[비즈한국] Trên các nền tảng mạng xã hội (SNS) và không gian trực tuyến, người dùng đang chia sẻ cách báo cáo các kênh "Cyber Wrecker" – những kênh chuyên cắt ghép các vấn đề gây tranh cãi một cách giật gân để trục lợi. Họ giới thiệu các mẹo để nhận được phản hồi từ nền tảng, chẳng hạn như giải thích lý do báo cáo càng chi tiết càng tốt hoặc trình bày bằng tiếng Anh. Trong bối cảnh không có biện pháp quản lý nào và YouTube thì né tránh trách nhiệm, người dùng đã tự tìm ra cách đối phó riêng cho mình. Mặc dù các nội dung sai lệch ác ý nhắm vào người nổi tiếng như các nhóm nhạc thần tượng, YouTuber đang hoành hành, nhưng vẫn chưa có biện pháp chế tài thích đáng. Trước vấn đề nội dung "Wrecker" kiếm tiền đã trở thành một mô hình kinh doanh, gần đây giới chính trị đang bắt đầu thảo luận nghiêm túc về việc xây dựng luật để đối phó.
“Hãy tạo ra các biện pháp chế tài” - Các dự luật liên tiếp được đề xuất từ cả phe cầm quyền và đối lập
Do các "Cyber Wrecker" hoạt động trên các nền tảng có máy chủ đặt tại nước ngoài nên từ trước đến nay, họ được coi là vùng “bất khả xâm phạm”. Pháp luật hiện hành tuy có thể trừng phạt hành vi phỉ báng, nhưng lại không bao gồm các hình phạt pháp lý đối với lợi nhuận thu được. Trong số hàng nghìn video ác ý được đăng tải mỗi ngày, chỉ có một số ít trường hợp bị xử lý vi phạm quyền lợi, và ngay cả khi bị xử lý, thiệt hại mà nhà sản xuất video phải gánh chịu cũng không đáng kể so với số tiền họ kiếm được.
Các dự luật được đề xuất tại Quốc hội khóa 22 chủ yếu tập trung vào việc tăng cường mức độ chế tài thực chất, như tịch thu lợi nhuận bất chính. Kết quả phân tích hệ thống thông tin dự thảo của Quốc hội cho thấy, từ cuối tháng 5 đến nay đã có 11 dự luật liên quan đến hành vi bắt nạt ác ý trên không gian mạng như "Cyber Wrecker". Trong số đó, có 5 dự luật ghi rõ cụm từ "Cyber Wrecker (Wrecker)". Có 9 dự luật sửa đổi một phần "Luật Thúc đẩy sử dụng mạng thông tin liên lạc và bảo vệ thông tin (Luật Mạng thông tin liên lạc)" tập trung vào việc tăng mức án phạt tội phỉ báng trực tuyến và tịch thu lợi nhuận có được từ hành vi vi phạm pháp luật, cùng với đó là 1 dự luật sửa đổi một phần "Luật Xử phạt hành vi bạo lực" và 1 dự luật sửa đổi Bộ luật Hình sự.
Dự luật sửa đổi Bộ luật Hình sự và Luật Xử phạt hành vi bạo lực do nghị sĩ Kim Hyun-jung đại diện đề xuất có nội dung chính là xác định Cyber Wrecker là đối tượng bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Hành vi phỉ báng, lăng mạ và bắt nạt trên mạng hiện có quy định phát hiện và trừng phạt theo các luật riêng biệt, nhưng Bộ luật Hình sự – luật cơ bản về xử phạt hình sự – lại không có quy định trừng phạt. Nghị sĩ Kim hy vọng: “Do nội dung và bình luận ác ý, nạn nhân đã rơi vào bước đường cùng, dẫn đến những vấn đề xã hội nghiêm trọng. Việc thiết lập các quy định trừng phạt rõ ràng đối với hành vi bạo lực mạng sẽ giúp ngăn chặn tội phạm liên quan và bảo vệ nạn nhân”.
Hai dự luật sửa đổi Luật Mạng thông tin liên lạc do nghị sĩ Lee Sang-hwi đại diện đề xuất tập trung vào việc tăng cường trách nhiệm của các đơn vị vận hành nền tảng như YouTube. Dự luật quy định các nền tảng phải thiết lập điều khoản về quy trình báo cáo, tiêu chuẩn đánh giá và biện pháp xử lý đối với các nội dung lạm dụng dịch vụ. Các biện pháp cải thiện như cải thiện hệ thống xóa và tạm dừng thông tin vi phạm quyền lợi, thành lập Ủy ban điều tiết tranh chấp trực tuyến, mở rộng trung tâm xử lý thiệt hại trực tuyến và bắt buộc giáo dục đạo đức kỹ thuật số cũng đang được tiến hành đồng thời.
Ngoài ra, hầu hết các dự luật đều bao gồm các điều khoản mới nhằm bắt buộc quy trình báo cáo và tịch thu tiền bạc, lợi nhuận có được từ hành vi bôi nhọ để tăng hiệu quả ngăn chặn tội phạm.
