[비즈한국] Tình trạng thiếu hụt thuốc điều trị tiểu đường tái diễn khiến dư luận một lần nữa đặt nghi vấn liệu có phải các công ty dược phẩm đang tập trung sản xuất thuốc giảm cân hay không. Theo dữ liệu từ Drug Safety Country và Trung tâm Thuốc hiếm và thiết yếu Hàn Quốc, mặc dù số lượng báo cáo thiếu hụt thuốc điều trị tiểu đường chủ chốt đã giảm, nhưng thời gian để nối lại nguồn cung lại kéo dài hơn so với năm ngoái.
Theo "Hiện trạng thuốc thiếu hụt và ngưng cung ứng" của Drug Safety Country và "Các mặt hàng nối lại cung ứng" của Trung tâm Thuốc hiếm và thiết yếu Hàn Quốc, các báo cáo về tình trạng thiếu hụt các loại thuốc điều trị tiểu đường chủ chốt như Humalog, Trulicity và Novorapid vẫn liên tục xuất hiện. Xét theo từng năm, số vụ thiếu hụt là 1 vụ vào năm 2022, 7 vụ vào năm 2023 và 2 vụ vào năm 2024. Theo từng sản phẩm, Trulicity là thuốc ghi nhận tình trạng thiếu hụt rõ rệt nhất. Cụ thể, Trulicity ghi nhận 5 vụ (3 vụ loại 0,75mg/0,5ml và 2 vụ loại 1,5mg/0,5ml), Humalog 100 đơn vị/ml ghi nhận 4 vụ và Novorapid 100 đơn vị/ml ghi nhận 1 vụ.
Tình trạng khan hiếm thuốc tiểu đường xảy ra tập trung vào năm ngoái. Khi đó, giới y tế cho rằng việc các công ty dược phẩm như Eli Lilly với "Mounjaro" và Novo Nordisk với "Wegovy" tập trung sản xuất thuốc giảm cân có thể đã khiến sản lượng thuốc tiểu đường bị cắt giảm. Năm ngoái, Trulicity - loại thuốc được bảo hiểm y tế chi trả - đã bị báo cáo thiếu hụt vào cả tháng 6 và tháng 8 đối với cả hai loại 0,75mg/0,5ml và 1,5mg/0,5ml. Vào thời điểm đó, các công ty dược phẩm đã phủ nhận và giải thích rằng: "Nguyên nhân là do nhu cầu sản phẩm tăng vọt trên toàn cầu".
Vấn đề nằm ở chỗ, theo thời gian, thời gian chờ để nối lại nguồn cung ngày càng dài hơn. Nếu so sánh ngày báo cáo thiếu hụt và ngày nối lại cung ứng, năm ngoái chỉ mất từ 1 đến 4 tháng để hàng hóa quay lại thị trường. Tuy nhiên, năm nay khoảng thời gian này đã tăng gấp đôi. Sau báo cáo "thiếu hụt nguồn cung" vào tháng 1, Trulicity 0,75mg/0,5ml dự kiến được bình thường hóa vào khoảng tháng 3, nhưng phải đến cuối tháng 9, tức khoảng 9 tháng sau, nguồn cung mới được khôi phục. Humalog 100 đơn vị/ml sau báo cáo thiếu hụt vào tháng 7 đã được bình thường hóa sau hơn một tháng, tức vào cuối tháng 8.
Ngay cả lượng cung ứng cho năm tới cũng chưa chắc chắn. Theo "Báo cáo thiếu hụt thành phẩm dược phẩm" mà Eli Lilly Hàn Quốc đệ trình vào tháng 1 năm nay, lượng nhập khẩu cuối cùng dự kiến sẽ cạn kiệt ngay trong tháng này. Trong báo cáo, Eli Lilly Hàn Quốc cho biết nguyên nhân thiếu hụt là: "Do các khuyến nghị điều trị bằng chất chủ vận thụ thể GLP-1 tăng cao, nhu cầu trên toàn cầu tăng đột biến dẫn đến tình trạng thiếu hụt lượng nhập khẩu so với nhu cầu thực tế". Công ty cũng nêu rõ: "Vì lượng hàng thiếu hụt kéo dài từ đầu năm, rất khó để dự đoán thời điểm cạn kiệt tồn kho tại các nhà bán buôn và hiệu thuốc, nhưng lượng nhập khẩu cuối cùng dự kiến sẽ cạn kiệt trong tháng 12 năm 2024".
Eli Lilly Hàn Quốc cũng khẳng định: "Chúng tôi đang nỗ lực hết sức để đảm bảo thuốc đến tay những bệnh nhân bắt buộc phải duy trì điều trị nhằm giảm thiểu tác động của việc thiếu hụt nguồn cung. Ngoài ra, chúng tôi đã gửi công văn đến các nhân viên y tế và cơ quan hữu quan để chia sẻ tình hình, tránh trường hợp bệnh nhân không thể tiếp tục điều trị sau khi kê đơn mới".
Tại thực địa, đang có những lo ngại rằng tình trạng khan hiếm thuốc tiểu đường dòng GLP sẽ còn tiếp diễn khi các loại thuốc giảm cân như Mounjaro chuẩn bị ra mắt. Hơn nữa, việc tìm kiếm loại thuốc thay thế cho "Trulicity" - thuốc tiểu đường dòng GLP được bảo hiểm chi trả - là điều không dễ dàng. Một bác sĩ nội khoa cho biết: "Các loại thuốc như Victoza hay Saxenda rất khó được hưởng bảo hiểm nên không thể dùng thay thế. Vì tình trạng cháy hàng lặp đi lặp lại nên bệnh nhân luôn tỏ ra bất an về nguồn cung".