[비즈한국] Trong bối cảnh hệ sinh thái đóng mà Apple vốn khăng khăng duy trì đang đứng trước nguy cơ rạn nứt, One Store - chợ ứng dụng nội địa của Hàn Quốc - đang bắt đầu tìm kiếm lối thoát ra thị trường nước ngoài. Sau khi phải rút lại kế hoạch niêm yết vào năm ngoái do giá chào bán quá thấp, One Store hiện là "nỗi đau" của công ty mẹ SK Square402340. Ngay từ khi ra đời vào năm 2016 nhờ sự hợp tác giữa Naver035420 và 3 nhà mạng viễn thông, One Store từng được kỳ vọng sẽ trở thành nền tảng bản địa đủ sức cạnh tranh với các ông lớn quốc tế, nhưng rồi lại sớm bộc lộ hạn chế trước sự chèn ép của Apple và Google. Để đảo ngược tình thế thua lỗ kéo dài và vực dậy niềm tin của giới đầu tư, quân bài mà One Store tung ra chính là vươn ra toàn cầu thông qua việc tăng cường mảng game. Liệu One Store có thể tạo nên cú đột phá trên thị trường thế giới?
Apple bị chặn "độc quyền" tại châu Âu, cơ hội mở ra cho các chợ ứng dụng bên thứ ba
Liên minh châu Âu (EU) đã ban hành "Đạo luật Thị trường Kỹ thuật số (DMA)" nhằm ngăn chặn sự độc quyền trong hệ sinh thái ứng dụng, kéo theo sự thay đổi luồng gió trên thị trường chợ ứng dụng toàn cầu. Gần đây, người dùng iPhone tại châu Âu đã có thể sử dụng các chợ ứng dụng của bên thứ ba thay thế cho Apple App Store. Theo truyền thông nước ngoài, ngoài App Store, hiện có 5 chợ ứng dụng khác khả dụng tại châu Âu, bao gồm “Epic Games Store” của nhà phát triển game Fortnite - Epic Games, “AltStore” cho phép tải ứng dụng trực tiếp từ web, cùng với “Aptoide”, “Mobivention” và “Setapp Mobile”. Đây là lần đầu tiên điều này xảy ra kể từ khi iPhone ra đời năm 2007 và App Store chính thức vận hành một năm sau đó. Trước đây, người dùng iPhone chỉ có duy nhất một lựa chọn là tải ứng dụng từ App Store của Apple.
Ngày 16 vừa qua, Epic Games đã chính thức ra mắt Epic Games Store tại châu Âu, cho phép người dùng iPhone tải ứng dụng của hãng trực tiếp trên thiết bị iOS. Việc ra mắt chợ ứng dụng riêng của Epic Games - cái tên vốn có mối quan hệ "cơm chẳng lành, canh chẳng ngọt" với Apple - mang tính biểu tượng rất lớn. Trước đây, Apple bắt buộc các ứng dụng trên iPhone phải sử dụng hệ thống thanh toán riêng của hãng và thu phí 30% trên tổng giá trị giao dịch. Epic Games đã phản đối điều này dẫn đến việc bị loại khỏi App Store và cả hai đang trong cuộc chiến pháp lý về các hành vi phản cạnh tranh của Apple. Spotify, nền tảng vốn chỉ cho phép đăng ký dịch vụ qua App Store, cũng đã thông báo về kế hoạch triển khai dịch vụ đăng ký âm nhạc dựa trên trang web của riêng mình.
Trong bối cảnh đó, chợ ứng dụng nội địa One Store cũng đã bắt đầu đếm ngược thời gian để tiến ra thị trường quốc tế. Đài Loan, nơi đang nổi lên là mục tiêu tấn công của các nhà phát triển game Hàn Quốc, là điểm đến đầu tiên. Đài Loan là một trong những thị trường vẫn duy trì tăng trưởng ổn định ngay cả sau giai đoạn đại dịch. One Store đang hợp tác với HappyTuk, doanh nghiệp phát hành game lớn nhất Đài Loan, để chuẩn bị cho dịch vụ chợ ứng dụng được tối ưu hóa tại địa phương. Từ tháng 4 năm nay, thông qua trung tâm dành cho nhà phát triển, công ty đã bắt đầu quy trình đăng ký ứng dụng cho các đơn vị muốn gia nhập thị trường Đài Loan và hiện đang vận hành dịch vụ thử nghiệm. Được biết, thời điểm ra mắt dịch vụ chính thức đã cận kề. Một đại diện của One Store cho biết: "Chúng tôi dự kiến sẽ hoàn tất dự án thử nghiệm và chính thức ra mắt trong năm nay".
