[비즈한국] Trong bối cảnh các trường hợp "vòng quanh cấp cứu" (tình trạng bệnh nhân phải chuyển viện liên tục do không tìm được nơi tiếp nhận vì lỗ hổng y tế) tăng mạnh, các nhân viên cứu hộ 119 đang phải đối mặt với những khó khăn tâm lý nghiêm trọng khi phải vừa chăm sóc bệnh nhân, vừa liên tục gọi điện cho nhiều bệnh viện cho đến khi nhận được câu trả lời "có thể tiếp nhận". Họ chia sẻ: “Dù bệnh nhân và người nhà đều biết rõ tình trạng thiếu hụt nhân lực của các cơ sở y tế, nhưng các nhân viên cứu hộ vẫn là người phải đứng ra giải thích tình hình. Chúng tôi cảm thấy áp lực nặng nề khi đội cứu hộ không còn cách nào để giúp đỡ họ thêm được nữa”.
“Càng kéo dài thời gian, càng cảm thấy bất lực… gánh nặng tâm lý tích tụ”
Khi các trường hợp mất hơn 1 tiếng để chuyển viện vì bệnh viện từ chối tiếp nhận do thiếu nhân lực ngày càng nhiều, các nhân viên cứu hộ đang dần xuất hiện những vấn đề về tâm lý. Họ thổ lộ rằng cảm thấy bất lực vì không thể làm gì hơn khi túc trực bên cạnh bệnh nhân. Nhân viên cứu hộ A cho biết: “Những người mà chúng tôi tiếp xúc đều đang rơi vào tình cảnh không mong muốn và tâm lý không hề ổn định. Việc phải trấn an và kiểm soát họ đã gây ra không ít căng thẳng, nhưng gần đây, thời gian di chuyển tăng lên khiến gánh nặng tâm lý còn lớn hơn nhiều”.
A cho biết tình trạng "vòng quanh cấp cứu" gần đây đã vượt quá phạm vi khả năng của đội cứu hộ, dẫn đến gánh nặng tâm lý ngày càng chồng chất. A chia sẻ: “Phần việc mà đội cứu hộ có thể làm tại hiện trường là rất hạn chế. Sau khi đã sơ cứu ở một mức độ nhất định, bệnh nhân cần được điều trị tại các cơ sở y tế chuyên môn. Thời gian càng trôi đi, chúng tôi càng chẳng thể làm gì thêm thông qua sơ cứu. Mọi thứ đã vượt quá giới hạn của chúng tôi. Việc vừa sơ cứu cho bệnh nhân nặng trên xe cứu thương vừa gọi điện thoại liên tục trong 30 phút khác hoàn toàn với việc phải làm điều đó suốt 2 tiếng đồng hồ. Đó không chỉ đơn thuần là vấn đề ở bên cạnh bệnh nhân thêm 1 tiếng rưỡi nữa”.
A chỉ ra: “Việc thực hiện hai chuyến xuất phát, mỗi chuyến mất 1 tiếng khác hoàn toàn với một chuyến kéo dài 2 tiếng. Trường hợp sau gây áp lực tâm lý lớn hơn nhiều. Bệnh nhân và người nhà muốn đến bệnh viện nhanh nhất có thể, và đội ngũ nhân viên cũng nghĩ rằng cần phải giải quyết việc này mà không được chậm trễ, nhưng tình hình lại khiến mọi việc không thể giải quyết ngay lập tức, dẫn đến căng thẳng tích tụ. Dù bệnh nhân và người nhà cũng hiểu rõ tình trạng vận hành của các phòng cấp cứu không suôn sẻ, nhưng nhân viên cứu hộ vẫn là người phải liên tục thông báo về việc bệnh viện từ chối tiếp nhận và mong nhận được sự thông cảm, đó thực sự là một áp lực”.
