[비즈한국] Liệu ‘Sự nổi dậy’ (Uprising) có thể trở thành bộ phim gốc Hàn Quốc đầu tiên trên Netflix thu hút được cả đại chúng lẫn giới chuyên môn? Từ trước đến nay, Netflix dù đã cho ra mắt những nội dung xuất sắc ở mảng phim truyền hình và chương trình giải trí, nhưng lại tỏ ra khá yếu thế ở mảng phim điện ảnh. ‘Sự nổi dậy’, dự kiến ra mắt vào ngày 11 tháng 10, là một tác phẩm cổ trang đầy hứa hẹn với sự tham gia của đạo diễn Park Chan-wook trong vai trò sản xuất và biên kịch, cùng hai diễn viên chính là Kang Dong-won và Park Jung-min. Bộ phim đã gây chú ý khi trở thành tác phẩm OTT đầu tiên trong lịch sử được chọn làm phim khai mạc tại Liên hoan phim quốc tế Busan lần thứ 29, và phản ứng sau buổi chiếu nhìn chung đều cho rằng “bộ phim xứng đáng với kỳ vọng đó”.
‘Sự nổi dậy’ kể về thời kỳ hỗn loạn khi cuộc chiến tranh Imjin (Nhâm Thìn) nổ ra, nơi Jong-ryeo (Park Jung-min), con trai của gia đình võ tướng danh giá nhất Joseon, và người hầu thân cận Cheon-young (Kang Dong-won) cùng lớn lên, rồi gặp lại nhau với tư cách kẻ thù: một bên là võ quan thân cận nhất của vua Seonjo (Cha Seung-won), một bên là nghĩa quân. Cheon-young vốn xuất thân là dân thường nhưng vì khoản nợ của cha mẹ mà chỉ sau một đêm trở thành nô lệ, phải gánh chịu những trận đòn roi thay cho thiếu gia Jong-ryeo. Trái ngược với một Cheon-young kiên cường, Jong-ryeo, người phải nối nghiệp gia đình võ tướng, lại là một người có tâm hồn ấm áp, không muốn làm hại bất cứ ai. Cùng nhau trải qua thời thơ ấu, họ đã trở thành những người bạn vượt qua cả rào cản giai cấp.
Tuy nhiên, Joseon là quốc gia có chế độ giai cấp nghiêm ngặt. Mối quan hệ giữa Cheon-young, người mong muốn thoát khỏi thân phận nô lệ, và Jong-ryeo, người muốn giúp đỡ cậu, dần trở nên khó khăn dưới áp lực từ những người xung quanh. Sự bùng nổ của chiến tranh Imjin đã đẩy họ sang bên kia chiến tuyến không thể quay đầu. Nhân cơ hội chiến tranh, nô lệ trong nhà Jong-ryeo nổi dậy và sát hại cả gia đình anh. Jong-ryeo hiểu lầm rằng Cheon-young là kẻ chủ mưu và từ đó anh trở nên "hắc hóa". Trong quá khứ, khi đấu võ với nhau, Cheon-young từng nói với Jong-ryeo: "Kiếm của anh không có sự phẫn nộ", và Jong-ryeo đã đáp: "Đừng lo. Nếu gặp kẻ thù thực sự, kiếm của ta sẽ chứa đựng sự phẫn nộ". Trớ trêu thay, người bạn Cheon-young cuối cùng lại trở thành kẻ thù thực sự đó.
Cần chú ý rằng tên phim ‘Jeon, Ran’ đã được cố ý thêm dấu phẩy giữa từ ‘Jeon’ (Chiến) và ‘Ran’ (Loạn). Phim được chia thành bốn chương: ‘Chiến’, ‘Tranh’, ‘Phản’, ‘Loạn’. Điểm đặc biệt là cuộc chiến tranh Imjin kéo dài 7 năm chỉ được thể hiện ở phần đầu, ngay sau đó dòng chữ "7 năm sau" xuất hiện, đưa khán giả đến với khung cảnh thời hậu chiến. Dù cuộc xâm lược từ bên ngoài là khởi điểm, nhưng trọng tâm lại đặt vào cuộc nổi loạn do sự chia rẽ nội bộ gây ra. Và yếu tố kích ngòi cho cuộc nổi loạn này chính là những hệ lụy của chế độ giai cấp.
Ngay từ đầu, bộ phim đã cho thấy sự phẫn nộ của vua Seonjo trước tư tưởng Đại Đồng của Jeong Yeo-rip: "Thiên hạ là của chung, không có chủ nhân riêng biệt và bất cứ ai cũng có thể là vua". Việc Cheon-young vốn là dân thường bỗng chốc trở thành nô lệ là do luật pháp "Nhất tiện tắc tiện" (cha hoặc mẹ là nô lệ thì con cái cũng là nô lệ) khi người mẹ bị bán đi vì nợ nần. Trong thời bình, chế độ giai cấp rất kiên cố, nhưng trong thời kỳ hỗn loạn do chiến tranh, khao khát về sự thay đổi và những cuộc nổi dậy trỗi dậy mạnh mẽ. Khi chiến tranh nổ ra, hy vọng mong manh được nhen nhóm khi có tin rằng dân thường lập công sẽ được ban thưởng và thoát khỏi thân phận nô lệ, thế nhưng những kẻ cầm quyền lại vô cùng keo kiệt trong việc nhường đi dù chỉ một chút quyền lực của mình.
