[비즈한국] Hàn Quốc và Đài Loan, hai quốc gia được coi là vị trí chiến lược của Mỹ và Trung Quốc, đều đang cùng chung cảnh ngộ. Chính quyền Trump nhiệm kỳ 2 đã yêu cầu Đài Loan gánh vác chi phí quốc phòng lên tới 10% GDP, đây cũng là một mối đe dọa sắp ập đến với Hàn Quốc. Kế hoạch áp thuế đối với chất bán dẫn cũng tương tự. Thông qua loạt bài ‘Góc nhìn từ Đài Loan về Bán đảo Triều Tiên’, Bizhankook gặp gỡ các nhân vật chủ chốt trong lĩnh vực chính trị, an ninh và kinh tế của Đài Loan để chẩn đoán tình hình hiện tại và phân tích những tác động đối với Hàn Quốc.
Cựu Phó Tổng thống Đài Loan Lu Hsiu-lien đã kêu gọi tăng cường hợp tác giữa các quốc gia Đông Á, trong đó có Hàn Quốc. Bà nhấn mạnh: “Trong bối cảnh Mỹ và Trung Quốc đang xảy ra cuộc va chạm quyền lực khổng lồ, Hàn Quốc, Đài Loan và Nhật Bản cần hợp tác để xây dựng chiến lược ngoại giao”. Bà Lu Hsiu-lien là nữ Phó Tổng thống đầu tiên của Đài Loan, từng giữ chức vụ này trong hai nhiệm kỳ từ năm 2000 đến 2008. Hiện tại, bà được xem là một chính trị gia lão làng của Đảng Dân chủ Tiến bộ, đảng cầm quyền tại Đài Loan.
Trong cuộc phỏng vấn với Bizhankook vào ngày 11 tháng 2, cựu Phó Tổng thống Lu cho biết Hàn Quốc, Đài Loan và Nhật Bản cần có những phản ứng chiến lược để đối phó với mâu thuẫn Mỹ - Trung. Bà nhấn mạnh: “Mỹ và Trung Quốc giống như hai con voi khổng lồ, nếu chúng đánh nhau, các quốc gia nhỏ xung quanh chắc chắn sẽ bị tổn hại. Hàn Quốc, Đài Loan và Nhật Bản cần tăng cường hợp tác chiến lược, đồng thời các quốc gia dân chủ Đông Á, bao gồm cả Philippines, cần có sự phối hợp chặt chẽ”.
Để bắt đầu các thảo luận này, bà đã thành lập ‘Diễn đàn Hòa bình Đông Á’ vào năm 2018. Đây là nơi quy tụ các chính trị gia, học giả và chuyên gia từ nhiều quốc gia để thảo luận về các vấn đề hòa bình tại khu vực. Cựu Phó Tổng thống Lu cho biết: “Diễn đàn được tổ chức luân phiên tại Hàn Quốc, Đài Loan và Nhật Bản. Nhân ngày ‘Quốc tế Hòa bình’ 21 tháng 9 năm nay, tôi hy vọng ba quốc gia sẽ phối hợp chặt chẽ hơn nữa”.
Cựu Phó Tổng thống Lu cũng đề cập đến chính sách áp thuế bán dẫn của Tổng thống Trump. Bà phân tích: “Giống như kinh tế Nhật Bản đã phải chịu đòn giáng mạnh từ Hiệp định Plaza vào những năm 1980, hiện nay Mỹ đang tăng cường gây áp lực lên Đài Loan, tập trung vào ngành công nghiệp bán dẫn”.
Gần đây, chính quyền Trump của Mỹ đang thúc đẩy việc áp thuế đối với nhập khẩu chất bán dẫn và ô tô. Đài Loan, quốc gia sở hữu công ty đúc bán dẫn lớn nhất thế giới TSMC, cũng đang trong tình trạng khẩn cấp. Ngày 13, trong khi công bố chính sách áp đặt ‘thuế quan tương hỗ’ lên các quốc gia trên thế giới, Trump tuyên bố: “Phải làm sao để chất bán dẫn được sản xuất tại đất nước chúng ta. Hầu hết chất bán dẫn đều được tạo ra ở Đài Loan. Chúng tôi muốn các công ty đó đến đất nước chúng ta”.
