[비즈한국] Gần đây, với việc ngày càng nhiều đơn vị ứng dụng thông - biên dịch tùy chỉnh dựa trên AI tạo sinh như Google hay ChatGPT, cảm giác khủng hoảng trong “thị trường dịch thuật” đang ngày càng lớn dần. Quy mô thị trường thu hẹp kéo theo lợi nhuận cũng sụt giảm. Để vượt qua cuộc khủng hoảng này, các công ty dịch thuật trong nước đã bắt đầu tìm kiếm những hướng đi mới. ‘Prolang’, doanh nghiệp đang tiến quân vào thị trường quốc phòng, là một trong số đó.
Dù phải đối mặt với thách thức lớn từ AI như ChatGPT, Prolang vẫn coi lĩnh vực quốc phòng là nguồn tăng trưởng mới và đã thực hiện nhiều khoản đầu tư gần đây. Lý do là bởi phần lớn tài liệu quốc phòng là tài liệu mật nên không thể sử dụng AI để dịch. Hơn nữa, thuật ngữ quân sự và quốc phòng đa phần là tài liệu bảo mật nên các nguồn mở rất hạn chế, tạo thành cấu trúc khó để AI học tập. Đây là lĩnh vực mà các biên dịch viên chuyên nghiệp với kinh nghiệm dày dặn trong quân đội vẫn giữ được giá trị cao hơn AI. BizHankook đã có buổi gặp gỡ với CEO Kwon Young-jo của Prolang vào ngày 30 để lắng nghe câu chuyện về quá trình lấn sân sang lĩnh vực quốc phòng của công ty.
Prolang là công ty dịch thuật thế hệ thứ nhất được thành lập năm 1988, với phương châm “Doanh nghiệp tạo dựng một thế giới không có rào cản ngôn ngữ” trong suốt 36 năm qua, công ty đã cung cấp dịch vụ thông - biên dịch chuyên nghiệp trong đa dạng lĩnh vực. Với 50 nhân viên chính thức, đây là công ty có nguồn nhân lực lớn nhất trong lĩnh vực thông - biên dịch tại Hàn Quốc. Prolang đã đạt chứng nhận tiêu chuẩn dịch thuật quốc tế ISO 17100 và chứng nhận hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001. Gần đây, công ty đang hợp tác thực hiện các dự án với nhiều doanh nghiệp quốc phòng trong và ngoài nước.
Đặc biệt, sau khi được chọn là đơn vị trúng thầu dự án Bull-gom (chuyển giao công nghệ vũ khí Nga) năm 1995, công ty bắt đầu chính thức thực hiện công việc biên dịch quốc phòng. Sau khi giành được các dự án như dịch thuật hướng dẫn hợp tác đối lưu theo đấu thầu công khai của Cơ quan Quản lý Chương trình Mua sắm Quốc phòng (DAPA) hay dự án dịch thuật tàu ngầm Jang Bogo, công ty đã thực hiện dịch thuật tài liệu hướng dẫn trong nhiều năm cho Bộ tư lệnh Hậu cần Hải quân và Không quân. Là thành viên của Hiệp hội Công nghiệp Quốc phòng Hàn Quốc, gần đây Prolang cũng đã tham gia triển lãm quốc phòng KADEX 2024. CEO Kwon nhấn mạnh: “Dù các hợp đồng đấu thầu quân sự có giá trị cao, nhưng vì là đấu thầu giá thấp nhất nên thực tế rất khó để thu lợi nhuận. Tuy nhiên, dựa trên những kinh nghiệm này, hiện tại chúng tôi đang chiếm được lòng tin từ khách hàng.”
CEO Kwon cho biết kể từ khi nhậm chức vào năm 2023, sau khi cân nhắc kỹ lưỡng để tìm lối thoát trong thị trường dịch thuật đã bão hòa (đại dương đỏ), ông đã chú ý đến thị trường quốc phòng. Vì không thể sử dụng dịch thuật AI đang là xu hướng gần đây, ông nhận định dịch thuật quốc phòng chính là "đại dương xanh" cho các công ty dịch thuật. Ông giải thích: “Dịch thuật quốc phòng đòi hỏi môi trường khép kín vì yếu tố bảo mật là quan trọng nhất. Điều đó có nghĩa là khó có thể sử dụng AI. Nếu dùng ChatGPT hay Google, dữ liệu chắc chắn sẽ bị rò rỉ ra bên ngoài. Hơn nữa, AI phát triển thông qua học tập, nhưng vì thuật ngữ quân sự và quốc phòng không phổ biến bên ngoài nên đây vẫn là lĩnh vực mà AI khó hiểu được.”
