[비즈한국] “Hiệp hội khởi nghiệp lớn nhất Hàn Quốc đã bày tỏ sự quan ngại đối với việc NewJeans, nhóm nhạc trực thuộc Hybe352820, thông báo chấm dứt hợp đồng độc quyền, cho rằng điều này đã làm tổn hại đến nguyên tắc trách nhiệm và sự tin tưởng.”
Văn bản lập trường do Diễn đàn Khởi nghiệp Hàn Quốc (KOSPO) công bố vào ngày 23 vừa qua đã thu hút sự chú ý lớn từ truyền thông. KOSPO tuyên bố: “Mâu thuẫn gần đây liên quan đến hợp đồng đầu tư giữa Hybe và các công ty con là một trường hợp nghiêm trọng, có thể làm tổn hại nghiêm trọng đến nền tảng của hệ sinh thái đầu tư là nguyên tắc tin tưởng và trách nhiệm”. Họ cũng bày tỏ: “Chúng tôi bày tỏ sự quan ngại sâu sắc rằng điều này có thể cản trở sự ổn định pháp lý của môi trường đầu tư và đe dọa nền tảng tồn tại của hệ sinh thái khởi nghiệp”. Việc một hiệp hội khởi nghiệp, thay vì một tổ chức giải trí, lại lên tiếng về mâu thuẫn giữa một công ty giải trí và nghệ sĩ trực thuộc là điều khá bất thường.
KOSPO là tổ chức tập hợp 2.483 doanh nghiệp khởi nghiệp trong nước. Mặc dù trước đây họ đã tích cực bày tỏ quan điểm về các dự luật và quy định liên quan đến khởi nghiệp, nhưng đây là lần đầu tiên họ đề cập đến tranh chấp của một công ty giải trí cụ thể. Tuy nhiên, theo kết quả điều tra của BizHankook, Chủ tịch Hybe Bang Si-hyuk đã được xác nhận nằm trong danh sách hội đồng quản trị của KOSPO. Hybe cũng là thành viên chính thức của hiệp hội này và đang đóng hội phí hàng năm trên 12 triệu won.
Tại sao "tập đoàn lớn" Hybe lại nằm trong hiệp hội khởi nghiệp?
Lý do gì khiến một "tập đoàn lớn" như Hybe lại trở thành thành viên của một hiệp hội khởi nghiệp? Nếu nhìn vào quy định của KOSPO, các doanh nghiệp khởi nghiệp có thể gia nhập dưới dạng "thành viên chính thức", trong khi các tập đoàn lớn hoặc tổ chức tài chính chỉ được coi là "thành viên đặc biệt" với quyền lợi đóng hội phí nhưng không có quyền biểu quyết tại đại hội đồng. Tuy nhiên, Hybe hiện là thành viên chính thức, đóng hơn 12 triệu won hội phí hàng năm. Chủ tịch Hybe Bang Si-hyuk, với tư cách là "thành viên hội đồng quản trị", cũng có quyền biểu quyết tại đại hội đồng.
Một đại diện của KOSPO thừa nhận Chủ tịch Bang Si-hyuk đúng là thành viên hội đồng quản trị, nhưng khẳng định rằng việc soạn thảo văn bản lập trường lần này là do ban thư ký chủ động đề xuất. Người này cũng cho biết nội dung văn bản chỉ được gửi lấy ý kiến mà không thông qua nghị quyết riêng của hội đồng quản trị. Vị này giải thích: “Chúng tôi thu thập và lên tiếng về các vấn đề có ích cho startup hoặc cần thiết cho hệ sinh thái. Việc công bố văn bản (liên quan đến NewJeans) lần này không diễn ra theo hình thức biểu quyết mà là thông báo cho hội đồng quản trị và ủy ban điều hành rồi lấy ý kiến. Sau khi kiểm tra, tôi thấy thông báo về văn bản này đã không được gửi tới Chủ tịch Bang Si-hyuk”.
Khi được hỏi về lý do tại sao Hybe dù là tập đoàn lớn vẫn có quyền biểu quyết với tư cách thành viên chính thức và ông Bang tham gia hội đồng quản trị, vị đại diện này cho biết: “Hybe đã là thành viên KOSPO từ khoảng năm 2018. Trong hội đồng quản trị cũng có các tổ chức hoặc công ty luật không phải là startup. Có thể coi những người nằm trong hội đồng quản trị là những người nắm giữ hệ sinh thái khởi nghiệp”.
Một đại diện doanh nghiệp khác nằm trong hội đồng quản trị của KOSPO chia sẻ với BizHankook: “Tôi còn không biết văn bản này đã được đăng tải. Tôi không rõ nó được công bố theo quy trình nào”.
