[비즈한국] Bộ An toàn Thực phẩm và Dược phẩm Hàn Quốc ngày 6 đã ban hành lệnh thông báo lập pháp về “Dự thảo nghị định và quy tắc thi hành Luật quản lý thành phần gây hại của thuốc lá”. Đây là văn bản chứa đựng các chi tiết cụ thể trước khi luật có hiệu lực vào tháng 11 tới, và Bộ đang tiến hành lấy ý kiến về dự thảo này cho đến giữa tháng sau. Trong bối cảnh thông tin và kết quả kiểm tra thành phần gây hại của thuốc lá sẽ được công khai từ năm sau, dư luận đang chú ý liệu điều này có gây ảnh hưởng đến các vụ kiện tụng của ngành thuốc lá trong tương lai hay không.
Từ năm sau, kết quả kiểm tra mọi thành phần gây hại sẽ được công khai… Ngành thuốc lá: “Chưa phải giai đoạn chuẩn bị”
Dự thảo lần này bao gồm các nội dung liên quan đến việc kiểm tra thành phần gây hại của thuốc lá, công khai thông tin, chỉ định và quản lý các cơ quan kiểm tra. Các nhà sản xuất và nhập khẩu, kinh doanh thuốc lá phải yêu cầu cơ quan chức năng kiểm tra thành phần gây hại trong vòng 3 tháng kể từ ngày luật có hiệu lực, và sau đó phải tiếp tục thực hiện kiểm tra định kỳ 2 năm một lần trước ngày 30 tháng 6 của năm đó. Phiếu kết quả kiểm tra phải được nộp cho Cục trưởng Cục An toàn Thực phẩm và Dược phẩm trong vòng 15 ngày kể từ ngày nhận được. Đối với các sản phẩm mới, phải yêu cầu kiểm tra trong vòng 1 tháng kể từ ngày bắt đầu bán hàng. Thông tin về các thành phần gây hại cùng dữ liệu về độc tính, khả năng gây ung thư và tác động đối với cơ thể con người sẽ được công khai trên trang web của Bộ vào ngày 31 tháng 12 hàng năm.
Luật quản lý thành phần gây hại thuốc lá đã được ban hành sau 10 năm kể từ khi các dự luật liên quan như "Dự luật sửa đổi một phần Luật tăng cường sức khỏe quốc gia" được đề xuất lần đầu vào năm 2013. Theo Bộ An toàn Thực phẩm và Dược phẩm cũng như Bộ Y tế và Phúc lợi, đã có tổng cộng 12 lần đề xuất dự luật hoặc sửa đổi. Chính phủ Yoon Suk-yeol cũng đã đưa việc đánh giá và công khai thành phần gây hại của thuốc lá vào nhiệm vụ trọng tâm của chính phủ. Số lượng thành phần gây hại được công khai dự kiến sẽ tăng từ 8 loại (bao gồm hắc ín, nicotine...) lên 44 loại, giúp cải thiện quyền được biết thông tin của người dân. Theo "Phương pháp phân tích thành phần khói thuốc lá" do Bộ An toàn Thực phẩm và Dược phẩm công bố sau khi luật được thông qua, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị kiểm soát 39 thành phần, trong khi Bộ Y tế Canada khuyến nghị 44 thành phần.
Liên quan đến vấn đề này, ngành thuốc lá cho biết: “Chúng tôi vẫn chưa bước vào giai đoạn chuẩn bị chính thức” và bày tỏ sự thận trọng khi đưa ra lập trường. Một đại diện của BAT Rothmans chia sẻ: “Có vẻ như phải sau khi luật có hiệu lực, chúng tôi mới nắm rõ tình hình”, đồng thời về việc nộp ý kiến trong giai đoạn lấy ý kiến lập pháp hoặc các phản hồi sau này, người này cho biết: “Công ty luôn giữ vững nguyên tắc rằng nếu Chính phủ yêu cầu công khai thì chúng tôi sẽ tuân thủ công khai”. Đại diện của KT&G cũng cho hay: “Chúng tôi không có sự chuẩn bị riêng biệt nào cả, vì đây là quy định của nhà nước nên việc đưa ra lập trường cá nhân có vẻ không phù hợp”.
