[비즈한국] HYBE352820, tập đoàn giải trí đầu tiên vươn lên hàng ngũ các tập đoàn lớn tại Hàn Quốc, đang phải đối mặt với những khó khăn không hồi kết. Kể từ sau mâu thuẫn với cựu CEO của ADOR, Min Hee-jin, hàng loạt nghi vấn liên tiếp bủa vây công ty. Gần đây, việc công khai "Báo cáo ngành công nghiệp âm nhạc hàng tuần" vốn được chia sẻ giữa các giám đốc cấp C, bao gồm cả Chủ tịch Bang Si-hyuk, đã vấp phải làn sóng chỉ trích dữ dội. Vấn đề này thậm chí đã bị đưa ra "mổ xẻ" tại cuộc kiểm toán Quốc hội. Tại đây, những câu hỏi nghi vấn về việc liệu HYBE có đang che giấu cái chết do làm việc quá sức của nhân viên hay không cũng đã được đặt ra.
Ngày 15 tháng 10, trong phiên chất vấn tại Quốc hội, nghị sĩ Jeong Hye-kyung (Đảng Tiến bộ) đã đặt nghi vấn về việc che giấu cái chết do làm việc quá sức: "Do số lượng công ty con của HYBE tăng mạnh, nhân viên phải chăm sóc cùng lúc nhiều nhóm nhạc thần tượng, đặc biệt là phải theo sát cả lịch trình ở nước ngoài, nên nhiều trường hợp phải làm việc không kể ngày đêm". Văn phòng nghị sĩ Jeong Hye-kyung giải thích với Bizhankook rằng: "Chúng tôi nắm bắt được rằng không chỉ riêng HYBE mà vấn đề làm việc quá sức đang ở mức nghiêm trọng trong toàn ngành giải trí".
Vậy môi trường làm việc tại HYBE lúc đó như thế nào? Dưới đây là nội dung phỏng vấn hỏi đáp với một nhân viên đang làm việc tại HYBE với thâm niên nhiều năm. Để bảo vệ danh tính, chúng tôi sẽ không tiết lộ nhãn hàng (label) mà người này đang trực thuộc.
Cái chết do quá sức? Tin đồn trong nội bộ rất nhiều
Q. Tại cuộc kiểm toán của Ủy ban Môi trường và Lao động ngày 15 tháng 10, nghi vấn về việc "che giấu cái chết do làm việc quá sức" đã được nêu ra. Nội dung là vào năm 2022, thời điểm các công ty con của HYBE mở rộng mạnh mẽ, một nhân viên đã tử vong do làm việc quá sức, nhưng HYBE đã xử lý như tử vong do bệnh lý mà không làm thủ tục bồi thường tai nạn lao động. Bạn có biết về vụ việc đó không?
A. Tin đồn đã âm thầm lan truyền trong nội bộ công ty. Tôi không biết cá nhân nhân viên đó, nhưng tôi có nghe kể lại. Lần đầu tiên tôi biết là khi nhìn thấy thông báo về "tang lễ của nhân viên". Chính việc đó là tang lễ của chính nhân viên đó nên đã gây chú ý. Sau đó, những lời xì xào bắt đầu lan ra. Những câu kiểu như "Người đó bị như vậy do làm việc quá sức", "Có chuyện xảy ra trong phòng nghỉ" đã xuất hiện, tôi nhớ là cũng từng có bài báo viết về chuyện này nhưng rồi sau đó biến mất. Nghe xong những chuyện đó, tôi đã nghĩ rằng "Điều đó hoàn toàn có thể xảy ra".
Q. Tại sao bạn lại nghĩ như vậy?
A. Vì chính tôi cũng đã trải qua chuyện đó. Đó là thời điểm dịch COVID-19 đang bùng phát dữ dội, các thành viên trong nhóm chúng tôi còn nói đùa với nhau rằng "thà bị nhiễm COVID còn hơn". Công việc quá mức chịu đựng. Đó là thời điểm tôi còn làm việc tại Big Hit. Hình thức làm việc lúc đó thực sự vô lý.
Q. Cụ thể là như thế nào?
A. Trước khi vụ việc tử vong do quá sức xảy ra, tất cả nhân viên đều đã kiệt quệ. Ngay khi nhận được concept (chủ đề), chúng tôi phải bắt tay vào sản xuất ngay từ đêm đó. Đó là cấu trúc bắt buộc phải làm việc vào lúc rạng sáng. Chúng tôi không phàn nàn về việc đó. Nhưng thông thường, nếu công việc kết thúc vào lúc 5-6 giờ sáng, lẽ ra chúng tôi phải được về nhà nghỉ ngơi. Thế nhưng, ngay cả khi quá trình sản xuất kết thúc, chúng tôi vẫn không thể về nhà. Bởi vì nếu có yêu cầu sửa đổi sau khi báo cáo, chúng tôi phải sửa ngay lập tức. Cứ thế, tất cả chúng tôi thức trắng đêm này qua đêm nọ. Không hề có hiệu suất gì cả.
