[비즈한국] Thời gian gần đây, sự cạnh tranh từ các ngân hàng thương mại lớn trong việc giành quyền quản lý ngân quỹ chính quyền địa phương đang khiến các ngân hàng địa phương trở nên lo ngại. Mặc dù các ngân hàng địa phương đều đạt điểm cao trong kết quả đánh giá tái đầu tư khu vực do cơ quan tài chính công bố gần đây, nhiều ý kiến cho rằng điều này chẳng giúp ích bao nhiêu trong việc giữ chân ngân quỹ chính quyền địa phương.
Ngày 28 tháng 8, Ủy ban Dịch vụ Tài chính đã công bố kết quả đánh giá tái đầu tư khu vực năm 2024 của các tổ chức tài chính. Việc đánh giá tái đầu tư khu vực được đưa ra từ năm 2020 nhằm khuyến khích các tổ chức tài chính hỗ trợ nền kinh tế địa phương. Đối tượng đánh giá bao gồm 15 ngân hàng nội địa và 12 ngân hàng tiết kiệm tương hỗ có quy mô tài sản trên 1 nghìn tỷ won. Các tiêu chí đánh giá bao gồm mức độ cung cấp vốn trong khu vực, hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ, cho vay đối với người dân có thu nhập thấp và xây dựng cơ sở hạ tầng tài chính tại các khu vực ngoài vùng thủ đô.
Năm nay, trong nhóm các ngân hàng thương mại và ngân hàng đặc biệt, △Hana Bank △iM Bank △IBK (Industrial Bank of Korea)024110 △NH Nonghyup Bank đã nhận được xếp hạng xuất sắc nhất. Đối với các ngân hàng địa phương, các đơn vị bao gồm △Busan Bank △Kyongnam Bank △Kwangju Bank △Jeonbuk Bank, và trong khối ngân hàng tiết kiệm tương hỗ, chỉ có JT Savings Bank đạt hạng xuất sắc nhất. So với năm ngoái, số lượng ngân hàng đạt hạng xuất sắc đã tăng lên và xếp hạng chung của các ngân hàng cũng được cải thiện, cho thấy hoạt động đầu tư vào khu vực đang trở nên sôi động hơn.
Lý do khiến đánh giá tái đầu tư khu vực nhận được sự quan tâm là vì nó được sử dụng làm tiêu chí chọn ngân quỹ của chính quyền địa phương và các sở giáo dục địa phương. Gần đây, khi các ngân hàng thương mại lớn gia nhập cuộc đua giành quyền quản lý ngân quỹ, các ngân hàng địa phương đang phải đối mặt với khủng hoảng. Các địa phương có hợp đồng ngân quỹ sắp hết hạn (vào ngày 31 tháng 12 năm 2024) bao gồm thành phố Busan, thành phố Gwangju và tỉnh tự trị đặc biệt Jeju.
Tuy nhiên, ngay cả khi đạt thứ hạng cao trong đánh giá, các ngân hàng địa phương vẫn khó có thể an tâm. Họ có nguy cơ mất ngân quỹ vào tay các ngân hàng thương mại lớn vốn có tiềm lực tài chính mạnh hơn. Dù các ngân hàng địa phương đã duy trì thứ hạng tốt hoặc xuất sắc trong các kỳ đánh giá tái đầu tư khu vực suốt 3 năm qua, họ vẫn ở thế bất lợi so với các ngân hàng thương mại trong những tiêu chí quan trọng như các chỉ số quản trị chính, kinh phí hợp tác và quy mô tài sản.
Kết quả tiếp nhận hồ sơ chọn ngân quỹ của thành phố Busan tính đến ngày 14 tháng 8 cho thấy, ngoài Busan Bank, cả KB Kookmin Bank và IBK cũng đã tham gia đấu thầu ngân quỹ số 1, tạo nên một cú sốc lớn. Ngân sách năm 2024 của Busan là 15,6998 nghìn tỷ won, trong đó ngân quỹ số 1 (ngân quỹ chính) quản lý 70% ngân sách bao gồm kế toán tổng hợp, và ngân quỹ số 2 (ngân quỹ phụ) quản lý 30% ngân sách còn lại như các kế toán đặc biệt và quỹ.
Busan Bank đã giữ vị trí ngân quỹ số 1 suốt 24 năm qua, nhưng nay đang bị đe dọa bởi sự cạnh tranh từ Kookmin và IBK. Tháng 5 năm 2020, Busan đã sửa đổi quy định cho phép cùng lúc đăng ký cho cả ngân quỹ số 1 và số 2, nhưng trong kỳ đấu thầu năm đó, các ngân hàng thương mại không tham gia nên Busan Bank đã trúng thầu đơn phương. Kim Dae-sung, Chủ tịch nghiệp đoàn ngân hàng Busan thuộc Liên đoàn Lao động Tài chính, bày tỏ lo ngại: "Việc các ngân hàng quốc doanh và thương mại tham gia vào chọn ngân quỹ Busan có thể trở thành tín hiệu gây ra sự cạnh tranh quá mức ở các địa phương khác".
