[비즈한국] Quân đội Myanmar đã nắm quyền thông qua cuộc đảo chính năm 2021. Họ vấp phải sự chỉ trích từ cộng đồng quốc tế khi giam giữ cựu Cố vấn Nhà nước Aung San Suu Kyi và đàn áp các lực lượng đối lập chính trị. Cho đến nay, họ vẫn tiếp tục dùng bạo lực để áp bức người dân. Tập đoàn Posco của Hàn Quốc hiện đang có quan hệ kinh doanh với các doanh nghiệp liên quan đến quân đội Myanmar này. Ý thức được dư luận chỉ trích, Tập đoàn Posco từng tuyên bố vào năm 2021 rằng họ đang cân nhắc chấm dứt mối quan hệ với các công ty có liên quan đến quân đội. Tuy nhiên, cho đến nay mối quan hệ này vẫn chưa hoàn toàn được cắt đứt.
Posco International047050 và dự án mỏ khí đốt
Posco International đang thực hiện các dự án mỏ khí đốt tại Myanmar. Dự án mỏ khí đốt Myanmar được chia thành thượng nguồn (Upstream), trung nguồn ngoài khơi (Offshore Midstream) và trung nguồn trên bờ (Onshore Midstream). Thượng nguồn phụ trách các nền tảng nén khí áp suất thấp, thiết bị sản xuất dưới biển và đường ống. Trung nguồn ngoài khơi chịu trách nhiệm về đường ống dẫn trên biển, trong khi trung nguồn trên bờ đảm nhận các dự án đường ống trên đất liền.
Posco International sở hữu 51% cổ phần trong các dự án thượng nguồn và trung nguồn ngoài khơi, và 25% cổ phần trong dự án trung nguồn trên bờ. Tuy nhiên, Công ty Dầu khí quốc gia Myanmar (MOGE) hiện đang nắm giữ 15% cổ phần trong các dự án thượng nguồn và trung nguồn ngoài khơi, cùng 7,4% cổ phần trong dự án trung nguồn trên bờ.
MOGE đang bị nghi ngờ là nguồn tài chính cốt lõi của quân đội Myanmar. Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ đã ban hành chỉ thị vào tháng 10 năm 2023 cấm công dân Mỹ cung cấp dịch vụ tài chính cho MOGE. Bộ Tài chính Mỹ thời điểm đó cho biết: "Các biện pháp trừng phạt đối với MOGE nhằm vô hiệu hóa việc quân đội Myanmar mua vũ khí để thực hiện các hành vi tàn bạo với người dân", đồng thời nhấn mạnh "MOGE là nguồn thu nhập nước ngoài lớn nhất của quân đội Myanmar, kiếm hàng chục tỷ đô la mỗi năm".
Khi tranh cãi nổ ra, vào tháng 5 năm 2021, Posco International tuyên bố họ đang xem xét ngừng chi trả cổ tức cho MOGE. Tuy nhiên, theo điều tra của Bizhankook, MOGE vẫn đang nhận cổ tức từ dự án mỏ khí đốt của Posco International.
Một đại diện của Posco International giải thích: "(Đối với các dự án thượng nguồn và trung nguồn ngoài khơi) hợp đồng đã được ký kết theo cách phân chia lợi nhuận dựa trên tỷ lệ cổ phần", và "(đối với dự án trung nguồn trên bờ), Tập đoàn Dầu khí quốc gia Trung Quốc (CNPC) là cổ đông lớn nhất với 51% cổ phần. Chúng tôi đã đề xuất với CNPC về việc tạm dừng trả cổ tức cho MOGE nhưng vẫn chưa nhận được phản hồi".
Posco Steelion058430 và việc sản xuất thép tấm
Posco Steelion (trước đây là Posco Coated & Color Steel) cũng đang kinh doanh tại Myanmar. Năm 2013, Posco Steelion đã thành lập pháp nhân tại địa phương là Myanmar Posco C&C. Mỗi năm, Myanmar Posco C&C sản xuất 50.000 tấn thép tấm màu và 20.000 tấn thép mạ. Trong 3 quý đầu năm ngoái, Myanmar Posco C&C đã ghi nhận doanh thu 24,3 tỷ won và lợi nhuận ròng 1,2 tỷ won.
Posco Steelion nắm giữ 70% cổ phần của Myanmar Posco C&C. 30% cổ phần còn lại thuộc sở hữu của Myanmar Economic Holdings Limited (MEHL). MEHL là một doanh nghiệp do quân đội Myanmar vận hành và được biết đến là nguồn cung cấp tài chính cho quân đội. Tổ chức phi chính phủ "Justice for Myanmar" đã chỉ ra vào tháng 3 năm 2021 rằng: "MEHL được thành lập và điều hành bởi quân đội. Việc Posco Steelion duy trì quan hệ kinh doanh với MEHL đang gửi đi một thông điệp tiêu cực rằng họ chấp nhận những vi phạm nhân quyền của quân đội".
Trước làn sóng chỉ trích, vào tháng 4 năm 2021, Posco Steelion tuyên bố sẽ chấm dứt quan hệ liên doanh với MEHL. Vào thời điểm đó, Posco Steelion cho biết: "Do các vấn đề liên quan đến MEHL được đặt ra, chúng tôi dự định chấm dứt quan hệ liên doanh với MEHL" và "chúng tôi sẽ liên tục công khai các tiến trình liên quan".
Tuy nhiên, đã 3 năm 10 tháng trôi qua, hiện MEHL vẫn đang nắm giữ 30% cổ phần của Myanmar Posco C&C. Posco Steelion đang thúc đẩy việc mua lại số cổ phần này nhưng tiến triển không mấy thuận lợi. Một đại diện của Posco Steelion giải thích: "Tôi được biết là chúng tôi đang tiến hành công việc (liên quan đến việc mua lại cổ phần do MEHL sở hữu)" và "sau khi những tranh cãi nổ ra, chúng tôi đã không chi trả cổ tức cho MEHL". Khi được hỏi liệu MEHL có thiếu hợp tác trong việc bán cổ phần hay không, người này trả lời: "Có, quả thực là có những phần như vậy".
Như vậy, lập trường của Tập đoàn Posco là việc cắt đứt hoàn toàn quan hệ với MOGE hay MEHL là điều khó thực hiện trên thực tế. Nếu xét đến lợi nhuận mà Tập đoàn Posco thu được từ các dự án tại Myanmar, việc rút lui hoàn toàn khỏi thị trường này cũng là điều khó khăn. Trong quý 3 năm ngoái, Posco International đã thu về 164,4 tỷ won doanh thu và 108 tỷ won lợi nhuận hoạt động từ dự án mỏ khí đốt Myanmar. Điều này có nghĩa là khoảng 30% trong tổng số 357,2 tỷ won lợi nhuận hoạt động của Posco International trong quý 3 năm ngoái đến từ dự án này. Kim Eung-kwan, nghiên cứu viên cao cấp tại Korea Investors Service, khi đánh giá về Posco International đã phân tích: "Mỏ khí đốt Myanmar đang trở thành nền tảng tạo ra lợi nhuận ổn định dựa trên cấu trúc hợp đồng cung cấp dài hạn và sản lượng ổn định".