[비즈한국] Những tranh cãi xoay quanh Re-clean, công ty xử lý rác thải thực phẩm tại quận Songpa, Seoul vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Sau khi sự việc công ty này xả thải trái phép vào năm 2019 bị phơi bày, gần đây lại xuất hiện nghi vấn cho rằng họ đã lén lút tiếp nhận hơn 190.000 tấn rác thải chưa được cấp phép. Một số ý kiến chỉ trích rằng kể từ khi Macquarie, công ty đầu tư hạ tầng nước ngoài, mua lại Re-clean, hàng loạt vấn đề liên tiếp phát sinh.

Tại sao "ông lớn" hạ tầng nội địa Macquarie lại xuất hiện?
Những tranh cãi bao quanh Re-clean vẫn đang tiếp diễn. Khu vực Jangji-dong, quận Songpa đã phải hứng chịu hàng loạt khiếu nại của người dân trong suốt hơn 10 năm qua do mùi hôi thối phát ra từ cơ sở xử lý rác thải thực phẩm do Re-clean vận hành. Mặc dù vào tháng 12 năm 2022, chính quyền Seoul, quận Songpa và đơn vị vận hành Re-clean đã cùng đầu tư 5 tỷ won để cải tạo mùi hôi, nhưng giới chuyên môn chỉ ra rằng tình trạng này vẫn không được cải thiện (Bài báo liên quan: Công viên tuần hoàn tài nguyên quận Songpa vẫn nhận khiếu nại suốt 10 năm dù kết quả kiểm tra mùi hôi là 'đạt', hóa ra là... [Độc quyền] Doanh nghiệp xử lý rác thải sử dụng thẻ doanh nghiệp để mua dâm, chính quyền quận Songpa thì 'thờ ơ'). Gần đây, còn có cáo buộc cho rằng từ năm 2018, Re-clean đã tiếp nhận hơn 190.000 tấn rác thải không được cấp phép để trục lợi bất chính, nghĩa là họ đã tiếp nhận và xử lý lượng rác vượt quá khối lượng đã ký kết với chính quyền quận Songpa.
Trong phiên chất vấn tại Hội đồng quận Songpa vào ngày 14 tháng 6 vừa qua, Nghị viên Park Jong-hyun đã chỉ trích: "Trong suốt 10 năm vận hành, các cựu điều hành của Re-clean - những người không thể chối bỏ trách nhiệm trong các sự cố như mùi hôi thối và xả nước thải trái phép - lại được bổ nhiệm làm cố vấn. Nếu các khiếu nại về mùi hôi vẫn tiếp tục diễn ra, tốt nhất là chính quyền quận Songpa và Re-clean nên chịu trách nhiệm hoàn toàn và ngừng vận hành cơ sở này".
Một số ý kiến chỉ ra rằng các vấn đề nảy sinh kể từ khi công ty đầu tư hạ tầng nước ngoài Macquarie mua lại Re-clean. Trong giai đoạn 2013-2017, các công ty con thuộc Tập đoàn Macquarie đã mở rộng quy mô trong ngành rác thải thông qua việc mua lại Re-clean, Daegil Industrial, Jinju Industrial, Koentec029960, Saehan Environment, Sejong Energy, v.v. Được biết, tại thời điểm mua lại Re-clean vào năm 2017, Macquarie đã cam kết thực hiện các hoạt động đóng góp xã hội và tuân thủ thỏa thuận thực tế khi nhận được sự chấp thuận từ chính quyền quận Songpa.
Nghị viên Park Jong-hyun chia sẻ với BizHankook: "Sau khi Macquarie mua lại Re-clean, cổ đông lớn là Macquarie và Dabi Hana Asset Management đã cho Re-clean Holdings vay 113,4 tỷ won dưới danh nghĩa vốn vận hành với lãi suất hàng năm là 11%. Mặc dù doanh thu tăng nhờ việc Re-clean xả thải hoặc tiếp nhận rác thải trái phép, nhưng lợi nhuận hoạt động lại đang có chiều hướng sụt giảm".