Trong bối cảnh kinh tế địa phương trì trệ, nguy cơ mất ngân quỹ vào tay các ngân hàng thương mại đã khiến các ngân hàng địa phương phản ứng mạnh mẽ. Ngày 19 tháng 8, Hiệp hội Nghiệp đoàn Ngân hàng Địa phương thuộc Liên đoàn Lao động Tài chính Quốc gia đã ra tuyên bố chỉ trích: "Chiến dịch giành quyền quản lý ngân quỹ địa phương của các ngân hàng thương mại sẽ đẩy nhanh tình trạng chảy máu vốn khỏi địa phương. Việc IBK tham gia đấu thầu ngân quỹ số 1 Busan là hành động cản trở phát triển kinh tế quốc gia, gây thất thoát vốn địa phương và thúc đẩy sự lụi tàn của khu vực".
Thành phố Gwangju đã đăng thông báo chọn ngân quỹ vào ngày 26 tháng 8 và bắt đầu quy trình lựa chọn. Đơn đăng ký được tiếp nhận trong hai ngày 23 và 24 tháng 9. Tổng ngân sách năm 2024 của Gwangju là 8,21 nghìn tỷ won, trong đó ngân quỹ số 1 quản lý kế toán tổng hợp/đặc biệt (10 mục) và quỹ (1 mục), còn ngân quỹ số 2 quản lý kế toán đặc biệt (4 mục) và quỹ (18 mục).
Gwangju đã đưa tiêu chí tái đầu tư khu vực vào quy trình chọn ngân quỹ lần này. Tháng 4 vừa qua, thành phố đã sửa đổi "Quy định chỉ định và vận hành ngân quỹ", bổ sung tiêu chí "Thành tích và kế hoạch tái đầu tư khu vực (6 điểm)" trong danh mục "Sự thuận tiện cho người dân (24 điểm)". Nội dung này bao gồm kết quả đánh giá của Ủy ban Tài chính, mức độ cung cấp vốn địa phương của tổ chức tài chính trong 3 năm qua và hỗ trợ vay vốn cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, hộ kinh doanh cá thể tại địa phương.
Cũng giống như Busan, Gwangju chia ngân quỹ thành số 1 và số 2 trong kỳ chọn tới (2025~2028), cho phép các ngân hàng thương mại nộp hồ sơ cho cả hai. Hiện tại, Kwangju Bank đang quản lý ngân quỹ số 1 và Kookmin Bank quản lý ngân quỹ số 2, nhưng dự đoán Kookmin Bank sẽ cạnh tranh cho vị trí ngân quỹ số 1. Đáng chú ý, Kwangju Bank từng bị Shinhan Bank "cướp mất" vị trí ngân hàng giao dịch chính của Đại học Chosun sau 50 năm vào tháng 7 năm 2023.
Một đại diện ngân hàng địa phương chia sẻ: "Ngân quỹ địa phương là một trong những 'nồi cơm' chính của các ngân hàng địa phương. Các ngân hàng địa phương không thể cạnh tranh để giành ngân quỹ ở khu vực thủ đô, nhưng các ngân hàng thương mại lại muốn thâu tóm cả những khu vực địa phương. Mặc dù ngân sách của các thành phố lớn nhìn có vẻ lớn, nhưng có những thành phố cấp huyện ở Gyeonggi có quy mô ngân sách tương đương. Tại sao các ngân hàng thương mại vốn đã kiểm soát khu vực Seoul và Gyeonggi lại phải chiếm bằng được ngân quỹ địa phương?"
Trên thực tế, thành phố Seongnam thuộc tỉnh Gyeonggi, nơi có hợp đồng ngân quỹ với Nonghyup Bank kết thúc trong năm nay, có quy mô ngân sách lên tới 4,6 nghìn tỷ won. Qua hai đợt tiếp nhận hồ sơ trong tháng 7 và tháng 8 vừa qua, chỉ có Nonghyup Bank đăng ký, dự báo họ sẽ tiếp tục giữ được vị thế quản lý ngân quỹ trong nhiệm kỳ tới.
Nhiều ý kiến cũng cho rằng các tiêu chí đánh giá chọn ngân quỹ địa phương đang không công bằng. Trong các mục đánh giá, "Uy tín tổ chức tài chính và độ ổn định cơ cấu tài chính" bao gồm các chỉ số quản trị quan trọng như tỷ lệ vốn tổng. Cả Busan (25 điểm) và Gwangju (27 điểm) đều dành điểm số cao nhất cho mục này. Ngoài ra, "Lãi suất cho vay và tiền gửi" cũng như "Năng lực quản lý ngân quỹ" cũng chiếm hơn 20 điểm, đây là những tiêu chí được cho là bất lợi đối với các ngân hàng địa phương có quy mô tài sản nhỏ và hoạt động hạn chế trong khu vực.
Liên minh Đoàn kết Nhân dân vì Công lý Kinh tế Busan (Busan Gyeongsilryeon) trong cuộc họp báo ngày 26 tháng 8 đã tuyên bố: "Đánh giá của Ủy ban Tài chính về thực trạng tái đầu tư khu vực không có tính phân loại cao, nên không thể coi là lợi thế cho các ngân hàng địa phương. Cần thực hiện việc đánh giá có cân nhắc đến thành tích của các ngân hàng địa phương vì nền kinh tế khu vực".