[비즈한국] Trong bối cảnh hệ thống y tế cấp cứu đang gặp khó khăn do tình trạng nhân viên rời bỏ các phòng cấp cứu, "bác sĩ cố vấn cấp cứu" – những người chịu trách nhiệm hướng dẫn, đánh giá hoạt động cứu thương và tư vấn y tế – cũng đang đối mặt với sự gián đoạn trong công việc do thiếu hụt nhân sự. Theo dữ liệu từ Cơ quan Cứu hỏa Quốc gia, từ tháng 3 đến tháng 8 năm nay, sau khi các bác sĩ nội trú tập thể xin nghỉ việc, khoảng 20 trạm cứu hỏa trên toàn quốc đã phải dừng hoạt động thăm khám định kỳ hàng tháng của bác sĩ cố vấn cấp cứu. Trước tình hình này, nhiều ý kiến cho rằng cần tăng phụ cấp làm việc vốn đã đóng băng suốt 11 năm qua, đồng thời san sẻ bớt khối lượng công việc với các bệnh viện tiếp nhận bệnh nhân.
Số lượng trạm cứu hỏa tạm dừng làm việc tăng gấp đôi so với trước thời điểm khủng hoảng y tế
Theo Luật về Cứu hộ và Cứu thương 119, bác sĩ cố vấn cấp cứu thực hiện nhiệm vụ đào tạo, huấn luyện nhân viên cứu thương, cũng như đánh giá và hướng dẫn các hoạt động cấp cứu. Vị trí này thường do các bác sĩ chuyên khoa y học cấp cứu đảm nhiệm, và mỗi cơ quan phòng cháy chữa cháy phải bổ nhiệm hoặc ủy quyền ít nhất một bác sĩ cố vấn. Bác sĩ cố vấn cấp cứu còn đảm nhiệm "tư vấn y tế trực tiếp", hướng dẫn nhân viên cứu thương về phương pháp xử lý bệnh nhân thông qua cuộc gọi thoại hoặc video từ trung tâm quản lý tình huống cứu thương thuộc Sở Cứu hỏa cấp tỉnh/thành phố. Trước đây, dịch vụ tư vấn y tế được thực hiện qua số "1339", nhưng sau khi có những lo ngại về việc phân tách đầu số gây nhầm lẫn cho người dân, chức năng này đã được chuyển giao sang "119" vào tháng 6 năm 2012 và tích hợp vào các trung tâm quản lý tình huống cứu thương.
Tuy nhiên, đội ngũ bác sĩ cố vấn cấp cứu – vốn là các bác sĩ chuyên khoa y học cấp cứu – cũng đang rơi vào tình trạng thiếu nhân lực. Theo dữ liệu về "Tình hình bổ nhiệm và làm việc của bác sĩ cố vấn cấp cứu" do Nghị sĩ Yong Hye-in thuộc Đảng Thu nhập Cơ bản (Ủy ban Hành chính và An toàn Quốc hội) nhận được từ Cơ quan Cứu hỏa Quốc gia vào ngày 2, từ tháng 3 đến tháng 8 – giai đoạn sau khi các bác sĩ nội trú đồng loạt nghỉ việc – có khoảng 20 trạm cứu hỏa thuộc các trụ sở cứu hỏa tại Gangwon, Chungnam, Jeonnam, Gyeongbuk và Jeju đã bị gián đoạn việc thăm khám định kỳ hàng tháng của bác sĩ cố vấn. Xét theo tháng, số nơi không có ngày làm việc thăm khám nào là: 27 nơi vào tháng 3, 36 nơi vào tháng 4, 28 nơi vào tháng 5, 26 nơi vào tháng 6, 26 nơi vào tháng 7 và 27 nơi vào tháng 8. Con số này tăng hơn gấp đôi so với tháng 1 (11 nơi) và tháng 2 (11 nơi), tức là trước thời điểm xảy ra cuộc khủng hoảng y tế.
