[비즈한국] Kỳ vọng về đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) của Kakao Entertainment đã giảm sút đáng kể sau sự cố bắt giữ ông Kim Beom-su, người đứng đầu Kakao (Chủ tịch Ủy ban Cải cách Quản lý). Kakao Entertainment vốn được kỳ vọng là tiền đồn cho chiến lược vươn ra toàn cầu của Kakao và là ứng cử viên sáng giá cho đợt IPO tiếp theo. Ngay cả khoản đầu tư khoảng 1.160 tỷ won thu hút được từ Quỹ Đầu tư Công (PIF) của Ả Rập Xê Út và Cơ quan Đầu tư Singapore (GIC) vào năm ngoái cũng đi kèm điều kiện IPO. Tuy nhiên, chuỗi tin xấu liên tiếp ập đến tập đoàn đã khiến kế hoạch này bị chững lại. Khi rủi ro tư pháp ngày càng gia tăng, thậm chí còn xuất hiện những tin đồn về việc từ bỏ IPO để bán cổ phần nhằm hoàn trả vốn đầu tư. Điều này hoàn toàn trái ngược với đối thủ cạnh tranh Naver Webtoon, vốn đã gia nhập sàn Nasdaq (Mỹ) vào tháng 6 vừa qua và đang đẩy mạnh mở rộng kinh doanh toàn cầu.
Naver đã gia nhập Nasdaq, còn Kakao thì sao...
Mảng nội dung của Kakao đang có kết quả kinh doanh dậm chân tại chỗ. Ngày 8 vừa qua, Kakao đã công bố kết quả kinh doanh sơ bộ quý 2. Doanh thu mảng nội dung đạt 1.049,6 tỷ won, tương đương với cùng kỳ năm ngoái. Doanh thu nội dung bao gồm Story (webtoon, web novel), âm nhạc và truyền thông đã tăng trưởng lên 1.131 tỷ won trong quý 3 năm ngoái, nhưng sau đó giảm xuống còn 1.042 tỷ won trong quý 4 và 1.034 tỷ won trong quý 1 năm nay, cho thấy sự suy giảm trong 2 quý liên tiếp dù có cải thiện nhẹ. Doanh thu mảng Story trong quý 2 đạt 215,7 tỷ won, giảm 7% so với cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân là do chi phí gia tăng từ việc mở rộng tiếp thị chiến lược của Piccoma nhằm đối phó với sự cạnh tranh gay gắt tại thị trường webtoon Nhật Bản.
Trong bối cảnh làn sóng mở rộng kinh doanh webtoon như việc Naver Webtoon niêm yết trên Nasdaq đang diễn ra, Kakao cũng cần phải đẩy mạnh chiến lược của mình. Tuy nhiên, việc Chủ tịch Ủy ban Cải cách Quản lý Kakao, ông Kim Beom-su, bị đưa ra xét xử đã khiến các chiến lược hiện tại của Kakao Entertainment gặp khó khăn. Kakao Entertainment là công ty con nội dung tổng hợp của Kakao, được thành lập từ sự sáp nhập giữa Kakao Page và Kakao M vào năm 2021. Sau khi thâu tóm SM Entertainment, Kakao Entertainment đã tăng trưởng về doanh thu và lợi nhuận, nhưng lại đang phải hứng chịu dư chấn từ nhiều loại rủi ro khác nhau.
Kỳ vọng về IPO vốn tồn tại trong và ngoài ngành cũng đang dần bị dập tắt. Do tranh cãi về thao túng thị giá cổ phiếu SM Entertainment đã chuyển sang giai đoạn tố tụng, giới quan sát cho rằng việc thúc đẩy IPO sẽ khó có thể thực hiện cho đến khi rủi ro tư pháp được giải quyết. Trong bối cảnh tình hình kéo dài và ông chủ tập đoàn bị bắt giữ, giá trị doanh nghiệp dự kiến sẽ bị đánh giá thấp, đồng thời không thể bỏ qua các vấn đề về đình trệ quyết định do sự trống vắng lãnh đạo hoặc suy thoái thị trường.