Khi các doanh nghiệp quốc phòng Hàn Quốc mở rộng vị thế trên thị trường quốc tế, tầm quan trọng của dịch thuật quốc phòng ngày càng tăng. Bởi lẽ, để dự án vận hành hiệu quả, cần phải dịch một lượng lớn công việc liên quan đến quốc phòng. Thông thường, khi có thông báo Yêu cầu đề xuất (RFP) từ các quốc gia nhập khẩu, các công ty quốc phòng trong nước cần dịch thuật nhanh chóng trong vài ngày để phân tích RFP. Tiếp đó, họ phải soạn thảo đề xuất theo yêu cầu của RFP và quy trình ‘dịch thuật’ đề xuất phải được thực hiện nối tiếp. Việc dịch các tài liệu phụ trợ có ảnh hưởng đến quyết định trúng thầu (phần hợp tác đối lưu, các điều kiện hợp đồng chung, các điều kiện đặc biệt của hợp đồng, v.v.) cũng là một yếu tố quan trọng. Trong quá trình này, quốc gia đối tác có thể yêu cầu công chứng bản dịch. Khi hợp đồng quốc phòng được xác nhận, cần phải dịch một khối lượng lớn tài liệu hướng dẫn kỹ thuật như: hướng dẫn sử dụng thiết bị, bảo trì đơn vị, bảo trì dã chiến, hậu cần, v.v. cho đến thời hạn giao hàng cung cấp cho nước nhập khẩu. Ngoài ra, còn cần dịch nhiều tài liệu khác như sổ tay, chỉ dẫn, tài liệu đào tạo sử dụng tại địa phương.
Lĩnh vực quốc phòng là lĩnh vực mà độ chính xác và tính chuyên môn là yếu tố bắt buộc, trong đó ‘bảo mật’ là quan trọng nhất. Để tiến quân vào lĩnh vực này, Prolang trước hết đang tích cực đầu tư vào bảo mật. Họ vận hành văn phòng dự án quốc phòng riêng biệt và sở hữu phòng máy chủ riêng. Công ty cũng đã tuyển dụng thêm nhân viên chuyên trách quốc phòng, nhân viên kỹ thuật máy tính và biên dịch viên quân sự chuyên nghiệp. CEO Kwon giải thích: “Hầu hết các công ty dịch thuật đều thuê freelancer và không có nhân sự tại chỗ, nhưng vì lĩnh vực quốc phòng yêu cầu bảo mật cao nên chúng tôi không thể chia sẻ bản dịch qua email. Vì vậy, chúng tôi sử dụng máy tính chuyên dụng cho quốc phòng và tuyển dụng nhân sự đã qua kiểm tra lý lịch của Bộ tư lệnh An ninh Quốc phòng.”
Để tăng cường bảo mật dữ liệu, công ty đã xây dựng hệ thống ‘Tập trung hóa tài liệu’. Bằng cách sử dụng hệ thống này cùng với giải pháp bảo mật chống rò rỉ thông tin (DLP), dữ liệu được cưỡng chế lưu trữ trên máy chủ trung tâm, nên không thể lưu file trên máy tính cá nhân của nhân viên. Người thực hiện chỉ có thể truy cập vào các file được cấp quyền, đồng thời có thể quản lý mọi lịch sử từ khi tạo, chỉnh sửa, xóa cho đến khi bàn giao file. Ngoài ra, công ty đạt mức xuất sắc với 94 điểm trong kết quả đánh giá bảo mật của Bộ tư lệnh An ninh Quốc phòng Hàn Quốc. CEO Kwon cho biết: “Thực tế, vì công ty dịch thuật là đơn vị hợp tác nên đánh giá bảo mật của cơ quan an ninh không phải là bắt buộc. Tuy nhiên, chúng tôi đã đăng ký vì khách hàng của mình. Việc nhận được số điểm khá cao đã giúp chúng tôi nhận được sự tin tưởng lớn từ khách hàng. Điều này được xem là một thế mạnh lớn khi thu hút khách hàng trong tương lai.”
Tuy nhiên, vấn đề “chi phí” và việc số lượng ngôn ngữ cần thiết ngày càng tăng khi số quốc gia nhập khẩu quốc phòng ngày càng nhiều là điều gây đau đầu. CEO Kwon chia sẻ: “Cách tốt nhất là cử trực tiếp nhân viên sang quốc gia nhập khẩu làm việc. Bằng cách tận dụng hệ thống tập trung hóa tài liệu, công việc có thể được thực hiện mà không gặp vấn đề về bảo mật. Thế nhưng, điểm yếu là lĩnh vực dịch thuật quốc phòng đòi hỏi đầu tư bảo mật lớn và rất vất vả so với dịch thuật thông thường, nhưng đơn giá lại thấp hơn nhiều. Cuối cùng, có lẽ không có nhiều công ty thực hiện đúng quy trình bảo mật mà vẫn duy trì được việc dịch thuật.”
CEO Kwon nhấn mạnh rằng cần sự quan tâm và hỗ trợ của chính phủ liên quan đến bảo mật trong dịch thuật quốc phòng. “Nếu các công nghệ cốt lõi của quốc gia bị rò rỉ, năng lực cạnh tranh quốc gia sẽ suy giảm. Xuất khẩu vũ khí cũng cần bảo mật quan trọng như vậy. Không chỉ là vấn đề cạnh tranh mà còn là vấn đề an ninh, nên chỉ những nơi đã được xác nhận bảo mật mới nên được giao phó công việc. Tuy nhiên, trong tổng dự án, chi phí dịch thuật quá thấp khiến việc duy trì đầu tư cho bảo mật trở nên quá sức. Để tạo thuận lợi hơn cho xuất khẩu quốc gia, sự hỗ trợ liên quan đến bảo mật là vô cùng cấp thiết.”