[비즈한국] Trong nội bộ nhân viên Homeplus, sự bất mãn đối với môi trường làm việc ngày càng tồi tệ đang lớn dần. Các nhân viên cho rằng MBK Partners, cổ đông lớn của Homeplus, chỉ tập trung vào việc thu hồi vốn nên không đầu tư vào việc bổ sung nhân sự hay cải thiện môi trường làm việc.
“Dù tuyển mới cũng nhanh chóng nghỉ việc”
Nhân vật A, người đã vào làm tại Homeplus từ giữa độ tuổi 30 và gắn bó hơn 20 năm, gần đây đã than phiền rằng công việc ngày càng trở nên quá sức. Ông chia sẻ: “Độ tuổi trung bình của nhân viên tại Homeplus khá cao, tầm 50 tuổi, nên hàng năm có rất nhiều người đến tuổi nghỉ hưu và rời công ty. Để lấp đầy chỗ trống, lẽ ra cần phải tuyển dụng mới, nhưng công ty dường như không có ý định đó. Vì phải vận hành cửa hàng với số lượng nhân lực ít ỏi nên vấn đề quá tải công việc của nhân viên đã trở nên nghiêm trọng. Trước đây, việc 10 người làm thì bây giờ chỉ còn 2 người phải cáng đáng. Đó là lý do tại sao từ 5 năm nay, số người nghỉ việc tăng lên thấy rõ”.
Khi kết quả kinh doanh của ngành bán lẻ tiếp tục sa sút, làn sóng tái cơ cấu đang lan rộng. Không chỉ các đại siêu thị mà toàn bộ ngành bán lẻ từ cửa hàng miễn thuế đến thương mại điện tử đều đang cắt giảm nhân sự để cạnh tranh sinh tồn. Trong bối cảnh đó, Homeplus liên tục nhấn mạnh rằng họ “không thực hiện tái cơ cấu nhân tạo”. Đặc biệt, khi vấn đề thất nghiệp của nhân viên được đặt ra do việc đóng cửa hàng gần đây tăng tốc, phía Homeplus giải thích rằng họ coi ổn định việc làm là ưu tiên hàng đầu và sẽ không tiến hành cắt giảm nhân sự cưỡng ép.
Tuy nhiên, phản ứng của nhân viên lại rất lạnh nhạt. Nhiều ý kiến chỉ trích rằng công ty đang ẩn nấp sau tuyên bố “không tái cơ cấu” để chờ đợi nhân viên tự nguyện nghỉ việc. Một số nhân viên cho rằng việc công ty không tuyển thêm người khiến môi trường làm việc trở nên tồi tệ, từ đó bỏ mặc cho nhân viên tự rời đi. Một nhân viên cho biết: “So với các đối thủ cạnh tranh, số lượng nhân viên làm việc tại mỗi cửa hàng ít hơn khoảng 15 đến 20 người. Khối lượng công việc mà mỗi nhân viên phải gánh vác là rất đáng kể. Do phải làm việc với cường độ cao kéo dài nên nhân viên nghỉ việc hàng loạt”.
Trên thực tế, số lượng nhân viên của Homeplus đã giảm mạnh trong 10 năm qua. Số lượng nhân viên Homeplus (tính theo số người tham gia bảo hiểm quốc gia) đã giảm khoảng 26,5%, từ 26.477 người năm 2015 xuống còn 19.465 người vào năm 2024 (tính đến tháng 9). Trong cùng kỳ, số lượng nhân viên của E-mart139480 (tính theo tài liệu công bố) đã giảm 19,3%, từ 27.424 người xuống còn 22.121 người vào năm 2024 (tính đến tháng 6).
Một đại diện công đoàn Homeplus cho biết: “Để vận hành cửa hàng với ít nhân lực, từ năm 2020, công ty đã tạo ra và vận hành hệ thống 'bộ phận tích hợp'. Trước đây, mỗi nhân viên có công việc cố định như thu ngân, trưng bày thực phẩm, sắp xếp hậu cần, nhưng giờ đây mọi thứ đã bị hợp nhất. Một nhân viên trước đây chỉ làm thu ngân thì nay phải vừa làm thu ngân vừa phải chạy đi châm hàng, gánh nặng công việc tăng lên rất nhiều. Trong quá trình đàm phán lương năm nay, chúng tôi đã yêu cầu công ty giải thể bộ phận tích hợp này nhưng không được chấp nhận”.
