[비즈한국] Khi diện tích băng tan ở Bắc Băng Dương ngày càng tăng do hiện tượng nóng lên toàn cầu, khả năng tiếp cận các tuyến đường hàng hải đã được mở rộng đáng kể, dẫn đến sự cạnh tranh gay gắt hơn bao giờ hết để giành quyền bá chủ tại khu vực này. Gần đây, khi Bộ Quốc phòng Mỹ tăng cường các biện pháp đối phó với sự hợp tác ngày càng mở rộng giữa Trung Quốc và Nga tại Bắc Cực, một cuộc 'Chiến tranh lạnh mới' dường như đang diễn ra ngay tại đây.
Đặc biệt, các quốc gia giáp ranh Bắc Cực như các nước châu Âu và Canada đã chủ động ứng phó bằng cách tăng ngân sách quốc phòng do lo ngại về an ninh. Điều này được dự báo sẽ mở ra nhiều cơ hội hơn cho các doanh nghiệp quốc phòng nội địa Hàn Quốc – những đơn vị đang dồn lực xuất khẩu sang Mỹ và NATO.
Nhờ sự phát triển của khoa học công nghệ và ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, Bắc Cực đã trở thành khu vực có thể di chuyển tự do hơn trước. Theo tạp chí Nature Communications, dự báo đến những năm 2030, Bắc Cực hầu như sẽ không còn băng vào tháng 9, tháng có diện tích băng tan nhiều nhất.
Đây là một tin vui đối với Nga vì việc vươn ra bên ngoài thông qua Bắc Băng Dương sẽ trở nên dễ dàng hơn. Nga có thể nắm quyền kiểm soát tuyến đường hàng hải ngắn nhất nối châu Âu và Đông Á. Hiện nay, tàu chở hàng từ Đông Á đến Rotterdam (Hà Lan) – cảng lớn nhất châu Âu – phải đi qua Ấn Độ Dương và kênh đào Suez với quãng đường khoảng 20.000 km. Tuy nhiên, nếu sử dụng tuyến đường Bắc Cực, quãng đường chỉ còn khoảng 9.650 km, rút ngắn hơn một nửa. Việc giảm khoảng 32% quãng đường vận chuyển giúp tiết kiệm đáng kể thời gian và chi phí, bao gồm cả phí thông hành qua kênh đào Suez vốn lên tới hàng tỷ won.
Trung Quốc cũng đang bày tỏ ý định tiến sâu vào Bắc Băng Dương. Năm 2018, Trung Quốc đã công bố sách trắng xác định nước này là một 'quốc gia cận Bắc Cực'. Bên cạnh mục đích vận chuyển dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Nga, Trung Quốc còn tích cực tiến vào Bắc Băng Dương vì các mục đích quân sự nhằm đối trọng với Mỹ và phương Tây.
Nga hiện đang ở thế cô lập về ngoại giao tại Bắc Cực. Sau cuộc chiến với Ukraine, các quốc gia phương Tây thuộc Hội đồng Bắc Cực – liên minh gồm 8 nước vùng Bắc Cực bao gồm Mỹ, Canada, Phần Lan, Na Uy… – đã đình chỉ mọi sự hợp tác. Vì vậy, Nga đang tăng cường tầm ảnh hưởng bằng cách kéo Trung Quốc về phe mình. Kể từ năm 2022, Nga và Trung Quốc đã tiến hành các cuộc tập trận chung tại Bắc Cực, gây ra căng thẳng quân sự. Hồi tháng 7 vừa qua, 4 máy bay ném bom chiến lược của hai nước (H-6, Tu-95) đã thực hiện chuyến tuần tra không quân chiến lược chung đến vùng trời gần Alaska, Mỹ.
Các nước phương Tây như Mỹ và châu Âu đang thể hiện sự cảnh giác trước bước tiến quân sự của Nga và Trung Quốc tại Bắc Cực. Năm ngoái, Mỹ đã thành lập chức danh 'Đặc phái viên vùng Bắc Cực' và đang tăng cường đầu tư vào năng lực quân sự. Các quốc gia thành viên NATO cũng đã cam kết chi tối thiểu 2% GDP cho ngân sách quốc phòng của mình.
Canada, một thành viên NATO, cũng đã công bố chính sách quốc phòng mang tên 'Bắc Cực của chúng ta, mạnh mẽ và tự do' vào đầu năm nay nhằm tăng cường phòng thủ vùng Bắc Cực. Quốc gia này dự kiến chi 73 tỷ đô la Canada (khoảng 71.634,1 tỷ won) cho nhiều dự án quốc phòng khác nhau, bao gồm máy bay cảnh báo sớm, đội tàu trực thăng mới, xây dựng cơ sở hạ tầng và cảm biến hàng hải tại Bắc Cực, cùng việc mở rộng kho dự trữ quân nhu quy mô lớn. Ngoài ra, nước này cũng đã bắt đầu quy trình chính thức để nhập khẩu 12 tàu ngầm mới.
Tình hình quốc tế như vậy dự kiến sẽ mang lại cơ hội mới cho các doanh nghiệp quốc phòng Hàn Quốc – những đơn vị đã dành nhiều công sức để tiến vào thị trường châu Âu và Mỹ. Đặc biệt, các doanh nghiệp Hàn Quốc được kỳ vọng sẽ tiến mạnh vào thị trường Canada, nơi đang thảo luận về hợp tác an ninh. Trong chuyến thăm Hàn Quốc để tham dự Đối thoại An ninh Seoul (SDD) và Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng các nước thành viên Liên Hợp Quốc tại Hàn Quốc, Bộ trưởng Quốc phòng Canada Bill Blair đã gặp Bộ trưởng Quốc phòng Hàn Quốc Kim Yong-hyun vào ngày 11 vừa qua để thảo luận về phương án tăng cường hợp tác công nghiệp quốc phòng. Hai bên đã nhất trí tích cực tìm kiếm cơ hội hợp tác trong các dự án tăng cường sức mạnh quân sự của Canada.
Tuy nhiên, các nhà máy đóng tàu của Nhật Bản, Đức, Pháp, Tây Ban Nha và Thụy Điển cũng đang chuẩn bị đấu thầu dự án tàu ngầm, nên sự cạnh tranh hứa hẹn sẽ rất khốc liệt. Các doanh nghiệp quốc phòng Hàn Quốc dự kiến sẽ tung ra chiến lược tiếp thị dựa trên kinh nghiệm xuất khẩu tàu ngầm của mình.
Hanwha Ocean dự kiến sẽ đề xuất tàu ngầm lớp Jangbogo-III 3.000 tấn mà Hải quân Hàn Quốc đang vận hành. Tàu được trang bị hệ thống chiến đấu và sonar cải tiến về khả năng phát hiện và xử lý mục tiêu, đồng thời áp dụng công nghệ giảm tiếng ồn mới nhất. Đây là tàu ngầm thứ hai trên thế giới trang bị hệ thống pin Lithium, giúp tăng khả năng duy trì tác chiến dưới nước tốt hơn so với ắc quy chì truyền thống. Công nghệ tự động hóa cũng được tích hợp để phù hợp với đặc thù của tàu ngầm là phải hoạt động dưới nước trong thời gian dài. Một quan chức trong ngành cho biết: “Canada muốn loại tàu ngầm có thể hoạt động dưới lớp băng. Chỉ khi đảm bảo hỏa lực và tính cơ động hoạt động bình thường ngay cả khi triển khai ở Bắc Cực, mới có thể giành được hợp đồng này”.