[비즈한국] Các vụ tai nạn dẫn đến tử vong của nhân viên Coupang liên tiếp xảy ra đã dấy lên nhiều chỉ trích về môi trường làm việc tồi tệ của các tài xế giao hàng. Ngay cả trong điều kiện nắng nóng gay gắt kéo dài, các trạm trung chuyển hàng hóa (camp) vẫn không được trang bị hệ thống làm mát đúng nghĩa. Các tài xế chia sẻ rằng họ khó có thể đảm bảo dù chỉ một chút thời gian nghỉ ngơi vì luôn bị áp lực về thời hạn giao hàng và khối lượng công việc quá tải.
Làm việc tại trạm trung chuyển không máy lạnh: “Thứ Coupang chu cấp chỉ là hai chai nước suối”
Anh A, một tài xế giao hàng (Quick Flex) của Coupang, mỗi ngày đều tìm kiếm cụm từ "cách trị rôm sảy" trên Internet. Những nốt rôm sảy do thời tiết oi bức kéo dài chẳng hề có dấu hiệu thuyên giảm. Anh chia sẻ: “Chắc không có tài xế nào mà không bị rôm sảy cả. Mỗi sáng, trong lúc phân loại và xếp hàng tại trạm trung chuyển, cái nóng thật không thể diễn tả bằng lời. Mồ hôi cứ thế tuôn ra như mưa”.
Khi các cảnh báo nắng nóng được đưa ra liên tục và số ca mắc các bệnh lý về nhiệt tăng cao, các tài xế Coupang đã bày tỏ những bức xúc về môi trường làm việc. Họ cho rằng môi trường làm việc quá khắc nghiệt khi các trạm trung chuyển, nơi họ bốc dỡ hàng hóa, hoàn toàn không được che chắn trước cái nóng. Tại trạm nơi anh A làm việc, không hề có máy điều hòa. Tình trạng ở các trạm khác cũng tương tự. Thứ duy nhất giúp giải nhiệt chỉ là những chiếc quạt trần dùng để lưu thông không khí. Các tài xế giải thích: “Ngay cả số lượng quạt trần cũng quá ít, không đủ để làm dịu đi cái nóng”.
Một tài xế cho hay: “Vì lối vào cho xe tải luôn phải mở nên môi trường bên trong cũng chẳng khác gì bên ngoài. Nếu vì phải mở cửa mà không thể lắp máy lạnh thì ít nhất cũng nên trang bị quạt máy chứ? Cái nóng này thực sự quá sức chịu đựng”.
Thông thường, các tài xế dành khoảng 5 tiếng mỗi ngày tại trạm trung chuyển để bốc dỡ hàng. Công việc xếp hàng lên xe vào sáng sớm đã vất vả, nhưng đáng ngại nhất là công việc xếp hàng cho đợt giao ca chiều. Khác với các công ty giao hàng khác, Coupang vận hành hệ thống giao hàng nhiều vòng. Đối với giao hàng ban ngày, họ phải thực hiện bốc xếp hàng hai lần vào buổi sáng và buổi chiều; trong đó, đợt bốc hàng buổi chiều thường rơi vào khoảng từ 13h đến 16h – thời điểm nóng nhất trong ngày. Anh A than thở: “Phải làm việc không nghỉ ngơi suốt hai tiếng đồng hồ trong một cái trạm không lấy một chiếc máy lạnh. Thứ duy nhất công ty chu cấp chỉ là hai chai nước suối 350ml”.
Trong quá trình đi giao hàng, cuộc chiến với nắng nóng vẫn tiếp diễn. Anh A nói: “Không ít lần tôi cảm thấy chóng mặt khi đang giao hàng dưới cái nóng. Những tài xế giao hàng ở các khu chung cư còn đỡ vì có thang máy, nhưng những người phải leo cầu thang bộ thì thực sự ướt đẫm mồ hôi”.
Một tài xế khác chia sẻ: “Sau khi giao xong, quần áo tôi ướt sũng mồ hôi đến mức khó mà cởi nổi quần ra. Vì nóng nên tôi rất muốn mặc áo cộc, quần đùi nhưng cũng khó mà làm vậy. Ngoài việc giao hàng, Coupang còn yêu cầu thu hồi túi Fresh Bag. Trong quá trình sắp xếp túi này, da tôi bị trầy xước nhiều do miếng dán velcro. Vì thế, dù nóng đến đâu tôi cũng phải mặc quần áo dài tay để làm việc”.
Không thể nghỉ ngơi vì điều khoản "Cleansing"
Chính phủ gần đây đã công bố các biện pháp bảo vệ sức khỏe người lao động để đối phó với nắng nóng, hướng dẫn rằng cần nghỉ ngơi 10-15 phút mỗi giờ khi có cảnh báo nắng nóng. Họ cũng khuyến nghị nên tránh làm việc ngoài trời trong khoảng thời gian từ 14h đến 17h khi nắng nóng gay gắt nhất. Tuy nhiên, đối với các tài xế luôn bị thúc ép bởi thời hạn giao hàng, thời gian nghỉ ngơi giữa trưa chỉ là "bánh vẽ".