CEO Jeon Dong-jin của One Store đã chọn năm nay làm năm bản lề cho chiến lược mở rộng toàn cầu của công ty. Singapore, nơi One Store thành lập pháp nhân nước ngoài đầu tiên vào năm ngoái, được nhắc đến như một điểm dừng chân tiếp theo. Khả năng vươn xa khỏi châu Á để sang cả châu Âu và Bắc Mỹ cũng đang dần rõ nét hơn. Trong bối cảnh các quy định quản lý đối với Google và Apple đang siết chặt, One Store dường như đang tìm cách thâm nhập thị trường quốc tế dựa trên chính sách phí thấp. Trước đó, One Store cũng đã thành lập pháp nhân tại Hà Lan vào năm ngoái để nhắm đến thị trường ứng dụng châu Âu. Khoản đầu tư khoảng 20 tỷ won mà Krafton259960 rót vào công ty trong giai đoạn này cũng được cho là nhằm hỗ trợ năng lực cạnh tranh quốc tế của One Store.
Liệu One Store - kẻ "thất thế" ở nội địa - có làm nên chuyện ở biển lớn?
Nhiều quan điểm cho rằng dòng chảy các quy định chống độc quyền nhắm vào Alphabet (Google) và Apple có thể trở thành cơ hội mới cho One Store. Dù hiện tại các quy định này chỉ giới hạn ở thiết bị iOS trong khu vực châu Âu, nhưng nếu "bức tường thành" của Apple tiếp tục bị rạn nứt do việc bắt buộc áp dụng chợ ứng dụng bên thứ ba, One Store hoàn toàn có thể hy vọng vào lợi ích từ sự thay đổi này. Vào tháng 4 năm ngoái, sau khi sự việc Google chèn ép đối thủ tại Hàn Quốc bằng cách ép buộc các nhà phát triển chỉ được phát hành game độc quyền trên Play Store bị phơi bày và chịu lệnh chỉnh đốn từ Ủy ban Thương mại Công bằng, bản thân One Store cũng từng bị ảnh hưởng không nhỏ bởi các hành vi phản cạnh tranh bất thường của các "Big Tech".
Nội dung cải cách được đề cập xoay quanh việc cho phép nhà phát triển ứng dụng và người dùng iPhone được phân phối cũng như tải xuống các ứng dụng iOS từ các chợ ứng dụng khác ngoài Apple. Đây được coi là quy định mạnh mẽ nhất mà EU - vốn luôn nhấn mạnh vào trách nhiệm và sự cạnh tranh công bằng của các nền tảng trực tuyến lớn - đưa ra nhằm kiểm soát sức ảnh hưởng thị trường của các gã khổng lồ công nghệ.
Thị trường chợ ứng dụng được coi là lĩnh vực có "lợi thế kẻ dẫn đầu" cực kỳ lớn. Đây cũng chính là hạn chế mà One Store phải đối mặt khi gia nhập cuộc đua với các "Big Tech" quá muộn. Một chuyên gia trong ngành giải thích: "Để đưa ứng dụng lên nhiều chợ, nhà phát triển phải quản lý các phiên bản khác nhau và xử lý nghiệp vụ riêng biệt. Trong khi đó, với thị phần thấp chỉ từ 5-10%, số lượt tải xuống rất hạn chế, nên dù phí thấp thì cũng không tạo ra ưu thế lớn. Về cơ bản, các công ty game và nhà phát triển ứng dụng không mấy mặn mà với One Store".
Các bên liên quan trong ngành đang chú ý liệu thay đổi chính sách lần này của Apple có lan rộng từ EU ra toàn cầu hay không. Một đại diện trong ngành chia sẻ: "Dù quy định của châu Âu có giới hạn, nhưng bản thân việc các phong trào trừng phạt chống độc quyền đang dấy lên trên toàn thế giới đã là một tín hiệu đáng lưu tâm cho toàn ngành".
One Store đang trong tình thế cấp bách phải tìm ra lối thoát. Trong nửa đầu năm nay, dù đạt doanh thu 74,3 tỷ won nhưng công ty vẫn ghi nhận khoản lỗ ròng 4,7 tỷ won, không thể cắt đứt chuỗi thua lỗ kéo dài. Kể từ khi ra đời, App Store đã chìm trong thua lỗ suốt 8 năm liên tiếp. Năm ngoái, công ty ghi nhận khoản lỗ vận hành 11,6 tỷ won và lỗ ròng 33,3 tỷ won. Sau thất bại trong việc niêm yết năm 2022, dù đã vượt qua một cuộc khủng hoảng nhờ khoản đầu tư từ các nhà đầu tư tài chính (FI), công ty vẫn cần phải củng cố năng lực trước khi tiến hành IPO vào năm 2028.
Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng việc tiến ra nước ngoài liệu có thực sự là lời giải hay không vẫn còn là dấu hỏi. Ông Kim Jung-tae, Giáo sư Khoa Game tại Đại học Dongyang, nhận định: "Thị trường bản địa có quy mô lớn nhưng cạnh tranh cũng khốc liệt hơn nhiều. Còn quá sớm để biết liệu One Store có thể tạo dấu ấn trên thị trường quốc tế hay không". Ông nói thêm: "Chiến lược vươn ra nước ngoài dường như chỉ có thể đảm bảo năng lực cạnh tranh sau khi đã xây dựng nền tảng vững chắc tại nội địa. Họ cần phải cân nhắc việc tạo ra một tổ chức linh hoạt hơn và thâm nhập sâu hơn vào hệ sinh thái ứng dụng game trong nước một cách chi tiết hơn".