[비즈한국] Theo thông tin từ Bizhankook, Phó Chủ tịch Tập đoàn Jungheung Jung Won-ju (Chủ tịch Daewoo E&C047040) gần đây đã thắng kiện trong phiên tòa phúc thẩm, lật ngược phán quyết của tòa sơ thẩm liên quan đến vụ kiện hủy bỏ quyết định áp thuế quà tặng đối với hành vi "dồn đơn hàng" (internal trading) mà cơ quan thuế đã đưa ra đối với ông. Trước đó, cơ quan thuế cho rằng ông Jung Won-ju, con trai của Chủ tịch Tập đoàn Jungheung Jung Chang-sun, đã nhận được lợi ích thông qua việc dồn đơn hàng bằng cách áp dụng phương thức gián tiếp: các chi nhánh của Jungheung Construction (nơi Chủ tịch Jung Chang-sun là cổ đông lớn nhất) chuyển nhượng các lô đất công đã trúng thầu cho các chi nhánh của Jungheung Engineering & Construction (do ông Jung Won-ju nắm quyền kiểm soát), sau đó giao cho công ty này đảm nhận thi công. Dựa trên nguyên tắc thực chất kinh tế, cơ quan thuế đã áp thuế quà tặng lên giao dịch này.

Ngày 23 tháng trước, Tòa án Cấp cao Gwangju (Chánh án Yang Young-hee) đã hủy bỏ phán quyết sơ thẩm và tuyên bố Phó Chủ tịch Jung Won-ju thắng kiện trong vụ kiện chống lại Cục trưởng Cục Thuế Bắc Gwangju nhằm hủy bỏ quyết định truy thu khoảng 4,2 tỷ won tiền thuế quà tặng do "dồn đơn hàng". Hội đồng xét xử phán quyết: "Hủy bỏ quyết định áp thuế quà tặng đối với nguyên đơn vào tháng 10/2020 cho các năm 2013 (400 triệu won), 2014 (2,3 tỷ won) và 2015 (1,4 tỷ won)."
Khoản "thuế quà tặng dồn đơn hàng" áp dụng cho Phó Chủ tịch Jung Won-ju phát sinh từ các giao dịch giữa các chi nhánh của Jungheung Construction và Jungheung Engineering & Construction. Từ khoảng năm 2013 đến 2015, các chủ đầu tư thuộc Jungheung Construction đã chuyển nhượng các lô đất dành cho nhà ở chung cư trúng thầu từ Tổng công ty Nhà và Đất Hàn Quốc (LH) cho các chủ đầu tư thuộc Jungheung Engineering & Construction. Sau khi tiếp nhận, các đơn vị này đã ký hợp đồng thi công với công ty mẹ là Jungheung Engineering & Construction để triển khai dự án phát triển nhà ở. Jungheung Construction có Chủ tịch Jung Chang-sun là cổ đông lớn nhất, trong khi Jungheung Engineering & Construction có Phó Chủ tịch Jung Won-ju là cổ đông lớn nhất. Thời điểm đó, Jungheung Engineering & Construction sở hữu trên 50% cổ phần tại các chi nhánh của mình.
Cơ quan thuế coi đây là hình thức dồn đơn hàng gián tiếp. Theo Luật Thuế thừa kế và thuế quà tặng, nếu doanh thu từ các giao dịch với bên liên quan vượt quá một tỷ lệ nhất định, phần doanh thu đó sẽ được coi là quà tặng cho cổ đông kiểm soát và bị đánh thuế. Mục đích của luật này là ngăn chặn việc tăng giá trị doanh nghiệp thông qua dồn đơn hàng để làm giàu cho cổ đông kiểm soát. Cục Thuế Bắc Gwangju đã áp dụng nguyên tắc thực chất kinh tế để truy thu tổng cộng 4,2 tỷ won tiền thuế đối với ông Jung vào tháng 10/2020.
Nguyên tắc thực chất kinh tế là việc đánh thuế dựa trên nội dung kinh tế thực tế thay vì hình thức bề ngoài. Khi các bên sử dụng phương thức gián tiếp thông qua bên thứ ba hoặc thực hiện nhiều giao dịch để hưởng lợi thuế bất chính, Luật Cơ bản về Thuế cho phép cơ quan chức năng xem xét giao dịch đó như thể các bên đã thực hiện trực tiếp hoặc coi đó là một chuỗi hành vi thống nhất. Cơ quan thuế cho rằng ông Jung Won-ju đã tránh thuế thông qua các giao dịch đa tầng hoặc gián tiếp, từ đó tái cấu trúc giao dịch của Tập đoàn Jungheung thành việc Jungheung Construction thuê Jungheung Engineering & Construction thi công trực tiếp.
Phó Chủ tịch Jung Won-ju có thể giảm thuế quà tặng nếu Jungheung Engineering & Construction giao dịch với các chi nhánh của chính mình thay vì giao dịch với chi nhánh của Jungheung Construction. Theo luật thuế lúc bấy giờ, doanh thu giữa đơn vị thụ hưởng và đơn vị liên quan mà đơn vị thụ hưởng nắm giữ trên 50% cổ phần được loại trừ khi tính thuế quà tặng dồn đơn hàng. Do đó, việc chuyển đổi mô hình giao dịch giúp giảm đáng kể nghĩa vụ thuế.
Phía Phó Chủ tịch Jung Won-ju đã đệ đơn kiện vào tháng 7/2022, phản đối việc áp dụng nguyên tắc thực chất kinh tế của cơ quan thuế. Họ lập luận rằng chủ thể thực hiện dự án phát triển là chi nhánh của Jungheung Engineering & Construction (đơn vị nhận chuyển nhượng đất), và mọi lợi nhuận cũng như rủi ro đều thuộc về đơn vị này. Phía ông Jung khẳng định hình thức pháp lý hoàn toàn phù hợp với thực chất kinh tế, do đó việc áp dụng nguyên tắc thực chất kinh tế để truy thu thuế là trái pháp luật.
Trong phiên tòa sơ thẩm, phía Phó Chủ tịch Jung Won-ju đã thua kiện. Tòa sơ thẩm lập luận: "Hình thức và quy trình giao dịch ngay từ đầu chỉ là phương tiện để tránh thuế quà tặng, về thực chất không khác gì việc chi nhánh của Jungheung Construction trực tiếp ký hợp đồng với Jungheung Engineering & Construction". Tòa bác bỏ toàn bộ yêu cầu của nguyên đơn, cho rằng việc áp dụng nguyên tắc thực chất kinh tế là hợp pháp.
Tuy nhiên, tại phiên tòa phúc thẩm, tòa án đứng về phía ông Jung Won-ju, cho rằng cơ quan thuế không thể tùy tiện áp dụng nguyên tắc thực chất kinh tế. Tòa tuyên bố: "Đây là các giao dịch nằm trong phạm vi lập kế hoạch thuế hợp pháp, không thể coi là hành vi né tránh thuế bất chính thông qua việc tạo ra vỏ bọc phi lý. Việc phủ nhận các hợp đồng chuyển nhượng và thi công để tái cấu trúc thành một hợp đồng duy nhất là không có cơ sở, do đó các quyết định hành chính trước đó là trái pháp luật và cần phải hủy bỏ."
Hiện tại, Cục Thuế Bắc Gwangju không chấp nhận phán quyết này và đã kháng cáo lên Tòa án Tối cao vào ngày 13. Một đại diện Tập đoàn Jungheung cho biết: "Đây là vụ kiện cá nhân của Phó Chủ tịch, phía công ty khó có thể đưa ra phản hồi về vấn đề này."