Vốn hóa thị trường của tập đoàn Kakao từng đạt 120 nghìn tỷ won vào năm 2021, nhưng đã bốc hơi 1.712 tỷ won (4,70%) chỉ trong một ngày, từ mức 36.383 tỷ won của ngày hôm trước xuống còn 24.671 tỷ won vào ngày 23 tháng trước, ngay sau khi lệnh bắt giữ ông Kim được ban hành. Giá cổ phiếu của Kakao, vốn ở mức 61.900 won vào tháng 1 năm nay, đã giảm xuống mức 38.000 won sau khi ông Kim bị bắt.
SM Entertainment, từ đôi cánh trở thành gông cùm
Bản chất cuộc khủng hoảng mà Kakao đang đối mặt nằm ở phương thức quản lý tập trung vào việc tích lũy vốn thông qua niêm yết tách lẻ các công ty con thay vì đổi mới nền tảng kinh doanh cốt lõi. Tâm điểm của vấn đề này chính là chiến lược "Beyond Korea" và Kakao Entertainment. Sau thành công của KakaoTalk, Kakao đã mở rộng phạm vi kinh doanh thông qua việc mua lại các doanh nghiệp đầy triển vọng. Cách thức của họ là nuôi dưỡng công ty được mua lại và niêm yết chúng để huy động vốn cần thiết. Kakao Entertainment là công ty con chủ chốt luôn được nhắc đến về việc niêm yết kể từ khi chính thức thành lập, được đánh giá là ứng cử viên IPO tiếp theo của Kakao sau Kakao Games293490.
Để biến mảng giải trí thành bàn đạp vươn ra toàn cầu, Kakao đã thu hút 1.154 tỷ won vốn đầu tư từ PIF và GIC, tương ứng với 10,2% cổ phần. Lần này, SM Entertainment chính là chìa khóa. Các công tố viên cho rằng Kakao đã hành động quá mức để thâu tóm SM Entertainment, đơn vị sở hữu nhiều nghệ sĩ nổi tiếng và quyền sở hữu trí tuệ (IP) âm nhạc, nhằm nâng cao giá trị của Kakao Entertainment trước khi IPO.
Giáo sư Hwang Yong-sik thuộc Khoa Quản trị Kinh doanh, Đại học Sejong nhận định: "Mặc dù IPO là phương tiện chứ không phải mục đích, nhưng các doanh nghiệp bất kể ngành nghề đều coi IPO là công thức thành công mang lại chênh lệch giá. Sự cố của Kakao cũng là hệ quả từ tác dụng phụ đó. Cần có sự khôi phục lòng tin, tái thiết lãnh đạo, và có vẻ như việc thúc đẩy IPO sẽ khó thực hiện trong thời gian tới".
Trong bối cảnh khủng hoảng, tin đồn về việc bán mình cũng nảy sinh cùng với một số công ty con như Kakao Games và Kakao VX. Sau khi bị chỉ trích vì xâm phạm thị trường nội địa do mở rộng kinh doanh kiểu "bạch tuộc" vào năm 2021, Kakao đã cắt giảm số lượng công ty con. Số lượng công ty con đã giảm gần 5%, từ 158 vào tháng 6 năm 2021 xuống còn 124 hiện nay. Tuy nhiên, phía Kakao đã lên tiếng phủ nhận tin đồn bán mình. Dù ám chỉ việc "sắp xếp lại giao thông" ở một số công ty con, nhưng họ vẫn giữ im lặng trước việc bán các công ty con cụ thể.
CEO Kakao, bà Chung Shin-a, phát biểu trong buổi hội nghị kết quả kinh doanh ngày 8 rằng: "Trong nửa cuối năm, chúng tôi dự định đẩy nhanh công việc tối ưu hóa đối với các doanh nghiệp được đánh giá là thiếu tính liên kết kinh doanh với nền tảng KakaoTalk hoặc AI. Hiện tại rất khó để tiết lộ chi tiết, nhưng khi các phương án đang được xem xét cụ thể hóa, chúng tôi sẽ thông báo tới thị trường".
Chỉ riêng việc khả năng bán cổ phần được bàn tán cũng đã là một điều không hay đối với Kakao Entertainment. Dự kiến Kakao Entertainment sẽ phải thương lượng lại các điều khoản hợp đồng đã cam kết trong giai đoạn tiền IPO vào cuối năm nay. Một quan chức của Kakao Entertainment cho biết: "Chưa có quyết định cụ thể nào liên quan đến việc niêm yết", và "Chúng tôi dự kiến sẽ tiến hành vào thời điểm tối ưu để tối đa hóa giá trị doanh nghiệp và cổ đông trong dài hạn".