[비즈한국] Dự án thu mua nhà bán hầm được Seoul triển khai từ năm 2022 với mục tiêu loại bỏ các căn hộ bán hầm dễ bị ngập lụt đã được xác nhận là đạt kết quả kém cỏi trong 2 năm liên tiếp. Cho đến nay, số lượng nhà bán hầm tại Seoul được mua lại thông qua Tổng công ty Nhà ở và Đô thị Seoul (SH) chỉ dừng lại ở khoảng 600 căn, thấp hơn nhiều so với mục tiêu tự đề ra. Được biết, số hộ gia đình đang sinh sống tại các căn hộ bán hầm ở Seoul là khoảng 200.000 hộ, chiếm 61% tổng số hộ dân sống trong nhà bán hầm trên cả nước.
Theo tài liệu mà Tổng công ty Nhà ở và Đô thị Seoul (SH) gửi tới văn phòng nghị sĩ Yoon Jong-gun thuộc Ủy ban Đất đai, Cơ sở hạ tầng và Giao thông vận tải của Quốc hội, kể từ khi triển khai dự án thu mua nhà bán hầm vào năm 2022 cho đến nay (tính đến cuối tháng 8), SH đã mua lại 619 căn nhà bán hầm tại Seoul. Trong đó, 514 căn là mua lại trực tiếp từ các căn hộ bán hầm hiện hữu và 105 căn được mua thông qua hợp đồng thỏa thuận phá dỡ và xây mới. Kết quả thu mua theo từng năm là: năm 2023 đạt 302 căn (200 căn hiện hữu, 102 căn thỏa thuận xây mới) và năm nay đạt 317 căn (314 căn hiện hữu, 3 căn thỏa thuận xây mới).
Kết quả thu mua nhà bán hầm của SH thấp hơn nhiều so với mục tiêu tự đề ra. Năm ngoái, SH đặt mục tiêu mua lại tổng cộng 5.250 căn nhà bán hầm (bao gồm cả các tầng trên mặt đất), nhưng thực tế chỉ mua được 1.916 căn (đạt 36% mục tiêu). Mục tiêu thu mua năm nay được đặt ra là 2.351 căn, thấp hơn 2.899 căn so với năm ngoái, nhưng tính đến cuối tháng 8, kết quả mới chỉ đạt 734 căn (31%). Hầu hết các căn nhà bán hầm mà SH thu mua là các nhà ở đa hộ chưa được tách quyền sở hữu riêng biệt giữa tầng hầm và tầng trên, nên hiện tại SH đang quản lý cả mục tiêu lẫn kết quả thu mua bao gồm cả các tầng trên mặt đất.
Thành tích thu mua nhà bán hầm của SH cũng ở mức rất nhỏ bé khi xét đến số hộ gia đình đang sinh sống tại loại hình nhà ở này ở Seoul. Theo Tổng điều tra Dân số và Nhà ở của Cục Thống kê năm 2020, tổng số hộ gia đình sống trong nhà bán hầm (tầng hầm) tại Seoul là 201.000 hộ, chiếm 61% trong tổng số 327.000 hộ dân sống trong nhà bán hầm trên cả nước. Tỷ lệ cư dân sống tại nhà bán hầm ở Seoul là 5,8%, cao vượt trội so với các đơn vị hành chính cấp tỉnh khác như Incheon (2,2%) và Gyeonggi (1,9%).
Nguyên nhân dẫn đến kết quả thu mua thấp được cho là do số lượng đơn đăng ký ít và khó khăn về ngân sách. Số lượng đơn đăng ký bán nhà hiện hữu cho SH vốn đã ở mức thấp vào năm ngoái (3.470 đơn cho mục tiêu 3.450 căn) và đang có dấu hiệu giảm xuống còn 894 đơn (cho mục tiêu 1.639 căn) tính đến cuối tháng 7 năm nay. SH hiện đang đồng thời thúc đẩy việc cung cấp nhà ở công cộng cho các đối tượng thu nhập thấp, thanh niên và các cặp vợ chồng mới cưới, đồng thời được cho là đang gặp khó khăn trong việc đảm bảo ngân sách liên quan đến việc thu mua nhà bán hầm. Hiện nay, trợ cấp ngân sách quốc gia cho mỗi căn nhà bán hầm được thu mua là 182 triệu Won, phần vượt quá sẽ do Seoul và tổng công ty cùng chia sẻ mỗi bên một nửa.
Vào tháng 8 năm 2022, khi các căn nhà bán hầm bị ngập lụt nghiêm trọng do mưa lớn, Chính quyền thành phố Seoul đã đưa ra 'Biện pháp an toàn cho các hộ gia đình sống tại tầng hầm và bán hầm'. Kế hoạch dự kiến là không cấp phép xây dựng mới cho các công trình có mục đích ở tại tầng hầm hoặc bán hầm trong tương lai, đồng thời dần dần loại bỏ các công trình tầng hầm/bán hầm hiện đã được cấp phép với thời gian ân hạn từ 10 đến 20 năm. Mục đích là để không còn tồn tại các căn hộ bán hầm có môi trường sống tồi tàn và dễ bị tổn thương trước thiên tai ngập lụt tại Seoul.
Tuân theo chính sách của Seoul nhằm loại bỏ nhà bán hầm, SH đã bắt đầu dự án thu mua vào tháng 11 năm 2022. Các tiêu chí ưu tiên thu mua bao gồm: nhà bán hầm từng bị ngập lụt, nhà bán hầm nằm tại các quận mà Seoul đã đề nghị chỉ định là khu vực thảm họa đặc biệt năm 2022, hoặc nhà bán hầm có tầng hầm bị chôn lấp dưới mặt đất từ 2/3 trở lên. Từ sau năm 2022, các tiêu chí này đã được nới lỏng để mở rộng đáng kể đối tượng thu mua. Được biết, những căn nhà bán hầm sau khi mua về mà không bị phá dỡ hiện đang được tận dụng làm cơ sở giáo dục, trung tâm sinh hoạt người cao tuổi hoặc không gian cộng đồng cho cư dân địa phương.
Phía SH cho biết: "Chúng tôi đang thảo luận với Seoul về việc thay đổi loại hình một số đơn vị (từ nhà hiện hữu sang thỏa thuận xây mới) và sẽ cố gắng hết sức để đạt được mục tiêu tổng số căn. Ngoài ra, cần có chính sách khuyến khích khu vực tư nhân tự xóa bỏ nhà bán hầm bằng cách yêu cầu Bộ Đất đai, Cơ sở hạ tầng và Giao thông vận tải bãi bỏ chế độ hoàn trả trợ cấp mua nhà ở cho thuê, hỗ trợ toàn bộ ngân sách nhà nước cho việc thu mua nhà bán hầm để giảm gánh nặng tài chính cho Seoul và công ty, đồng thời tăng cường hỗ trợ chính sách và thuế cho các nhà thầu tư nhân phá dỡ nhà bán hầm để xây mới".