Theo Cơ quan Cứu hỏa Quốc gia, lý do các bác sĩ này không đến làm việc là do "hành động tập thể của các bác sĩ" và "thiếu hụt đội ngũ y tế". Tại Gangwon, chỉ tính riêng năm nay, đã có 3 trong số 14 bác sĩ cố vấn cấp cứu xin nghỉ việc. Các trung tâm quản lý tình huống cứu thương, nơi làm việc theo ca 12 giờ ngày/đêm, ở những khu vực nhu cầu cao như Seoul, Gyeonggi, Incheon thường được bố trí 2 bác sĩ, nhưng các khu vực khác chỉ có 1 người, gây ra nhiều khó khăn. Trong một số trường hợp, một bác sĩ phải cáng đáng trách nhiệm cho quy mô dân số lên tới hàng triệu người.
Ý kiến trái chiều về giải pháp: 'Tăng phụ cấp' hay 'Thay đổi phương thức làm việc'
Sự hỗ trợ từ bác sĩ cố vấn cấp cứu đối với đội ngũ y tế tại hiện trường là rất lớn. Giáo sư A, một chuyên gia y học cấp cứu tại bệnh viện ở khu vực đô thị, giải thích: "Vì nhân viên cứu thương không phải là nhân viên y tế chuyên nghiệp, họ rất tin tưởng và dựa vào bác sĩ cố vấn. Khi những người chuyên trách này tư vấn, bác sĩ tại bệnh viện tiếp nhận bệnh nhân sẽ dễ dàng nắm bắt tình trạng bệnh nhân hơn và không phải chịu toàn bộ trách nhiệm. Đối với các cơ sở y tế, thời gian chờ đợi cũng được rút ngắn". Ông nói thêm: "Do thiếu nhân lực, các bác sĩ chuyên khoa tại bệnh viện tiếp nhận rất khó để vừa khám bệnh vừa nghe điện thoại trực tiếp. Tôi cho rằng việc các bác sĩ cố vấn cấp cứu – những người không trực tiếp khám bệnh – đảm nhận công việc tư vấn y tế sẽ giúp ích cho hiện trường hơn".
Chế độ đãi ngộ thấp được coi là nguyên nhân khiến bác sĩ cố vấn cấp cứu rời bỏ vị trí. Họ nhận mức phụ cấp 400.000 won cho ca ngày (12 tiếng) và 500.000 won cho ca đêm. Mức phụ cấp này đã không thay đổi từ năm 2013. Với khối lượng công việc tăng đột biến gần đây, xu hướng các bác sĩ chuyên khoa y học cấp cứu chọn làm việc tại phòng cấp cứu thay vì làm cố vấn đang gia tăng. Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng tiền bạc không phải là vấn đề duy nhất. Bác sĩ B, chuyên gia y học cấp cứu tại khu vực Gyeongsang, chỉ ra rằng phương thức làm việc mới là điều cần cải thiện: "Đây là thời điểm đặc biệt nên công việc mới nhiều như vậy, chứ trước đây, nhiều người sẵn sàng làm vì chỉ cần nghe vài cuộc điện thoại mà nhận được 500.000 won".
Theo luật hiện hành, bác sĩ cố vấn cấp cứu phải nộp báo cáo đánh giá hoạt động cứu thương của nhân viên tại cơ quan quản lý cho trưởng trạm cứu hỏa hàng tháng. Việc đánh giá thường dựa trên nhật ký do nhân viên cứu thương viết, nhưng điều này khiến việc xác định xem hoạt động cấp cứu có diễn ra đúng cách hay không trở nên khó khăn. Bác sĩ B cho biết: "Chỉ dựa vào những gì viết trên giấy, bác sĩ tại bệnh viện tiếp nhận hay bác sĩ cố vấn đều không thể đánh giá được chất lượng (hoạt động cấp cứu). Có trường hợp nửa năm sau họ mới mang nhật ký đến yêu cầu đánh giá. Không có cách nào kiểm chứng xem họ viết có đúng sự thật hay không". Bác sĩ B nói thêm: "Việc các nhân viên y tế tại bệnh viện tiếp nhận trực tiếp tư vấn mới là phương án hợp lý".