Độc quyền
"Cửa ngõ Hàn Quốc đang gặp nguy hiểm": Va chạm với chim tại sân bay Incheon đạt mức cao nhất trong 11 năm qua

[비즈한국] Trong bối cảnh lo ngại ngày càng tăng về các vụ va chạm giữa máy bay và chim trời (bird strike) sau thảm kịch liên quan đến hãng hàng không Jeju Air089590, kết quả điều tra của Bizhankook xác nhận rằng số vụ va chạm với chim tại Sân bay Quốc tế Incheon – được mệnh danh là cửa ngõ của Hàn Quốc – trong năm ngoái đã đạt mức cao nhất trong vòng 11 năm qua. Số vụ va chạm tính theo lưu lượng bay cũng ghi nhận mức cao kỷ lục từ trước đến nay. Nguyên nhân dẫn đến sự gia tăng này được xác định là do lưu lượng bay tăng cao trong khi năng lực phòng ngừa tai nạn còn yếu kém, chưa theo kịp tình trạng suy giảm môi trường sống của các loài chim.

41 vụ va chạm với chim tại Sân bay Quốc tế Incheon trong năm ngoái

Theo tài liệu từ Ủy ban Phòng ngừa va chạm với chim Sân bay Quốc tế Incheon nửa cuối năm 2024 mà Bizhankook có được sau khi yêu cầu cung cấp thông tin, năm ngoái đã xảy ra 41 vụ va chạm với chim tại sân bay, tăng 19 vụ (86%) so với năm trước đó. Đây là mức cao nhất kể từ sau năm 2014, khi con số này chỉ dừng lại ở 11 vụ. Trước đó, trung bình mỗi năm sân bay Incheon ghi nhận 16 vụ va chạm. Các vụ việc tại sân bay Incheon chủ yếu xảy ra vào mùa thu (50%), khi các loài chim di cư như ngỗng trời va phải máy bay.

Ngay cả khi xét đến lưu lượng bay, số vụ va chạm tại sân bay Incheon vẫn ở mức cao kỷ lục. Năm ngoái, tỷ lệ va chạm với chim trên 10.000 chuyến bay tại sân bay Incheon là 1,0 vụ, tăng 0,3 vụ (52%) so với năm 2023. Nếu không tính năm 2022 (1,2 vụ) – thời điểm số chuyến bay giảm xuống còn một nửa so với mức trung bình do đại dịch COVID-19, thì đây cũng là con số cao nhất trong 11 năm qua. So với năm 2019 (0,42 vụ) – năm có lưu lượng bay cao nhất trong giai đoạn này, số vụ va chạm đã tăng hơn gấp đôi. Trong 11 năm qua, trung bình mỗi năm xảy ra 0,62 vụ va chạm trên 10.000 chuyến bay.

Cơ trưởng A của Korean Air003490 đã phát biểu tại cuộc họp của Ủy ban Phòng ngừa va chạm với chim Sân bay Quốc tế Incheon tổ chức vào tháng 12 năm ngoái: “Số vụ va chạm với chim được xác nhận hàng năm đã tăng lên đáng kể. Ngoài ra, các dòng máy bay hiện đại càng sử dụng vật liệu composite nhẹ thì độ bền càng yếu, dẫn đến thiệt hại do va chạm với chim ngày càng nghiêm trọng hơn, vì vậy cần phải tăng cường các hoạt động phòng ngừa va chạm”.

Lưu lượng bay tăng, môi trường sống của chim giảm nhưng năng lực phòng ngừa còn thiếu hụt

Sự gia tăng các vụ va chạm với chim tại sân bay Incheon chủ yếu được cho là do lưu lượng bay tăng lên. Số chuyến bay tại sân bay Incheon đạt mức cao nhất trong 11 năm qua vào năm 2019 với 404.104 chuyến, sau đó giảm xuống mức 100.000 chuyến trong giai đoạn đại dịch COVID-19 từ năm 2020 đến 2022. Tuy nhiên, con số này đã tăng trở lại với 337.299 chuyến vào năm 2023 và 413.200 chuyến vào năm ngoái.

Nguyên nhân sâu xa hơn được phân tích là do sự suy giảm môi trường sống của chim. Những thay đổi về môi trường do sự nóng lên toàn cầu cùng với các dự án xây dựng xung quanh sân bay đã khiến môi trường sống của chim bị thu hẹp, dẫn đến mật độ chim tập trung tăng lên. Trên thực tế, tại đảo Yeongjong – nơi đặt Sân bay Quốc tế Incheon, các dự án mở rộng sân bay, xây dựng khu nghỉ dưỡng, khách sạn, khu du lịch và phát triển đô thị mới đang được tiến hành liên tiếp, khiến môi trường sống của các loài chim bị thu hẹp đáng kể so với trước đây.

