[비즈한국] KBO Korean Series 2024 là màn đối đầu giữa đội xếp hạng nhất giải thường niên KIA Tigers và Samsung Lions, đội bóng đã vượt qua LG Twins ở vòng playoff. Đây là lần đầu tiên hai đội gặp lại nhau tại sân khấu Korean Series sau 31 năm kể từ năm 1993. Giai đoạn khốc liệt nhất của cuộc chiến giữa "Hổ" và "Sư tử" là từ cuối những năm 1980 đến đầu những năm 1990. Tiền thân của KIA là Haitai Tigers đã chạm trán Samsung ba lần vào các năm 1986, 1987 và 1993, dập tắt mọi hy vọng vô địch của Samsung trong cả ba lần đó. Đặc biệt, loạt trận năm 1986 và 1987 kết thúc bằng chiến thắng áp đảo của Haitai, còn ở loạt trận năm 1993, dù Samsung đã dẫn trước 2 thắng, 1 hòa, 1 thua sau 4 lượt trận, nhưng cuối cùng lại để thua cả ba trận 5, 6 và 7, một lần nữa ngậm ngùi nhận vị trí á quân.
Điều nổi bật nhất trong các video trận đấu năm 1993 chính là thiết kế áo đấu. Tên công ty mẹ là 'Haitai' và 'Samsung' được in khổ lớn ở mặt trước áo. Haitai đã sử dụng nguyên bản logo tiếng Hàn của tập đoàn thực phẩm Haitai, trong khi Samsung tuân theo phong cách tạo hình độc lập do Design Park chế tác. Những dòng chữ năng động dưới bàn tay của các nhà thiết kế chuyên nghiệp đến nay nhìn lại vẫn rất tinh tế và không hề lỗi thời. Vào thời điểm đó, Design Park không chỉ đảm nhận việc xây dựng nhận diện thị giác cho Samsung mà còn cho nhiều đội bóng khác.
Thời bấy giờ, giải đấu không chỉ có Haitai và Samsung mà còn có nhiều đội bóng sử dụng logo tiếng Hàn như Binggrae Eagles, Pacific Dolphins, Cheongbo Pintos, v.v. Tuy nhiên, từ giữa thập niên 1990, xu hướng này bắt đầu thay đổi. Dù không rõ có phải do ảnh hưởng từ chính sách toàn cầu hóa của Tổng thống Kim Young-sam hay không, nhưng tiếng Hàn dần biến mất khỏi logo các đội bóng và thay vào đó là bảng chữ cái Latinh trở thành xu hướng chủ đạo. Haitai và Samsung cũng đã áp dụng logo tiếng Anh trên áo đấu vào giữa thập niên 90, và Hyundai Unicorns sau khi mua lại Pacific Dolphins cũng sử dụng logo tiếng Anh ngay từ đầu. Điều này cho thấy xu hướng BI (Brand Identity) của các đội bóng chày chuyên nghiệp dường như diễn ra song song với sự thay đổi BI của chính các tập đoàn chủ quản.
Đối với logo hay áo đấu của đội bóng chày, các thiết kế chữ trải dài theo chiều ngang là lý tưởng nhất vì chúng giúp sắp xếp các chữ cái một cách cân đối theo hàng. Bảng chữ cái Latinh với cách viết các chữ cái riêng biệt vốn có lợi cho thiết kế này, trong khi cấu trúc chữ Hangeul (tiếng Hàn) với các âm tiết ghép lại có phần bất lợi hơn. Ví dụ, áo đấu cũ của Haitai và Samsung chỉ có 2 chữ cái nên đôi khi tạo cảm giác hơi trống trải. Việc các đội bóng chày chuyên nghiệp Hàn Quốc lấy giải Mỹ và Nhật làm hình mẫu, nơi chủ yếu sử dụng logo chữ Latinh, cũng là một yếu tố hạn chế việc sử dụng tiếng Hàn. Tuy nhiên, nếu tên đội không quá ngắn, hoàn toàn có thể tạo ra thiết kế năng động trải rộng sang hai bên bằng chữ viết tay tiếng Hàn. Trong trường hợp tên ngắn như 'KT Wiz', việc bố trí logo ở phía trên bên phải như áo đấu cũ của LG Twins cũng là một giải pháp.
Đã 42 năm kể từ khi bóng chày chuyên nghiệp ra đời, bề dày lịch sử đó không hề ngắn. Tuy nhiên, thiết kế của các đội bóng vẫn mang lại cảm giác bắt chước các giải đấu nước ngoài, đặc biệt là Mỹ và Nhật Bản. Không nhất thiết mọi đội bóng đều phải sử dụng logo tiếng Hàn, nhưng tôi mong muốn được thấy sự cộng hưởng của các thiết kế chữ đa dạng mà không chỉ nghiêng về chữ Latinh. Nếu khó áp dụng thiết kế tiếng Hàn cho áo đấu sân nhà, hy vọng các đội có thể mạnh dạn áp dụng cho áo đấu sân khách hoặc áo đấu sự kiện. Bóng chày hiện nay đã thực sự khẳng định vị thế là môn thể thao chuyên nghiệp được yêu thích tại Hàn Quốc. Tương xứng với điều đó, tôi mong rằng các thiết kế liên quan cũng sẽ phản ánh được nhiều hơn bản sắc riêng của chúng ta.
Tác giả Han Dong-hoon là ai?
Là nhà thiết kế phông chữ. Anh quan tâm đến tất cả các lĩnh vực liên quan đến chữ viết như viết lách, viết chữ, thiết kế kiểu chữ và giảng dạy. Hiện anh đang thiết kế nhiều phông chữ độc quyền cho doanh nghiệp và phông chữ thương mại tại studio Align Type. Anh đã viết bài cho 'Monthly Design', tạp chí quý 'Design Critique' và thực hiện các buổi diễn thuyết về thiết kế phông chữ trên các nền tảng online và offline. Năm 2021, anh xuất bản tập tiểu luận 'Vũ trụ trong con chữ'.