[비즈한국] Trong một năm gần đây, có 25 loại thuốc thiết yếu quốc gia bị gián đoạn hoặc thiếu hụt nguồn cung. Theo kết quả đối chiếu giữa “Danh mục thuốc thiết yếu” và “Hiện trạng thuốc bị gián đoạn/thiếu hụt” công bố trên Hệ thống thông tin thuốc tích hợp của Bộ An toàn Thực phẩm và Dược phẩm Hàn Quốc (MFDS), có 12 sản phẩm bị ngưng cung cấp và 13 sản phẩm bị thiếu hụt. Thậm chí, có trường hợp báo cáo thiếu hụt nguồn cung tới bốn lần chỉ tính riêng trong năm nay. Mặc dù chính phủ đang nỗ lực vận hành “Hội đồng công tư về sự bất ổn cung cầu dược phẩm” sau sự cố khan hiếm thuốc cảm cúm, nhưng các chuyên gia tại thực địa cho rằng cần phải có những biện pháp căn cơ hơn như điều chỉnh giá thuốc và đảm bảo nguồn cung nguyên liệu dược phẩm.
'25 loại' thuốc thiết yếu quốc gia bị gián đoạn hoặc thiếu hụt trong một năm qua
Trong vòng một năm qua, có 25 loại “thuốc thiết yếu quốc gia” – những loại thuốc được nhà nước quản lý do tính thiết yếu đối với sức khỏe cộng đồng nhưng khó đảm bảo nguồn cung ổn định nếu chỉ dựa vào cơ chế thị trường – đã gặp tình trạng gián đoạn hoặc thiếu hụt nguồn cung. Bộ An toàn Thực phẩm và Dược phẩm Hàn Quốc (MFDS) đã giới thiệu “Hệ thống chỉ định thuốc thiết yếu quốc gia” vào tháng 2 năm 2016 và định kỳ công bố danh mục mới sau khi thực hiện tái đánh giá. Theo Luật Dược phẩm, Bộ trưởng Bộ Y tế và Phúc lợi cùng Cục trưởng MFDS có thể hỗ trợ về mặt hành chính, tài chính và kỹ thuật cho các loại thuốc này khi cần thiết. Tính đến ngày 30 tháng 4, sau khi chỉ định thêm 8 loại mới, hiện có tổng cộng 416 thành phần (456 mặt hàng) thuốc thiết yếu quốc gia.
Kết quả đối chiếu cho thấy, từ tháng 11 năm ngoái đến nay, có 12 sản phẩm bị ngưng cung cấp và 13 sản phẩm bị thiếu hụt nguồn cung. Trong số đó, có những loại thuốc đã bị gián đoạn hoặc thiếu hụt hơn một lần trong cùng kỳ. Thuốc tiêm Lorazepam (thuốc an thần) được báo cáo thiếu hụt bốn lần: hai lần trong tháng 1, một lần trong tháng 2 và một lần trong tháng 5. Các loại thuốc như thuốc hít Salbutamol, thuốc viên Ethambutol, thuốc cầm máu tại chỗ Thrombin/Fibrinogen và viên nang Penicillamine cũng đã bị gián đoạn hoặc thiếu hụt nguồn cung ít nhất hai lần.
Xét theo chủng loại, thuốc truyền nhiễm và dịch truyền đứng đầu với 4 loại mỗi nhóm, tiếp theo là thuốc lao (3 loại), thuốc ung thư và thuốc thủy đậu (2 loại). Các loại thuốc truyền nhiễm bao gồm: kháng độc tố bạch hầu, viên nang Ribavirin (sốt xuất huyết do virus), thuốc tiêm Ampicillin (viêm phổi, nhiễm xoắn khuẩn, bệnh than, nhiễm khuẩn VRE), viên nén Lopinavir/Ritonavir (HIV, Covid-19). Nhóm thuốc ung thư gồm viên nén Chlorambucil (ung thư máu) và thuốc tiêm Topotecan (ung thư buồng trứng di căn, ung thư phổi tế bào nhỏ). Ngoài ra còn có các loại thuốc liên quan đến tiểu đường tuýp 2, rối loạn nhịp tim, huyết khối, hen suyễn, co thắt phế quản và ngộ độc chì hoặc thủy ngân.