Cựu Phó Tổng thống Lu cho rằng đây chính là lý do khiến 3 quốc gia cần hợp tác. Bà chỉ ra rằng: “Trump về cơ bản là một doanh nhân. Ý định của ông ta là giải quyết khó khăn tài chính của Mỹ thông qua chính sách thuế quan cao. Hàn Quốc, Nhật Bản và Đài Loan đều đóng vai trò quan trọng trong trật tự kinh tế thế giới, nhưng vẫn khó thoát khỏi ảnh hưởng của các cường quốc”.
Bà nói thêm: “Mỹ đang cố gắng chuyển các cơ sở sản xuất của TSMC về nước. Tuy nhiên, hiện tại nhiều vấn đề đang nảy sinh tại nhà máy TSMC ở Arizona. Tôi cho rằng nguyên nhân xuất phát từ các yếu tố lịch sử và văn hóa. Nếu không có những điểm tương đồng và sự đồng cảm về văn hóa, khó có thể đạt được hiệu quả ngay cả khi xây dựng nhà máy. Ngược lại, nhà máy TSMC ở Nhật Bản không gặp vấn đề gì lớn. Hàn Quốc, Nhật Bản và Đài Loan có nhiều điểm chung về lịch sử và cùng chia sẻ tư tưởng Nho giáo, vì vậy cần hợp tác để đối phó. Tôi cho rằng không chỉ chất bán dẫn mà còn có các thế mạnh trong nhiều lĩnh vực khác như AI hay ngành làm đẹp. Đó là chiến lược cùng thắng (Win-Win-Win)”.
Cựu Phó Tổng thống Lu cũng rất quan tâm đến tình hình chính trị gần đây của Hàn Quốc. Đài Loan đã từng trải qua chế độ thiết quân luật trong 38 năm, từ tháng 5 năm 1949 đến tháng 7 năm 1987. Bà đánh giá: “Tôi rất ngạc nhiên khi nghe tin về lệnh thiết quân luật khẩn cấp tại Hàn Quốc. Biện pháp này cũng đã thu hút sự chú ý lớn trên toàn thế giới. Điều ấn tượng nhất là hệ thống hiến pháp vẫn được duy trì ngay cả trong hỗn loạn. Việc Quốc hội triệu tập họp khẩn cấp, cùng với việc cơ quan công tố và tư pháp tuân thủ quy trình theo Hiến pháp cho thấy sức mạnh tiềm tàng to lớn của nền dân chủ Hàn Quốc”.
Cựu Phó Tổng thống Lu cũng công khai việc bà đã trực tiếp gửi thư cho Chủ tịch Quốc hội Woo Won-shik. Bà giải thích: “Tôi gửi thư vì tấm lòng chân thành mong muốn hệ thống hiến pháp của Hàn Quốc tiếp tục phát triển. Dù ai đó có phạm sai lầm, nếu hệ thống hiến pháp được duy trì thì quốc gia đó vẫn ổn định”. Bà đánh giá: “Việc Quốc hội thực hiện vai trò đại diện cho người dân là yếu tố thiết yếu để duy trì sự ổn định của quốc gia. Quốc hội Hàn Quốc đã hoàn thành tốt vai trò của mình”.
Cuối cùng, cựu Phó Tổng thống Lu đưa ra đề xuất cho sự phát triển chính trị của Hàn Quốc: “Hàn Quốc cũng nên cân nhắc việc thành lập chế độ Phó Tổng thống. Tôi nghĩ rằng việc một người không được bầu cử nắm quyền điều hành thay Tổng thống là không phù hợp với dân chủ. Một cấu trúc chính trị cân bằng hơn thay vì hệ thống chỉ có một Tổng thống sẽ góp phần nâng cao sự ổn định cho chính trị Hàn Quốc”.