Phía Homeplus cho biết họ vẫn tuyển dụng nhân lực mới hàng năm, nhưng nhân viên chỉ trích rằng đó chỉ là hành động lấy lệ. Đại diện công đoàn khẳng định: “Do môi trường làm việc lương thấp, cường độ cao nên nếu tuyển 1000 người thì 700 người sẽ nhanh chóng nghỉ việc. Số người ở lại chỉ vỏn vẹn khoảng 300 người. Khi chỉ có 300 người lấp vào chỗ trống của 2000 người đã nghỉ, thì không thể coi là tuyển dụng thành công”.
Về vấn đề này, một đại diện của Homeplus phản bác: “Homeplus tuyển mới hơn 1000 người mỗi năm. Số lượng nhân viên nghỉ việc do nghỉ hưu tự nhiên còn nhiều hơn cả số nhân viên tuyển mới. Homeplus có tỷ lệ nghỉ việc thấp nhất trong 3 hãng siêu thị lớn (8% tính theo năm 2020)”.
Việc bán Homeplus Express đình trệ, liệu có đầu tư lại không?
Cũng có những bất bình cho rằng vì MBK Partners, cổ đông lớn của Homeplus, chỉ tập trung vào việc thu hồi vốn đầu tư nên không có khoản đầu tư nào vào việc cải thiện môi trường làm việc của nhân viên. Nhân vật B, người làm việc tại cửa hàng Homeplus, chia sẻ: “Dù công ty nhấn mạnh vào việc mở rộng thương mại điện tử, nhưng môi trường làm việc của nhân viên liên quan lại rất tồi tệ. Vì xe giao hàng ra vào liên tục nên khu vực phân loại hàng hóa trực tuyến của cửa hàng chẳng khác nào ngoài trời. Mùa hè thì nóng, mùa đông thì lạnh nhưng không có máy lạnh hay hệ thống sưởi. Nhân viên phải làm việc phân loại hàng hóa ở những nơi như vậy. Công ty hứa lắp đặt thiết bị sưởi ấm để đối phó với cái lạnh mùa đông, nhưng cuối cùng chỉ lắp mỗi một tấm nhựa chắn là xong”.
Phía Homeplus giải thích: “Chúng tôi đang nỗ lực hỗ trợ thiết bị làm mát và sưởi ấm cho nhân viên. Gần đây, chúng tôi cũng đã cấp bộ kit phòng ngừa bệnh mùa lạnh cho các tài xế giao hàng trực tuyến. Với một số cửa hàng, do đặc thù không gian nên khó lắp đặt thiết bị làm mát, sưởi ấm cố định. Trong trường hợp đó, chúng tôi cố gắng hỗ trợ bằng cách cấp thiết bị di động hoặc thiết bị cá nhân”.
Khi tiến hành bán Homeplus Express (siêu thị quy mô doanh nghiệp), Homeplus từng tuyên bố sẽ tái đầu tư toàn bộ số tiền bán được vào Homeplus. Tuy nhiên, thái độ hoài nghi đang chiếm ưu thế trong nhân viên. Đại diện công đoàn chỉ trích: “Năm 2015, khi MBK Partners mua lại Homeplus, họ từng tuyên bố sẽ đầu tư 1 nghìn tỷ won, nhưng có bao nhiêu phần được cải thiện? Các cửa hàng ở địa phương đã xuống cấp nghiêm trọng, tường ngoài bạc màu, trần nhà thì dột nước ở khắp nơi. Họ nói đã làm mới một số cửa hàng, nhưng chi phí đó không phải là vốn đầu tư mới mà là tái đầu tư từ chính số tiền Homeplus kiếm được. Công ty nói sẽ đầu tư số tiền bán Express vào đại siêu thị, nhưng chúng tôi không thể tin lời nói đó”.
Homeplus đang thúc đẩy việc bán Express, mảng kinh doanh SSM, từ tháng 6 vừa qua. Homeplus Express có khoảng 300 cửa hàng và giá bán kỳ vọng ước tính vào khoảng 800 tỷ won. Tuy nhiên, đã 5 tháng trôi qua mà vẫn chưa tìm được người mua, tình trạng đang rơi vào thế bế tắc. Ngay cả GS Retail007070, được coi là ứng cử viên mua lại tiềm năng nhất, gần đây cũng được cho là đã ngừng xem xét việc mua lại.
Phía Homeplus giải thích: “Có vẻ như vì thông báo bán hàng được đưa ra quá sớm nên mọi người cảm thấy tiến độ chậm chạp. Hiện tại mọi việc vẫn đang diễn ra bình thường”.