BizHankook đã liên hệ với các cá nhân trong hội đồng quản trị của KOSPO bao gồm Chủ tịch hội đồng Han Sang-woo (CEO Wizdom), Phó chủ tịch Goo Tae-eon (CEO Tech & Law Ventures), Kim Min-ji (CEO V-Dream), Lee Ju-wan (CEO Megazone Cloud) để tìm hiểu quy trình soạn thảo văn bản, nhưng không nhận được phản hồi từ bất kỳ ai.
Các hiệp hội giải trí liên tiếp "chỉ trích NewJeans"
Gần đây, các hiệp hội liên quan đến giải trí đã liên tiếp đưa ra tuyên bố chỉ trích NewJeans. Ngày 3/12 là Liên đoàn Quản lý Giải trí Hàn Quốc (KEMA), ngày 6 là Hiệp hội Nhà sản xuất Giải trí Hàn Quốc (KEPA), và ngày 13 là Hiệp hội Nội dung Âm nhạc Hàn Quốc (KMCIA).
Đối với việc NewJeans tổ chức họp báo ngày 27/11 tuyên bố “sẽ chấm dứt hợp đồng độc quyền do công ty vi phạm hợp đồng”, các hiệp hội này chỉ trích rằng nếu hợp đồng bị chấm dứt dựa trên tuyên bố đơn phương, điều đó có thể làm lung lay nền tảng của ngành công nghiệp văn hóa nghệ thuật đại chúng. Đặc biệt, KEPA và KMCIA nhấn mạnh nghi vấn “tampering” (tiếp xúc trái phép với nghệ sĩ), cáo buộc NewJeans đã liên hệ với công ty bên ngoài trước khi thời hạn hợp đồng kết thúc. Hiện tại, hội đồng quản trị của KMCIA cũng có sự góp mặt của Hybe.
Theo hợp đồng độc quyền tiêu chuẩn dành cho nghệ sĩ văn hóa nghệ thuật, bên bị vi phạm có quyền chấm dứt hợp đồng. Vào tháng 8, chính Hybe cũng đã đơn phương thông báo chấm dứt hợp đồng cổ đông với cựu CEO ADOR Min Hee-jin vì cho rằng bà đã vi phạm hợp đồng. Luật sư Noh Jong-eon từ Công ty Luật JONJE cho biết: “NewJeans không phải là trường hợp đầu tiên nghệ sĩ thông báo chấm dứt hợp đồng với công ty quản lý vì vi phạm. Hơn nữa, Hybe cũng là bên đã thông báo chấm dứt hợp đồng với cựu CEO Min Hee-jin trước. Vậy mà giờ đây lại xuất hiện những chỉ trích nhắm vào riêng NewJeans rằng họ đang làm tổn hại đến nền tảng của hợp đồng”.
Rất khó để coi mâu thuẫn giữa Hybe, công ty con ADOR và NewJeans là hành vi "tampering" (tiếp xúc trái phép). Điều này là do các nghi vấn về quản trị phi đạo đức của Hybe và sự phân biệt đối xử với NewJeans đã nổ ra từ trước. Các báo cáo nội bộ mà đội ngũ điều hành Hybe chia sẻ, như “Báo cáo ngành âm nhạc hàng tuần”, từng ghi rõ “Cứ vứt bỏ New (NewJeans) rồi làm ván mới là được”, hay đoạn ghi âm trong đó trưởng phòng PR của Hybe phát biểu về thành tích của NewJeans tại Nhật Bản rằng “chẳng được như mong đợi” đã từng bị công khai. Luật sư Noh Jong-eon chỉ ra: “Trong vụ kiện tạm đình chỉ giữa Hybe và cựu CEO Min Hee-jin, tội danh bội tín của bà Min không được công nhận. Hơn nữa, bà Min và NewJeans là những thực thể khác biệt. Rốt cuộc là không có bằng chứng nào cho thấy hành vi tampering”.
Các chuyên gia chỉ ra sự thiếu vắng của một tổ chức đại diện cho nghệ sĩ. Nhà phê bình văn hóa Kim Heon-sik nhận định: “Tôi cho rằng tình hình của NewJeans tương tự như sự kiện TVXQ. Khi đó, JYJ cũng gặp khó khăn khi xuất hiện trên các chương trình phát thanh và sự kiện. Hiện tại, trong ‘quan điểm của giới âm nhạc’, không hề có tiếng nói của nghệ sĩ. Tất cả các hiệp hội như KEMA đều đứng về phía doanh nghiệp. Dù không có bằng chứng về tampering, họ vẫn liên tục nhắc đến nó. Với lập luận đó, dù quản lý có lỗi thì nghệ sĩ vẫn phải cam chịu. Chính điều này đang làm gia tăng cái nhìn tiêu cực về K-pop ở nước ngoài, và tôi tin rằng cuối cùng nó sẽ quay trở lại thành rủi ro quản trị”.