Tăng cường quy định là bắt buộc để buộc các nền tảng phải hành động
Gần đây đã xuất hiện liên tiếp các vụ kiện tụng chống lại những Cyber Wrecker vốn luôn ẩn mình. Sự việc bắt đầu khi Starship Entertainment, công ty quản lý của Jang Won-young (nhóm IVE), đã giành được quyền từ tòa án Mỹ để xác định danh tính của YouTuber "Talduk Camp" – kẻ chuyên sản xuất nội dung ác ý về các nhóm nhạc thần tượng. Khi con đường kiện tụng được mở ra, nhóm nhạc aespa, ca sĩ Kang Daniel… đã liên tiếp tiến hành các biện pháp pháp lý và hiện nhiều vụ kiện đang được tiến hành.
Khái niệm "Cyber Wrecker" đã mở rộng bao gồm cả những YouTuber tạo ra vấn đề thông qua video bóc phốt hoặc thực hiện các biện pháp "tự thực thi công lý" đối với một cá nhân cụ thể. Những YouTuber như "Guje-yeok", "Jujak-gambyeolsa" và "Caracula" – những người bị nghi ngờ tống tiền YouTuber nổi tiếng Tzuyang – cũng đang phải hầu tòa vì tội tống tiền.
Tuy nhiên, thực tế là các nội dung ác ý vẫn đang tràn lan trên YouTube không hề thay đổi. Vì YouTube có trụ sở tại Mỹ nên rất khó để xác định danh tính người đăng, thậm chí ngay cả khâu điều tra của cảnh sát như phối hợp mạng lưới điều tra quốc tế cũng gặp bế tắc. Mọi hy vọng đều đặt vào sự hợp tác của YouTube và công ty chủ quản Google, nhưng nền tảng này vẫn giữ thái độ thờ ơ.
Trên thực tế, YouTube đang nằm ngoài tầm kiểm soát của các quy định hiện hành. Đối với YouTube, nơi kinh doanh quảng cáo là cốt lõi, việc kiểm duyệt video càng chặt chẽ thì hệ sinh thái nội dung càng bị thu hẹp. Do mỗi phút có tới 500 giờ video được đăng tải, việc lọc bỏ vi phạm nguyên tắc cộng đồng đòi hỏi chi phí đầu tư rất lớn.
Tuy nhiên, các chuyên gia chỉ ra rằng việc tăng cường quy định đối với các nền tảng là điều bắt buộc. Hiện tại, dù có thực hiện các biện pháp như cảnh báo hoặc tạm dừng đăng nội dung đối với các kênh vi phạm hướng dẫn cộng đồng, thì cũng mất nhiều thời gian từ khi người dùng báo cáo cho đến khi được xử lý, khiến tính kịp thời bị giảm sút. Ngay cả khi Ủy ban Tiêu chuẩn Truyền thông Hàn Quốc yêu cầu chỉnh sửa các nội dung YouTube bất hợp pháp, cũng có những hạn chế nhất định. Đối với trường hợp thẩm định thông tin vi phạm quyền lợi như phỉ báng, về nguyên tắc, bên bị hại phải là người trực tiếp đệ đơn.
Một nhân viên trong ngành nền tảng cho biết: “Khi gặp vấn đề vi phạm quyền lợi, các Cyber Wrecker thường xóa video rồi tạo kênh mới tương tự để hoạt động tiếp. Đây là mô hình lợi nhuận béo bở tận dụng các điểm mù pháp lý”. Người này nói thêm: “Tôi được biết việc xác định danh tính của Talduk Camp là kết quả của quá trình chuẩn bị rất dài, bao gồm việc chụp màn hình từng video và dịch tài liệu sang tiếng Anh. Bình thường, không dễ để bỏ ra nhiều công sức như vậy”.
Cũng có những ý kiến cho rằng thay vì tạo ra các đạo luật trừng phạt hình sự mới, nên tiếp cận bằng các quy định hành chính. Cụ thể là áp đặt nghĩa vụ thực hiện các biện pháp như xóa/chặn nội dung, hạn chế kiếm tiền, đình chỉ tài khoản đối với các nền tảng đạt đủ tiêu chuẩn về số lượng người dùng và doanh thu, đồng thời tạo cơ chế để cơ quan quản lý can thiệp nếu nền tảng không thực hiện. Choi Jin-eung, chuyên viên điều tra lập pháp tại Văn phòng Nghiên cứu Lập pháp Quốc hội – người đã viết báo cáo phân tích liên quan, nhấn mạnh: “Có thể xem xét phương án trao quyền yêu cầu chỉnh sửa cho cơ quan quản lý đối với các nền tảng”. Ông cho biết thêm: “Cần xem xét phương án bắt buộc các nền tảng đưa các điều kiện vào điều khoản sử dụng, và khi vi phạm liên tục, có thể dẫn đến việc cơ quan quản lý thực hiện các biện pháp như công bố tuyên bố công khai để thúc đẩy sự tự nguyện tuân thủ”.