Số ca chuyển viện mất trên 60 phút là 13.940 trường hợp… khoảng cách di chuyển tại Seoul tăng gấp 2,2 lần
Theo giải thích của A, người nhà và bệnh nhân không hẳn là hiểu hay chấp nhận tình hình, mà đúng hơn là họ cảm thấy "không còn cách nào khác". A cho biết: “Người chịu thiệt thòi nhất là bệnh nhân và người nhà. Họ cũng biết tình hình, nhưng vì quá gấp gáp nên khi việc chuyển viện không thành công, họ lại trút sự bực dọc lên chúng tôi. Nhân viên cứu hộ cũng phải gọi điện thoại vô số lần, và chính họ cũng đau lòng không kém khi 'vòng quay điện thoại' cứ tiếp diễn. Vì vậy, trong một số trường hợp, chính bệnh nhân hoặc người nhà của họ đã xin số điện thoại bệnh viện để trực tiếp gọi cho phòng cấp cứu”.
Các thống kê kể từ sau lỗ hổng y tế cho thấy rõ những khó khăn này của nhân viên cứu hộ. Theo dữ liệu mà nghị sĩ Chae Hyun-il của Đảng Dân chủ nhận được từ Cục Cứu hỏa, trong khoảng thời gian từ tháng 3 đến tháng 8, số trường hợp mất hơn 60 phút để chuyển bệnh nhân từ hiện trường đến bệnh viện trên toàn quốc đã lên tới 13.940 ca, tăng 22% so với cùng kỳ năm ngoái. Theo địa phương, trừ Gwangju và Jeonnam, các ca chuyển viện chậm trễ đều tăng ở tất cả các khu vực hành chính cấp tỉnh. Khoảng cách chuyển viện cũng tăng lên. Đối với các ca có khoảng cách từ hiện trường đến bệnh viện trên 30km, Daejeon tăng 2,6 lần (từ 170 lên 449 ca), Seoul tăng 2,2 lần (từ 161 lên 362 ca) và Daegu tăng 1,75 lần (từ 451 lên 788 ca).
Các ca chuyển viện lại (lần 2) cũng đã vượt quá 85% tổng số ca của cả năm ngoái. Theo dữ liệu "Tình trạng chuyển viện lại của đội cứu hộ 119" mà nghị sĩ Jung Chun-saeng của Đảng Tái thiết Tổ quốc nhận được, từ tháng 1 đến ngày 20 tháng 8, số ca chuyển viện lại tại phòng cấp cứu là 3.597, tương đương 85,1% tổng số 4.227 ca của cả năm ngoái. Số trường hợp bị từ chối tiếp nhận tại phòng cấp cứu từ hai lần trở lên đã vượt mức của năm ngoái. Số ca phải chuyển viện lại 2 lần là 121, 3 lần là 17, và 4 lần là 23 ca. Năm ngoái, các con số này lần lượt là 84, 14 và 16 ca.
“Nhân lực tư vấn hạn chế… khó khăn khi thay đổi tư vấn viên sau khi kết thúc hợp đồng”
Để chăm sóc sức khỏe tinh thần cho các nhân viên cứu hỏa có nguy cơ cao mắc Rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD) do đặc thù công việc, Cục Cứu hỏa đã vận hành các chương trình như: khảo sát sức khỏe tâm lý, phòng tư vấn lưu động, và chương trình tăng cường khả năng phục hồi sau căng thẳng. Tuy nhiên, tại hiện trường, nhiều ý kiến cho rằng do ngân sách hạn hẹp nên nhiều người không nhận được sự giúp đỡ cần thiết. Một quan chức của Công đoàn Công chức toàn quốc cho biết: “Tổ chức cứu hỏa chịu sự chỉ đạo từ Cục Cứu hỏa nhưng lại vận hành bằng ngân sách của mỗi địa phương, nên các dự án không được triển khai đồng nhất ở mọi thành phố. Các phòng tư vấn lưu động chỉ dừng lại ở mức quản lý các nhóm nguy cơ cao. Chương trình tăng cường khả năng phục hồi căng thẳng lại ghi dòng chữ 'Người đã tham gia trong vòng vài năm gần đây sẽ bị loại' trên thông báo”.