Liệu có ảnh hưởng đến các vụ kiện liên quan?
Cơ quan y tế và ngành thuốc lá đã tranh cãi về việc “công khai thành phần gây hại” của thuốc lá trong một thời gian dài. Theo WHO, thuốc lá chứa khoảng 4.000 loại hóa chất. Tuy nhiên, các công ty thuốc lá đã từ chối công khai thông tin thành phần bao gồm cả các chất gây hại với lý do đây là bí mật kinh doanh, khiến Bộ Y tế và Phúc lợi, Bộ An toàn Thực phẩm và Dược phẩm, cùng Cơ quan Quản lý Dịch bệnh phải tự tiến hành phân tích thành phần và độc tính. Năm 2018, Philip Morris Hàn Quốc từng khởi kiện Bộ An toàn Thực phẩm và Dược phẩm yêu cầu công khai kết quả phân tích. Sau khi Bộ công bố rằng hàm lượng ‘hắc ín’ trung bình được phát hiện trong một số sản phẩm thuốc lá điện tử dạng nung nóng do Philip Morris Hàn Quốc bán ra cao hơn thuốc lá thông thường, công ty này đã yêu cầu công khai dữ liệu thực nghiệm với lập luận rằng: “Việc chỉ so sánh tổng trọng lượng của hai hỗn hợp có cấu phần và độc tính hoàn toàn khác nhau có thể gây hiểu lầm”. Khi đó, tòa án đã phán quyết buộc công khai một phần thông tin.
Việc công khai thành phần gây hại thuốc lá dự kiến sẽ ảnh hưởng đến các vụ kiện của ngành này trong tương lai. Tổng công ty Bảo hiểm Y tế Quốc gia (NHIS) đã đệ đơn kiện đòi bồi thường thiệt hại đối với các công ty thuốc lá trong và ngoài nước như BAT Korea (bao gồm cả nhà sản xuất), KT&G, và Philip Morris Hàn Quốc, vụ kiện đã kéo dài hơn 10 năm. NHIS yêu cầu bồi thường 53,3 tỷ won chi phí y tế mà họ đã chi trả do ảnh hưởng từ việc hút thuốc. Phía NHIS lập luận rằng các công ty thuốc lá phải chịu trách nhiệm về “trách nhiệm sản phẩm” (nội dung cho rằng phải bồi thường thiệt hại cho những người chịu tổn thất về tính mạng, cơ thể hoặc tài sản do khiếm khuyết của sản phẩm) và “trách nhiệm hành vi bất hợp pháp”. Tuy nhiên, tòa án sơ thẩm đã không chấp nhận lập luận này. NHIS đã kháng cáo vào tháng 12 năm 2020 và hiện phiên phúc thẩm vẫn đang tiếp tục. Tại phiên tranh tụng thứ 11 diễn ra vào ngày 15 tháng trước, sự xuất hiện trực tiếp của Chủ tịch NHIS Jung Ki-seok đã thu hút nhiều sự chú ý.
Mặt khác, một số ý kiến cho rằng quy định này thiếu hiệu quả vì thuốc lá điện tử dạng lỏng sử dụng nicotine tổng hợp làm nguyên liệu không nằm trong danh mục công khai thông tin. Theo luật hiện hành, thuốc lá điện tử dạng lỏng nicotine tổng hợp không được phân loại là “thuốc lá”. Gần đây, cùng với việc tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử dạng lỏng tăng cao trong giới thanh thiếu niên, ngày càng có nhiều ý kiến yêu cầu mở rộng phạm vi nguyên liệu thuốc lá. Theo thống kê của Cơ quan Quản lý Dịch bệnh, tính đến năm 2021, tỷ lệ trải nghiệm và sử dụng thuốc lá điện tử dạng lỏng của thanh thiếu niên lần lượt là 7,1% và 2,9%, cao gấp đôi so với thuốc lá điện tử dạng nung nóng. Ngày hôm trước, tại tiểu ban của Ủy ban thường trực Quốc hội, dự luật sửa đổi Luật kinh doanh thuốc lá nhằm sửa đổi phạm vi nguyên liệu thuốc lá từ “lá cây thuốc lá” thành “cây thuốc lá và nicotine” đã được thảo luận nhưng không được thông qua và đang bị hoãn lại.