Nguyên nhân do lợi nhuận thấp… “Cần tăng giá thuốc và hỗ trợ nghiên cứu phát triển”
Kể từ tháng 12 năm 2022, thuốc thiết yếu quốc gia đã được bổ sung vào danh mục “Các loại thuốc phải báo cáo khi ngừng sản xuất, nhập khẩu hoặc cung ứng”. Theo đó, những đơn vị được cấp phép sản xuất, kinh doanh hoặc nhập khẩu dược phẩm phải báo cáo lý do trước 60 ngày nếu có ý định ngừng cung ứng. Sau đợt sửa đổi gần đây, thời hạn này sẽ được nâng lên thành “180 ngày trước khi ngừng” kể từ tháng 4 năm sau. Tuy nhiên, ngành dược phẩm cho rằng quan trọng nhất vẫn là phải tạo ra các biện pháp đảm bảo doanh nghiệp dược tích cực sản xuất. Cụ thể là cần tăng giá thuốc để bù đắp lợi nhuận thấp, đồng thời chính phủ cần hỗ trợ toàn diện từ khâu nghiên cứu phát triển đến cấp phép.
Trên thực tế, lý do lớn nhất khiến nguồn cung thuốc thiết yếu quốc gia bị gián đoạn là do doanh số bán hàng thấp và các vấn đề tại nhà sản xuất. Theo dữ liệu do nghị sĩ Park Hee-seung của Đảng Dân chủ thuộc Ủy ban Y tế và Phúc lợi nhận được từ MFDS vào ngày 1 vừa qua, trong 5 năm gần đây (từ 2020 đến tháng 7 năm nay), trong số 108 loại thuốc thiết yếu quốc gia bị ngừng cung cấp, lý do bao gồm: doanh số thấp (18 ca), vấn đề từ nhà sản xuất (18 ca), vấn đề lợi nhuận (17 ca), thiếu hụt nguyên liệu (14 ca), vấn đề hành chính (9 ca), vấn đề nội bộ doanh nghiệp (7 ca) và các lý do khác (25 ca).
Kể từ sau cuộc khủng hoảng thiếu thuốc cảm cúm năm 2022, Chính phủ đã vận hành “Hội đồng công tư về sự bất ổn cung cầu dược phẩm”. Cơ chế hoạt động là 5 hiệp hội đại diện (Hiệp hội Dược sĩ, Hiệp hội Y khoa, Hiệp hội Dược phẩm và Công nghệ sinh học, Hiệp hội Phân phối dược phẩm, Hiệp hội Dược sĩ Bệnh viện) đưa ra các vấn đề dựa trên tính khẩn cấp, mức độ quan trọng và khả năng thay thế; sau đó MFDS và Cơ quan Đánh giá và Bảo hiểm Sức khỏe sẽ nắm bắt tình hình từ cả phía sản xuất lẫn phân phối để đưa ra giải pháp. Tính từ tháng 3 năm ngoái, đã có tổng cộng 17 cuộc họp được tổ chức.
Tuy nhiên, các thành viên trong hội đồng cho rằng việc thảo luận các biện pháp hiệu quả không hề dễ dàng. Một nguồn tin từ hội đồng (A) chia sẻ: “Tôi không cho rằng hội đồng này vô nghĩa. Nhưng vì chính phủ, công ty dược, đơn vị bán buôn và nhà thuốc đều có lập trường khác nhau, nên việc đạt được sự đồng thuận về một giải pháp căn cơ là rất khó”. Nguồn tin này nói thêm: “Gần đây, khi giới chính trị thảo luận tích cực hơn về việc thay thế thuốc kê đơn và kê đơn theo tên thành phần, giới y tế cũng có vẻ cố gắng chia sẻ tình hình về các loại thuốc khan hiếm một cách chủ động hơn”.
Trong kỳ kiểm toán quốc gia của Ủy ban Y tế và Phúc lợi năm nay, đã có nhiều câu hỏi về tình trạng bất ổn cung cầu dược phẩm. Trong văn bản trả lời, MFDS cho biết: “Đối với các loại thuốc dự kiến bị gián đoạn/thiếu hụt do lợi nhuận thấp, chúng tôi sẽ cùng Bộ Y tế và Phúc lợi đối phó thông qua hội đồng công tư, chẳng hạn như bằng cách tăng giá thuốc”. Về lý do bất ổn chuỗi cung ứng, MFDS trả lời: “Chúng tôi nhận định rằng sự bất ổn đang trầm trọng hơn do tác động phức hợp của nhu cầu tăng cao sau dịch bệnh và chi phí sản xuất gia tăng dẫn đến suy giảm lợi nhuận”. Về việc sử dụng thuốc cùng thành phần, Bộ cho biết: “Việc thay đổi phương thức kê đơn thuộc thẩm quyền của Bộ Y tế và Phúc lợi. MFDS sẽ hợp tác khi có yêu cầu từ Bộ chủ quản”.