[비즈한국] Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BOK) đã quyết định giữ nguyên lãi suất cơ bản tại Ủy ban Chính sách Tiền tệ (MPC) tổ chức lần đầu tiên trong năm nay. Quyết định đóng băng lãi suất của BOK được hiểu là do lo ngại rằng việc hạ lãi suất sẽ khiến giá trị đồng Won sụt giảm, dẫn đến nguy cơ tỷ giá hối đoái biến động mạnh hơn. Ngoài ra, cơ quan này cũng cân nhắc đến quy mô nợ hộ gia đình tại Hàn Quốc vẫn còn ở mức cao. Theo Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS), nợ hộ gia đình của Hàn Quốc đang ở mức cao thứ 4 trong số 44 quốc gia lớn trên thế giới.
Tuy nhiên, nếu chỉ lo lắng về nợ hộ gia đình thì tình hình của các hộ gia đình Hàn Quốc, đặc biệt là nhóm thu nhập thấp, đang xấu đi nhanh chóng. Đặc biệt, tình hình kinh tế hộ gia đình càng trở nên tồi tệ hơn sau sự kiện thiết quân luật. Theo đó, xuất hiện nhiều ý kiến cho rằng BOK sẽ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc phải hạ lãi suất cơ bản trong cuộc họp MPC diễn ra vào ngày 25 tháng 2 tới.
Trong cuộc họp MPC đầu tiên của năm vào ngày 16 tháng 1, BOK đã quyết định duy trì lãi suất cơ bản ở mức 3,00%. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh tỷ giá Won-Đô la đã tăng lên mức giữa 1.400 Won, cân nhắc việc nếu tiếp tục hạ lãi suất 3 lần liên tiếp, chênh lệch lãi suất với Mỹ sẽ nới rộng và có thể khiến tỷ giá hối đoái tăng cao hơn nữa.
Bên cạnh đó, thực tế nợ hộ gia đình của Hàn Quốc so với các quốc gia khác cũng là một yếu tố ảnh hưởng. Theo BIS, tính đến cuối tháng 6 năm ngoái, nợ hộ gia đình của Hàn Quốc chiếm 91,0% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Con số này thấp hơn 3,5 điểm phần trăm so với mức 94,5% vào cuối tháng 6 năm 2023. Quy mô nợ hộ gia đình đã giảm nhẹ do xu hướng lãi suất cao kéo dài sau khi thoát khỏi thời kỳ lãi suất thấp thời đại dịch COVID-19.
Mặc dù vậy, nợ hộ gia đình này vẫn ở mức cao so với các quốc gia lớn khác. Tại Mỹ, tỷ trọng nợ hộ gia đình trên GDP chỉ dừng lại ở mức 70,7%, và ở Anh là 77,5%. Ở quốc gia láng giềng Nhật Bản, tỷ trọng này chỉ chiếm 65,4%. Ý, quốc gia có quy mô kinh tế tương đương với Hàn Quốc, cũng chỉ có tỷ trọng nợ hộ gia đình là 36,6%. Ngay cả Trung Quốc, nơi nợ chính quyền địa phương đang được coi là nguyên nhân gây ra khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng gần đây, tỷ trọng nợ hộ gia đình cũng thấp hơn Hàn Quốc ở mức 62,1%. Trong số 44 quốc gia lớn, chỉ có 3 quốc gia có quy mô nợ hộ gia đình lớn hơn Hàn Quốc là Thụy Sĩ (125,7%), Úc (111,5%) và Canada (101,8%).
BOK đã giữ nguyên lãi suất cơ bản khi cân nhắc đến tình hình tỷ giá và nợ hộ gia đình như trên. Thế nhưng, khi nhìn vào túi tiền của nhóm người thu nhập thấp, việc duy trì đóng băng lãi suất sẽ khó có thể tiếp tục kéo dài. Theo Cục Thống kê Hàn Quốc, thu nhập bình quân hàng tháng của các hộ gia đình thành thị tại Hàn Quốc trong quý 3 năm ngoái là 4.720.960 Won, tăng 121.597 Won (2,6%) so với một năm trước đó (4.599.363 Won). Đối với chi tiêu hộ gia đình, trong cùng kỳ, con số này đã tăng từ 3.528.597 Won lên 3.582.824 Won, tức tăng 54.226 Won (1,5%), giúp ghi nhận mức thặng dư 1.138.136 Won.
Mặc dù xét trên tổng thể, các hộ gia đình Hàn Quốc đạt mức thặng dư bình quân hơn 1 triệu Won mỗi tháng, nhưng nếu chỉ nhìn vào nhóm 20% thu nhập thấp nhất (nhóm 1), tình hình lại trở nên tồi tệ hơn. Thu nhập bình quân hàng tháng của các hộ nhóm 1 trong quý 3 năm ngoái là 1.078.218 Won, chỉ tăng 28.089 Won (2,7%) so với một năm trước đó (1.050.129 Won). Ngược lại, chi tiêu trong cùng kỳ đã tăng từ 1.304.957 Won lên 1.357.240 Won, tức tăng 52.283 Won (4,0%). Điều này dẫn đến việc trong quý 3, các hộ nhóm 1 đã phải chịu mức thâm hụt bình quân hàng tháng là 279.022 Won. Con số này cao hơn so với mức thâm hụt 254.828 Won của một năm trước đó. Tỷ lệ các hộ gia đình thâm hụt cũng tăng lên. Tính đến quý 3 năm ngoái, tỷ lệ hộ gia đình thâm hụt ở nhóm 1 là 33,1%, tăng 4,6 điểm phần trăm so với một năm trước đó (28,6%). Có thể thấy, cứ 3 hộ gia đình có thu nhập thấp thì có 1 hộ đang rơi vào cảnh thâm hụt.
Tình hình này còn trở nên tồi tệ hơn khi trải qua sự kiện thiết quân luật. Theo BOK, Chỉ số tâm lý người tiêu dùng (CSI) về tình trạng đời sống hiện tại so với 6 tháng trước (tính đến tháng 1) vẫn ở mức 87, kéo dài từ tháng 12 năm ngoái. Đây là con số thấp nhất kể từ tháng 11 năm 2023 (87). Việc chỉ số này giảm 4 điểm từ mức 91 vào tháng 11 năm ngoái và không thể phục hồi cho thấy dư chấn của sự kiện thiết quân luật ngày 3 tháng 12 vẫn còn tiếp diễn.
Nếu CSI thấp hơn giá trị tiêu chuẩn 100, điều đó có nghĩa là có nhiều người tiêu dùng cảm thấy tình trạng đời sống hiện tại tệ hơn so với 6 tháng trước. Đặc biệt, đối với các hộ gia đình thu nhập thấp có thu nhập hàng tháng dưới 1 triệu Won, chỉ số CSI về tình trạng đời sống hiện tại trong tháng 1 đã giảm mạnh 5 điểm xuống mức 76 so với tháng 12 năm ngoái (81).