Một tài xế giao hàng của Coupang thở dài: “Tôi đến trạm lúc 7 giờ 40 phút sáng và kết thúc công việc vào lúc 8 giờ tối. Vì đã quen việc nên tôi kết thúc khá sớm, nhưng với những người ở khu vực ngoại ô hoặc các khu chung cư kiểu hành lang, thường phải mất thêm 3-4 tiếng nữa. Nhiều đồng nghiệp của tôi phải đến 10-11 giờ đêm mới được về nhà. Thế thì sao mà dám nghỉ vì lý do nóng được chứ?”
Coupang thông báo rằng nếu công việc khó thực hiện do thời tiết như nắng nóng hoặc mưa lớn, tài xế có thể tạm dừng giao hàng. Công ty tuyên bố rằng ngay cả khi dừng giao hàng do vấn đề thời tiết, tài xế cũng không bị bất lợi và có thể tự quyết định khối lượng giao hàng, nhưng phản ứng của các tài xế lại khác hẳn. Họ giải thích rằng nếu nghỉ giao hàng vì thời tiết, họ có nguy cơ mất việc nên không thể tự ý nghỉ ngơi.
Một tài xế chỉ trích: “Nếu tỷ lệ giao hàng hàng tháng của đại lý dưới 95%, họ sẽ bị áp dụng điều kiện thu hồi khu vực (Cleansing). Điều đó đồng nghĩa với việc khu vực mà đại lý phụ trách sẽ bị thu hẹp. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập không chỉ của các tài xế chính mà cả các tài xế dự phòng thay thế khi tài xế chính nghỉ. Vì vậy, chẳng ai dám tự ý dừng giao hàng vì lý do thời tiết. Trên thực tế, thông báo đó chẳng có tác dụng gì cả”.
Môi trường làm việc của tài xế Coupang đã liên tục gây tranh cãi. Tháng 5 vừa qua, một tài xế làm việc tại trạm Namyangju 2 đã qua đời, và vào tháng 7, một tài xế khác đã tử vong trong khi đang giao hàng dưới cơn mưa lớn ở Gyeongsan, Gyeongbuk. Cùng tháng đó, một công nhân làm công việc phân loại hàng tại trung tâm logistics của Coupang ở Jeju cũng đã qua đời, làm dấy lên làn sóng phẫn nộ.
Giới lao động đang kêu gọi kiểm tra môi trường làm việc tại Coupang. Ngày 30 tháng 7, Đoàn nghị sĩ thực hiện tôn trọng lao động của Đảng Dân chủ và 9 nghị sĩ thuộc Ủy ban Môi trường và Lao động đã đến thăm trạm Namyangju 2 để kiểm tra điều kiện làm việc. Tuy nhiên, Coupang đã ngăn cản chuyến thăm với lý do chưa có sự thỏa thuận trước, khiến việc kiểm tra hiện trường không thể thực hiện.
Một đại diện của Nghiệp đoàn Giao hàng toàn quốc nhận định: “Trong ngành giao hàng, cường độ lao động tại Coupang là rất cao. Do thực hiện hệ thống giao hàng nhiều vòng, thời gian lái xe và thời gian làm việc của các tài xế rất dài. Trước đây, Coupang có danh tiếng tốt trong ngành vì tuyển dụng trực tiếp, thực hiện chế độ 5 ngày/tuần, giới hạn 52 giờ làm việc và có phụ cấp nghỉ phép. Nhưng bây giờ, họ chủ yếu sử dụng tài xế ký hợp đồng thuê ngoài, và thậm chí không có nhân sự phân loại hàng, các tài xế còn phải đảm nhận cả một phần công việc phân loại, khiến môi trường làm việc trở nên tồi tệ”.
Ông nói thêm: “Vì Coupang có cường độ lao động cao hơn so với các công ty khác, nên khi cộng thêm yếu tố nắng nóng, rủi ro xảy ra tai nạn cho người lao động lại càng tăng cao. Chẳng có gì lạ nếu một tài xế nào đó đột quỵ bất cứ lúc nào. Coupang cần bãi bỏ chế độ 'Cleansing' đang ép buộc người lao động phải làm việc với cường độ cao và tham gia vào thỏa thuận xã hội nhằm ngăn chặn tình trạng tử vong do làm việc quá sức của nhân viên giao hàng”.
BizHankook đã gửi câu hỏi đến Coupang về môi trường làm việc tại các trạm trung chuyển nhưng không nhận được câu trả lời chính thức.