Các buổi tư vấn thường được ký hợp đồng với đơn vị bên ngoài, dẫn đến việc tư vấn viên thay đổi sau khi kết thúc hợp đồng, gây bất tiện cho các nhân viên cứu hộ. Vị này cho biết: “Vì hợp đồng với bên ngoài nên tư vấn viên thường xuyên bị thay đổi. Các nhân viên cứu hộ đã phải mất công làm quen và tâm sự với một tư vấn viên, nhưng khi công ty thay đổi và người tư vấn mới được bổ nhiệm, họ lại phải bắt đầu kể lại câu chuyện của mình từ đầu. Điều này gây khó khăn cho việc điều trị và tư vấn bền vững. Dù các dự án chắc chắn có ích, nhưng cần có sự hỗ trợ tinh tế hơn”.
Liên quan đến tình trạng "vòng quanh cấp cứu" đang đè nặng lên vai nhân viên cứu hộ, vị này nhấn mạnh: “Cần cải thiện sự hợp tác giữa các bệnh viện và các cơ quan liên quan”. Ông nói: “Hệ thống hiện tại nơi thông tin phòng cấp cứu được chia sẻ theo thời gian thực vẫn chưa hoàn thiện. Nhân viên cứu hộ đều biết các bệnh viện không thể tiếp nhận do thiếu nhân lực. Tuy nhiên, các bệnh viện cũng cần tích cực hơn trong việc chia sẻ thông tin phòng cấp cứu theo thời gian thực. Các nhân viên phải liên tục gọi điện vì thực tế thường khác với thông tin được ghi trên hệ thống”.
Về "Hướng dẫn các lý do chính đáng để từ chối điều trị theo Luật Y tế cấp cứu" được Chính phủ công bố ngày 13, dư luận lo ngại rằng: “Điều này có thể làm trầm trọng thêm hành vi 'đẩy trách nhiệm' của một số bệnh viện”. Hướng dẫn có nội dung rằng trong trường hợp không thể cung cấp dịch vụ y tế khẩn cấp phù hợp cho bệnh nhân do tình trạng sẵn có của nhân lực, cơ sở vật chất và thiết bị, thì đó được coi là lý do chính đáng để từ chối điều trị. Vị quan chức công đoàn trên cho hay: “Tôi không biết liệu hướng dẫn này có thực sự cải thiện được tình hình hay không. Những người bị bệnh nhẹ tốt nhất không nên đến phòng cấp cứu, nhưng ở chiều ngược lại, những người này thường được điều trị nhanh chóng nên có thể kê đơn rồi cho về ngay. Giống như trước đây, nếu có bệnh nhân nguy kịch đến, bệnh viện cần ưu tiên tiếp nhận bất kể thứ tự đăng ký. Tôi hiểu khó khăn của bệnh viện, nhưng từ phía người vận chuyển bệnh nhân, chúng tôi lo ngại rằng việc từ chối tiếp nhận của các bệnh viện sẽ trở nên tồi tệ hơn”.
Ngay cả trong kỳ nghỉ lễ Chuseok, tình trạng "vòng quanh cấp cứu" vẫn xảy ra. Ngày 16, một nam giới ngoài 60 tuổi ở Dong-gu, Daejeon bị vết thương do dao đâm dài 30cm, sâu 1cm ở bụng đã phải mất tới 4 tiếng 10 phút mới được đưa đến bệnh viện. Đội cứu hộ 119 đã liên lạc với các cơ sở y tế tại Daejeon nhưng không nơi nào tiếp nhận. Sau khi nhận câu trả lời không thể điều trị từ 10 cơ sở y tế ở khu vực lân cận, ông mới được tiếp nhận điều trị tại một bệnh viện ở Cheonan. Ngày 15, tại Cheongju, Chungbuk, một phụ nữ mang thai tuần thứ 25 đối mặt với nguy cơ vỡ nước ối, nhưng sau khi gọi điện cho 75 nơi và mất 8 tiếng rưỡi, bà mới tìm được bệnh viện đồng ý tiếp nhận. Cùng ngày, một nam giới ngoài 50 tuổi ở Gwangsan-gu, Gwangju bị đứt lìa ngón tay nhưng phải mất 2 tiếng sau tai nạn mới được phẫu thuật nối ngón tay tại Jeonju, cách đó 94km.