[비즈한국] Thị trường tài chính toàn cầu chao đảo trong tuần qua làm dấy lên những lo ngại về việc tất toán Yen Carry Trade (giao dịch chênh lệch lãi suất đồng Yên). Yen Carry Trade là hình thức vay đồng Yên lãi suất thấp để đầu tư vào cổ phiếu ở các quốc gia khác nhằm hưởng chênh lệch, khi đồng Yên mạnh lên làm tăng áp lực trả nợ, các nhà đầu tư sẽ ồ ạt bán tháo tài sản nắm giữ. Nói cách khác, khi lãi suất tại Nhật Bản tăng, khả năng nhà đầu tư tất toán Yen Carry Trade là rất lớn; do đó, các thị trường nơi dòng vốn này đổ vào mạnh như cổ phiếu, trái phiếu Mỹ hay bất động sản tại các thị trường mới nổi đều đồng loạt suy yếu, gây áp lực không nhỏ lên thị trường tài chính thế giới.
Đặc biệt, trong tuần trước, cú sốc từ chỉ số sản xuất ISM tháng 7 và số liệu việc làm của Mỹ đã khiến lo ngại về suy thoái kinh tế Mỹ gia tăng. Việc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) tăng lãi suất cộng với dự báo Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể phải cắt giảm lãi suất khẩn cấp đã làm dấy lên quan điểm rằng khoảng cách chính sách tiền tệ giữa Mỹ và Nhật sẽ thu hẹp, từ đó kích thích nỗi lo tất toán Yen Carry Trade. Tỷ giá Yen/Đô la cũng đã vượt ngưỡng 150 Yên lần đầu tiên kể từ tháng 3.
Các chuyên gia chỉ ra rằng tất toán Yen Carry Trade là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến vụ sụp đổ của thị trường chứng khoán toàn cầu lần này. Chuyên gia nghiên cứu Lee Kyung-min của Daishin Securities 003540 cho biết: “Sự đảo chiều mạnh mẽ của đồng Yên vào ngày 11 tháng trước đã châm ngòi cho việc tất toán Carry Trade và sự sụp đổ của chỉ số Nasdaq”.
Phân tích cho thấy sau đó là chuỗi sự kiện nối tiếp như 'Trump Trade' ngày 17, nỗi lo về tăng trưởng và lợi nhuận của AI và Big Tech ngày 24, cuộc họp FOMC (Mỹ) và BOJ (Nhật) ngày 31, cùng nỗi sợ suy thoái kinh tế ngày 2 và ngày 5 đã đẩy nhanh quá trình tất toán Yen Carry Trade. Ông Lee giải thích: “Phát biểu theo hướng 'diều hâu' của Thống đốc BOJ Kazuo Ueda cuối tháng trước đầu tháng này kết hợp với số liệu việc làm Mỹ xấu đi đã khiến tâm lý nhà đầu tư rơi vào nỗi sợ suy thoái, từ đó khuếch đại xu hướng đồng Đô la yếu và đồng Yên mạnh”.
Điều này cũng dễ hiểu khi tỷ giá Yen/Đô la chạm đáy vào ngày 5 rồi phục hồi, thị trường chứng khoán toàn cầu cũng ngừng lao dốc và bắt đầu hồi phục mạnh.
Mối quan tâm hiện tại là việc tất toán Yen Carry Trade sẽ kéo dài bao lâu và đến mức độ nào. JP Morgan cho biết tuần trước rằng khoảng 3/4 các giao dịch Carry Trade toàn cầu bao gồm đồng Yên đã được tất toán, trong khi Citigroup nhận định Yen Carry Trade đã thoát khỏi 'vùng nguy hiểm'.
Tuy nhiên, ý kiến chung của các chuyên gia là không thể xác định được quy mô dòng vốn Yen Carry Trade đã đổ vào, quy mô tất toán và khối lượng tiềm năng còn lại. Chuyên gia Lee Kyung-min nói: “Dù nhiều người đưa ra khả năng tất toán từ 50~70% dựa trên các căn cứ khác nhau, nhưng đó cũng chỉ là ước tính. Chính sự mơ hồ và không chắc chắn của dòng vốn Yen Carry là lý do khác khiến tâm lý sợ hãi của nhà đầu tư bị kích động”.
Mặc dù vậy, hiện tượng đồng Yên tăng giá mạnh gây ảnh hưởng đến thị trường chứng khoán toàn cầu đã dịu đi, dự kiến biến động thị trường ngoại hối cũng sẽ giảm trong thời gian tới. Chuyên gia Jeon Gyu-yeon của Hana Securities nhận định: “Hôm ngày 7, Phó Thống đốc BOJ Uchida Shinichi phát biểu rằng sẽ duy trì chính sách tiền tệ nới lỏng trong thời gian tới và sẽ không tăng lãi suất khi thị trường bất ổn, khả năng BOJ tăng lãi suất thêm chỉ có thể xảy ra vào cuối năm nên yếu tố thúc đẩy đồng Yên mạnh không còn lớn”. Theo phân tích này, không cần phải quá lo lắng về việc tất toán Yen Carry Trade.
Người ta vẫn nói kẻ thù không nhìn thấy mới đáng sợ nhất, nhưng vì lo ngại về bán tháo do tất toán Yen Carry Trade vốn là cảm giác bất an mơ hồ trong bối cảnh thiếu cơ sở hoặc dữ liệu, nên không cần thiết phải bi quan. Chuyên gia Kang Jin-hyuk của Shinhan Investment Corp cho rằng: “Lo ngại về một cuộc tất toán Yen Carry Trade đột ngột giống như vụ phá sản của LTCM hay sau bong bóng IT là quá mức”, đồng thời bổ sung: “Tuy nhiên, xét đến khả năng chênh lệch lãi suất Mỹ - Nhật khó mở rộng trở lại, nhà đầu tư cần chuẩn bị cho kịch bản đồng Yên mạnh”. Ông khuyên nên chú ý đến các ngành có độ cạnh tranh xuất khẩu cao giữa Hàn Quốc và Nhật Bản như ô tô, hóa chất và bán dẫn vốn được hưởng lợi trong quá khứ khi đồng Yên mạnh.