Q. Bạn có câu chuyện cụ thể nào không?
A. Có một ngày, vì được phê duyệt nhanh nên tôi về nhà lúc khoảng 6 giờ rưỡi sáng. Ngay khoảnh khắc tôi nghĩ "Cuối cùng cũng được nghỉ ngơi, chợp mắt một chút rồi chiều đi làm", thì công ty gọi điện đến. Họ bảo rằng phải bắt tay vào sản xuất dự án tiếp theo ngay, và hỏi liệu tôi có thể đến công ty ngay không. Vì cấu trúc công việc là nếu tôi không làm thì các thành viên khác phải gánh vác, nên tôi không còn cách nào khác là đến thẳng công ty. Làm việc cùng nhau đến 9 giờ sáng, tôi cảm thấy không thể chịu nổi nữa. Công ty có phòng nghỉ và ghế massage. Tôi và các đồng nghiệp đã ngủ khoảng hai tiếng trên ghế massage. Ai nấy đều phải nhìn trước ngó sau vì sợ sệt. Có cả những đồng nghiệp đứng ngồi không yên. Một khi đã đến công ty, chúng tôi thường phải làm việc 3-4 ngày không thể về nhà.
Q. Không có quy định về giờ làm việc sao?
A. Thời đó là trước khi áp dụng chế độ làm việc 52 giờ/tuần. Mỗi nhãn hàng (label) lại có chỉ thị khác nhau. Có người làm việc đêm thì được trả lương làm thêm giờ, nhưng cũng có người không được.
Q. Thông thường lịch trình sản xuất chẳng phải được lên theo ngày phát hành album sao?
A. Lịch trình sản xuất cố định thì không vấn đề gì. Vấn đề là liệu có được phê duyệt trong lịch trình đó hay không. Có rất nhiều phần tôi không thể hiểu nổi. Cấp trên cứ không chịu phê duyệt mà cũng không đưa ra lý do rõ ràng. Cuối cùng, có khi thành phẩm được chọn lại chính là sản phẩm đầu tiên chúng tôi làm ra. Nói tóm lại, hoàn toàn không có hiệu quả. Một tháng sau khi vào làm, cân nặng của tôi giảm 10kg.
Q. Bây giờ thì sao?
A. Hệ thống có phần khác hơn. Tôi không biết Chủ tịch Bang Si-hyuk có biết tình hình lúc đó không, nhưng rõ ràng là có sự khác biệt giữa các nhãn hàng có sự can thiệp trực tiếp của ông Bang và những nhãn hàng không có.
HYBE khẳng định "có thể nghỉ phép không giới hạn"... nhưng không nộp tài liệu cho văn phòng nghị sĩ
Khi được hỏi về những nội dung trên, HYBE giải thích rằng họ đang huy động mọi cơ chế thể chế để tuân thủ thời gian lao động. HYBE cho biết: "Để tuân thủ quy định 52 giờ/tuần, kể từ ngày 1 tháng 1 năm 2021, chúng tôi đã áp dụng thời gian làm việc trong phạm vi 52 giờ/tuần trên toàn tập đoàn. Chúng tôi đã thiết lập môi trường làm việc tự chủ bằng cách áp dụng chế độ làm việc linh hoạt như giờ làm việc tự chọn và làm việc tại nhà, đồng thời vận hành hệ thống quản lý thời gian làm việc để nhân viên có thể tự sắp xếp thời gian làm việc một cách linh hoạt".
Công ty cũng giải thích thêm: "Để vận hành thời gian làm việc trong phạm vi 52 giờ, thông qua hệ thống chấm công nội bộ, nhân viên tự nhập thời gian ra vào làm việc, tình trạng thời gian làm việc cũng được chia sẻ với quản lý cấp trên để khuyến khích các thành viên trong nhóm quản lý hiệu quả thời gian làm việc 52 giờ. Chúng tôi cũng đang vận hành chế độ nghỉ phép không giới hạn. Nếu sử dụng hết số ngày nghỉ phép theo luật định, công ty còn chi trả thêm khoản thưởng sử dụng nghỉ phép là 500.000 won".
Theo đó, HYBE khẳng định họ đang áp dụng các chính sách phúc lợi tiên tiến thông qua chế độ nghỉ phép không giới hạn và giờ làm việc tự chủ. Một nhân viên của HYBE thậm chí còn giải thích rằng: "Bạn có thể nghỉ từ hôm nay cho đến cuối năm luôn cũng được".
Tuy nhiên, HYBE đã không nộp tài liệu tóm tắt vụ việc mà văn phòng nghị sĩ Jeong Hye-kyung yêu cầu. Văn phòng nghị sĩ Jeong Hye-kyung cho biết: "Vì HYBE là doanh nghiệp tư nhân nên không có nghĩa vụ phải nộp tài liệu. Cho đến nay, vẫn chưa có tài liệu nào từ HYBE được gửi đến. Ngoài phần hỏi đáp tại phiên kiểm toán, chúng tôi cũng chưa từng nhận được lời giải thích riêng nào từ phía HYBE".