Luật sư chuyên về thương mại quốc tế Song Ki-ho nhận định: "Re-clean đã xử lý thêm rác thải thực phẩm mà không có sự chấp thuận của quận Songpa, dẫn đến mùi hôi thối kéo dài. Không thể loại trừ nguyên nhân đến từ cơ cấu tài chính mà Macquarie áp dụng với lãi suất cao 11%. Đây là cơ cấu tất yếu sẽ gây áp lực lên doanh thu. Điều kỳ lạ là phản ứng của chính quyền quận Songpa đối với Re-clean khi vi phạm thỏa thuận lại rất thụ động".
Vụ kiện phạt tiền 276,6 tỷ won, cuối cùng quận Songpa thua kiện
Gần đây, sự việc quận Songpa thua kiện trong vụ kiện hành chính về khoản tiền phạt đối với hành vi xả thải trái phép của Re-clean cũng đã được xác nhận. Re-clean đã tránh được việc phải nộp khoản tiền phạt 276,6 tỷ won.
Năm 2021, dựa trên Đạo luật Bảo tồn Môi trường Nước, chính quyền quận Songpa đã áp mức phạt vượt hạn ngạch (phạt hành chính) là 276.663.931.060 won đối với Re-clean vì hành vi xả thải trái phép. Dựa trên nội dung cáo trạng của Viện kiểm sát, quận Songpa cho rằng Re-clean đã xả trái phép 94.922 tấn nước thải từ ngày 1/10/2016 đến ngày 28/6/2019.
Re-clean cho rằng quyết định này không thỏa đáng và đã nộp đơn kiện hành chính lên Tòa án Hành chính Seoul yêu cầu hủy bỏ quyết định xử phạt. Theo văn bản phán quyết, Re-clean lập luận rằng nước thải từ cơ sở xử lý rác thải thực phẩm không thể được coi là nước thải theo Đạo luật Bảo tồn Môi trường Nước và số tiền phạt là quá lớn.
Trong khi vụ kiện hành chính đang diễn ra, tòa án hình sự đã đưa ra phán quyết có tội đối với Re-clean và các điều hành của công ty, hiện vụ việc vẫn đang trong giai đoạn kháng cáo.
Tuy nhiên, vào ngày 29 tháng 10, Tòa án Hành chính Seoul đã hủy bỏ quyết định xử phạt của quận Songpa dựa trên kết quả điều tra của Viện kiểm sát. Tòa án phán quyết rằng không có vấn đề gì về khoảng thời gian xả thải trái phép và phương pháp tính phí xả thải vượt hạn ngạch của Re-clean. Hơn nữa, tòa cũng coi nước thải từ cơ sở xử lý rác thải thực phẩm là nước thải theo quy định của Đạo luật Bảo tồn Môi trường Nước.
Vấn đề nằm ở địa điểm lấy mẫu và lưu lượng xả thải. Tòa án cho rằng vì số liệu trên bảng kê tội phạm của Viện kiểm sát mà quận Songpa đệ trình khác với số liệu trong nhật ký vận hành của Re-clean, nên không thể xác định liệu lượng nước thải thực tế mà Re-clean thải ra có đúng là 94.922 tấn hay không. Ngoài ra, tòa án đánh giá rằng cách lấy mẫu từ đường ống nhánh thay vì lấy mẫu tại điểm hợp lưu (nơi nước thải xả trực tiếp và nước thải đã qua xử lý được hòa trộn) là một vấn đề. Vì lý do này, tòa án đã phán quyết hủy bỏ quyết định xử phạt của quận Songpa.
Mặc dù lưu lượng nước thải và kết quả lấy mẫu do quận Songpa đệ trình đều dựa trên dữ liệu điều tra của Viện kiểm sát, nhưng tòa án lại không công nhận điều này. Phản ứng của chính quyền quận Songpa sau khi thua vụ kiện kéo dài 3 năm cũng đang được dư luận quan tâm. Chính quyền quận cho biết: "Chúng tôi dự kiến sẽ quyết định việc có kháng cáo hay không trong vòng 14 ngày". Trước đó, Nghị viên Park Jong-hyun đã chỉ trích: "Phản ứng của quận Songpa rất thụ động. Cần phải có một cuộc điều tra làm rõ sự thật về Re-clean".
Phía Macquarie giải thích: "Chúng tôi đã tham gia quản lý trong giai đoạn đầu mua lại Re-clean, nhưng hiện tại hoàn toàn không can thiệp vào công tác quản trị". Khi được hỏi về lý do cho vay với lãi suất cao, phía này không đưa ra câu trả lời.