Chính vì vậy, ‘Sự nổi dậy’ không chỉ là một bộ phim cổ trang khắc họa thế kỷ 16 trước và sau cuộc chiến tranh Imjin, mà còn là một tác phẩm mang ý nghĩa xã hội có thể áp dụng cho thời hiện đại, nơi giai cấp thống trị vẫn coi thường người dân. Hình ảnh vua Seonjo bỏ mặc kinh thành và bách tính để chạy nạn đến Uiju, cùng cảnh tượng người dân phẫn nộ đốt cháy Cung Gyeongbok, mang đầy ẩn ý. Phân cảnh đầy rùng mình khi Jong-ryeo nhẫn tâm chém giết những người dân vì không thể chịu đựng thêm được nữa, đối lập với Cheon-young (dù có thể chỉ vì khao khát được thoát kiếp nô lệ) ra tay chém quân Nhật để bảo vệ người dân, đã tạo nên một sự tương phản mạnh mẽ.
Phim cũng chứa đựng sự phẫn nộ sâu sắc đối với những kẻ được gọi là lãnh đạo: vua Seonjo mải mê khôi phục uy quyền hoàng gia bằng cách xây lại cung điện thay vì lo cho đất nước kiệt quệ sau chiến tranh, hay ghen tị với Kim Ja-ryung (Jin Seon-kyu) – vị chỉ huy nghĩa quân được lòng dân; hoặc hình ảnh quan phủ Cheongju, kẻ từng cấu kết với giặc Nhật trong chiến tranh, lại mặt dày tổ chức tiệc tùng sau khi cuộc chiến kết thúc.
Tuy nhiên, ‘Sự nổi dậy’ không hề quá nặng nề. Dù chứa đựng thông điệp chính trị-xã hội, phim vẫn làm tốt vai trò của một bom tấn cổ trang với những cảnh hành động đầy cảm giác. Nhịp điệu hành động rất tuyệt vời: Kang Dong-won trong vai Cheon-young, dù là nô lệ nhưng vẫn thể hiện kỹ năng kiếm thuật tao nhã, đã phô diễn những pha hành động tận dụng tối đa vóc dáng của mình. Jong-ryeo với kỹ năng tấn công theo chiều ngang kết hợp phòng thủ, hay tướng Nhật Kikkawa Genshin (Jung Sung-il) với những nhát chém và tư thế đặc trưng của kiếm thuật truyền thống Nhật Bản, mỗi người mang đến một màu sắc hành động khác biệt. Đặc biệt, phân cảnh hành động 3 người giữa làn sương mù khi Cheon-young, Jong-ryeo và Genshin đan xen vào nhau là một trong những điểm nhấn của phim. Ngoài ra, những màn hành động của Beom-dong (Kim Shin-rok) với chiếc đòn gánh hay Kim Ja-ryung (Jin Seon-kyu) với kiếm thuật tiết chế cũng rất đáng chú ý.
Phần hình ảnh (visual) cũng rất ấn tượng. Đạo diễn Kim Sang-man, người từng tốt nghiệp chuyên ngành thiết kế hình ảnh, từng làm chỉ đạo nghệ thuật cho ‘Joint Security Area’ và thiết kế poster cho ‘Parasite’, đã cầm trịch và tạo nên những thước phim đầy cảm xúc. Từ sự tương phản màu sắc giữa sắc xanh trên chiếc áo Cheon-ik của "Thanh Y Kiếm Thần" Cheon-young với sắc đỏ trên áo của Jong-ryeo, cho đến phong cảnh Cung Gyeongbok hoang tàn, tất cả đều níu giữ ánh nhìn. Hình ảnh thời Joseon đổ nát quả thực xứng đáng được gọi là "Joseon Apocalypse". Âm nhạc tinh tế pha trộn giữa nhạc Rock và hát Pansori cũng là một điểm mạnh của bộ phim.
Về diễn xuất, trước tiên phải dành lời khen cho Cha Seung-won khi anh lột tả đến rùng mình hình ảnh một vị vua Seonjo bất tài và hèn nhát. Với tạo hình bộ râu giống như trong bức chân dung tự họa của Yun Du-seo, Seonjo đã thu hút ánh nhìn và thực sự khiến khán giả phẫn nộ, qua đó chìm đắm vào bộ phim. Diễn xuất đầy nhiệt huyết của Jung Sung-il trong vai Genshin với vẻ uy nghiêm trầm lặng, và Kim Shin-rok trong vai Beom-dong với sự phẫn nộ nóng bỏng nhưng thuần khiết, cũng rất đáng ghi nhận.
‘Sự nổi dậy’ ra mắt vào hôm nay, ngày 11 tháng 10. Thời lượng 128 phút. Hãy cùng chờ xem liệu bộ phim có thể để lại dấu ấn đậm nét trong lịch sử phim gốc Netflix Hàn Quốc hay không.
Tác giả Jung Soo-jin là ai?
Đã trải qua nhiều tạp chí, viết bài về phim ảnh, du lịch và văn hóa đại chúng. Không muốn tụt hậu so với xu hướng nhưng lại trở thành một "người cũ" khi xem phim truyền hình mới mà chỉ toàn đoán ra những tình tiết sáo rỗng tiếp theo. Đang nỗ lực tìm lại cảm nhận đã mất khi phiêu lưu trong thế giới OTT rộng lớn, hiện tại ước muốn duy nhất là có một gói cước OTT tích hợp.