ đã cho thấy mức độ lơ là trong công tác vệ sinh hàng ngày. Hơn nữa, khoảng thời gian phóng viên ghé thăm chỉ ngay sau khi chính quyền địa phương hoàn tất “Đợt kiểm tra lần thứ 3 đối với các quán ăn chuyên giao hàng và cửa hàng không người trực” trong 5 ngày, từ 15 đến 19. Điều này đặt ra dấu hỏi về tính hiệu quả của các đợt kiểm tra từ chính quyền địa phương.
Theo luật hiện hành, hình thức kinh doanh trưng bày thực phẩm chế biến sẵn để bán không người trực, hoặc khách hàng tự đổ nước nóng vào để nấu mì, thuộc nhóm “ngành nghề kinh doanh tự do” và không thuộc đối tượng phải đăng ký kinh doanh. Trên thực tế, nếu tìm kiếm tên các cửa hàng kem không người trực hay cửa hàng tiện lợi không người trực trên trang web An toàn Thực phẩm của Bộ An toàn Thực phẩm và Dược phẩm, hầu hết đều không tìm thấy kết quả. Cửa hàng mì không người trực được đề cập phía trên cũng không có tên trên hệ thống. Vì không đăng ký kinh doanh nên rất khó để nắm bắt được thông tin về cửa hàng, và nếu có vấn đề xảy ra, trừ khi khách hàng báo cáo hoặc chính quyền địa phương kiểm tra trực tiếp thì rất khó để thực hiện các biện pháp xử lý đặc biệt.
Các trường hợp không đăng ký kinh doanh lợi dụng kẽ hở này rất phổ biến. Cửa hàng mì không người trực kể trên cũng vận hành máy bán đồ uống, theo đúng quy định phải đăng ký kinh doanh “doanh nghiệp máy bán hàng tự động thực phẩm”, nhưng họ đã không đăng ký. Bộ An toàn Thực phẩm và Dược phẩm phân loại là “quán ăn nghỉ ngơi” nếu cùng với máy bán hàng tự động còn thực hiện các hành vi như: △phục vụ, tiếp khách △bán lẻ chia nhỏ món tráng miệng △có nhân viên và thiết bị robot cùng tham gia chế biến; nếu không có các hành vi trên thì phân loại là “kinh doanh máy bán hàng tự động thực phẩm”. Trong trường hợp cửa hàng mì không người trực, vì không cần đăng ký kinh doanh, họ đã lợi dụng kẽ hở này để vận hành cả máy bán đồ uống mà không cần khai báo.
Hình thức lách luật rất đa dạng. Cửa hàng này đã tìm cách lách quy định để không bị phân loại là “kinh doanh quán ăn nghỉ ngơi” (vốn phải chịu quản lý khắt khe nếu người kinh doanh tự chuẩn bị gia vị hoặc đồ ăn kèm đã sơ chế sẵn tại xưởng). Thay vì sơ chế sẵn giá đỗ, chả cá và các đồ ăn kèm, họ để nguyên trong tủ lạnh và đặt sẵn kéo gần đó để khách hàng tự tay cắt tỉa.
Từ năm nay, Bộ An toàn Thực phẩm và Dược phẩm đã bắt đầu tăng cường quản lý an toàn và vệ sinh tại các cửa hàng không người trực. Tần suất kiểm tra đã được tăng từ 1 lần lên 4 lần mỗi năm, và vào tháng 5 vừa qua, họ đã thiết lập hướng dẫn vệ sinh quy định các nội dung kiểm tra, hướng dẫn cụ thể cho từng loại cơ sở kinh doanh. Dù tuyên bố sẽ kiểm tra cả vấn đề xử lý thực phẩm vệ sinh tại các cửa hàng không người trực không thuộc đối tượng đăng ký kinh doanh, nhưng vẫn chưa có biện pháp triệt để nào được đưa ra. Nhiều ý kiến chỉ ra rằng cần có các đối sách để ngăn chặn các trường hợp không đăng ký kinh doanh ngày càng tăng và khuyến khích chủ kinh doanh tự chủ động trong việc giám sát.