Trong khi đó, nhân lực phòng ngừa va chạm với chim tại sân bay vẫn chưa đạt tiêu chuẩn. Theo quy định của Bộ Đất đai, Cơ sở hạ tầng và Giao thông vận tải, Tổng công ty Sân bay Quốc tế Incheon, nơi vận hành 4 đường băng suốt 24 giờ, phải có ít nhất 48 nhân viên chuyên trách phòng ngừa va chạm với chim. Tuy nhiên, tính đến tháng 12 năm ngoái, số nhân lực được biên chế chỉ có 46 người, thiếu hụt 2 người. Trong số đó, chỉ có 25 người (56%) là nhân sự lành nghề với kinh nghiệm trên 5 năm. Năm ngoái, Tổng công ty Sân bay Quốc tế Incheon đã lập kế hoạch tuyển dụng thêm 8 nhân sự vào năm 2025, nâng tổng số lên 54 người.

Cùng với sự gia tăng các vụ va chạm, nhiều ý kiến cho rằng cần phải củng cố thêm nhân lực và trang thiết bị phòng ngừa. Hiện tại, đội ngũ chuyên trách phòng ngừa va chạm với chim tại sân bay Incheon đang sử dụng máy phát sóng âm và súng để xua đuổi, bắt giữ chim theo chế độ 4 ca 2 kíp. Việc bắt giữ bằng súng được cho là chỉ được phép giới hạn trong bán kính 100 mét quanh sân bay. Bản thân Đội kiểm soát động vật hoang dã của sân bay Incheon – đơn vị thực hiện công tác xua đuổi chim – cũng cho biết họ cảm thấy cần phải bổ sung thêm nhân lực và thiết bị.

Một quan chức của Sân bay Quốc tế Incheon chia sẻ với Bizhankook: “Nhiều nhân viên phòng ngừa va chạm với chim là nhân viên hợp đồng không thời hạn, chế độ đãi ngộ kém khiến họ thường bỏ việc chỉ sau vài tháng. Cần phải đảm bảo số lượng nhân viên chuyên trách cao hơn tiêu chuẩn và cải thiện chế độ đãi ngộ để họ có thể gắn bó với công việc một cách chuyên nghiệp”.

Kwon Hyuk-rak, Đội trưởng Đội kiểm soát động vật hoang dã Sân bay Quốc tế Incheon, phát biểu tại Ủy ban Phòng ngừa va chạm với chim nửa cuối năm ngoái: “Súng laser (dùng để xua đuổi chim) rất hiệu quả trong việc kiểm soát chim do có tầm xa và hiệu quả phân tán tốt, tuy nhiên hiện chưa được Bộ Đất đai, Cơ sở hạ tầng và Giao thông vận tải cấp phép vì lý do an toàn bay. Cần thành lập một cơ quan tham vấn giữa các hãng hàng không và các tổ chức liên quan để thảo luận về nội dung này”.

Cơ phó B của Asiana Airlines020560 cũng đề xuất tại ủy ban: “Nhiều sân bay ở Mỹ đang sử dụng hệ thống radar phát hiện chim, và có những sân bay giảm được 40% số vụ va chạm sau khi áp dụng. Hiệu quả giảm thiểu va chạm so với chi phí đầu tư sẽ rất lớn, đồng thời việc tận dụng dữ liệu từ radar cũng đem lại giá trị cao”, qua đó đặt ra yêu cầu về việc cần thiết phải trang bị radar theo dõi chim.

Va chạm với chim được xác định là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến thảm kịch máy bay Jeju Air khiến 179 người thiệt mạng vào ngày 29 tháng 12 năm ngoái. Chuyến bay 2216 của Jeju Air từ Bangkok (Thái Lan) đi Muan (tỉnh Jeollanam) đã cố gắng hạ cánh bằng thân máy bay do không thể hạ càng đáp, sau đó va chạm với thiết bị phương vị ở cuối đường băng và phát nổ. Theo Ủy ban Điều tra Tai nạn Hàng không và Đường sắt, máy bay này đã phát tín hiệu khẩn cấp (Mayday) vào khoảng 8 giờ 58 phút sáng cùng ngày do va chạm với chim. Hiện nay, Ủy ban Điều tra Tai nạn đang phối hợp với Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia Mỹ (NTSB) và cơ quan điều tra tai nạn của Pháp để tiến hành cuộc điều tra chung nhằm làm rõ nguyên nhân tai nạn.