[비즈한국] Thú thật, thật khó để có thể theo dõi loạt phim Netflix ‘Zero Day’ với một tâm trạng bình thản. Ít nhất là cách đây vài tháng, khi xem ‘Zero Day’, người ta có thể sẽ nghĩ “Ồ, kịch tính thật đấy”. Thế nhưng, như các bạn đã biết, sau khi trải qua tình trạng thiết quân luật kéo dài vài tiếng đồng hồ, giờ đây người Hàn Quốc đã có thể xem những nội dung như thế này và nghĩ rằng “Ồ, thực tế quá”.
Một ngày nọ, một vụ tấn công mạng không rõ danh tính đã khiến toàn bộ hệ thống điện và thông tin liên lạc trên khắp nước Mỹ bị cắt đứt trong đúng 1 phút. Chỉ với 1 phút khủng bố đó, mọi hệ thống đều bị tê liệt và 3.402 người đã thiệt mạng. Và một thông điệp được gửi tới toàn thể người dân: “This will happen again” (Chuyện này sẽ lại xảy ra). Vì không ai biết ai đã thực hiện vụ tấn công mạng này, tại sao và với mục đích gì, xã hội rơi vào vòng xoáy của sự bất ổn và hỗn loạn. Do đó, đương kim Tổng thống Evelyn Mitchell (Angela Bassett) đã thành lập “Ủy ban Zero Day” được trao quyền lực siêu hiến pháp để làm sáng tỏ sự việc, đồng thời đề nghị George Mullen (Robert De Niro) – một cựu Tổng thống được lòng dân và là một cựu công tố viên tài năng – đứng đầu ủy ban này.
‘Zero Day’ cho thấy quá trình cựu Tổng thống Mullen đối mặt với những lời nói dối và âm mưu khổng lồ trong khi tìm kiếm kẻ đứng sau vụ tấn công mạng. Ban đầu, ai cũng đổ dồn sự nghi ngờ vào Nga, nhưng hóa ra kẻ thù không nằm ở bên ngoài mà lại ở ngay bên trong. Ai đã thực hiện vụ tấn công, thực hiện với mục đích gì là những điểm quan trọng và đáng tò mò, nhưng điều thú vị hơn cả là người được giao nhiệm vụ tìm ra sự thật lại là một cựu Tổng thống chứ không phải đương kim Tổng thống. Việc Tổng thống Mitchell chọn Mullen là một lựa chọn thông minh. Dù bằng cách nào cũng phải làm rõ sự việc, nhưng “Ủy ban Zero Day” – nơi nắm giữ quyền lực siêu hiến pháp có thể bắt giữ bất kỳ ai mà không cần lệnh – lại là một gánh nặng. Có thể coi đây như một chiếc chén thánh đầy độc dược vậy.
Vốn nhận được sự ủng hộ của cả hai đảng khi còn đương nhiệm, và hiện tại dù đã từ bỏ tái tranh cử và nghỉ hưu vẫn nhận được sự tin tưởng của người dân, sau khi cân nhắc kỹ lưỡng, Mullen đã chấp nhận chiếc chén độc này. Ban đầu, Mullen cố gắng không lạm dụng quyền lực siêu hiến pháp của ủy ban, nhưng dưới áp lực từ chính phủ và sự thúc ép về mặt thời gian, cộng với việc bị lung lay trước sự kích động của Evan Green (Dan Stevens) – một người dẫn chương trình trò chuyện chính trị nổi tiếng có thái độ thù địch với ông, Mullen dần dần thực thi quyền hạn và tiến hành các cuộc điều tra quá mức. Chỉ trong vài ngày, dư luận đảo chiều khiến Mullen bị biến thành một kẻ phát xít đang bóp nghẹt cuộc sống thường nhật của những công dân bình thường. Việc Quốc hội thành lập một ủy ban giám sát để kiềm chế quyền lực của “Ủy ban Zero Day” và đặt Alexandra Mullen (Lizzy Caplan), con gái của ông, vào vị trí chủ tịch cũng là một trong những điều đang siết chặt vòng cổ Mullen.
Hơn nữa, những kẻ quấy rối Mullen không chỉ nằm ở bên ngoài. Bản thân Mullen đang trải qua một dạng triệu chứng mất trí nhớ như nghe thấy những tiếng nói ảo giác và nhìn thấy ảo ảnh mà người khác không hề hay biết. Có vẻ như đó là do cảm giác tội lỗi về việc con trai ông đã qua đời vì sử dụng ma túy trong quá khứ, và có lẽ đó cũng là lý do ông thường xuyên nhớ tới lời bài hát “Who Killed Bambi?” của Sex Pistols mà con trai ông đã bật khi rời đi. Bộ phim muốn thể hiện một cách căng thẳng liệu Mullen có thể tìm ra sự thật hay không khi liên tục cho thấy hình ảnh ông phải chịu đựng những tiếng nói ảo và ảo ảnh trong suốt quá trình chỉ huy cuộc điều tra.
Thực tế, 'Zero Day' gồm 6 tập không phải là một bộ phim có kịch bản chặt chẽ và gay cấn. Việc nhiều yếu tố tạo sự hồi hộp chỉ dừng lại ở những manh mối gây nhiễu (MacGuffin) mơ hồ khiến người xem cảm thấy hụt hẫng, và luồng kịch bản lộn xộn ở phần đầu cũng tạo nên rào cản khi nhập môn. Tuy nhiên, sức hút giữ chân khán giả xem bộ phim này chính là diễn xuất nhập tâm của nam diễn viên gạo cội Robert De Niro, và có lẽ là sự hỗn loạn của thực tại khiến ta không thể không so sánh. Sức mạnh của bộ phim nằm ở việc đưa ra nhiều vấn đề để nghiền ngẫm như: quyền lực siêu hiến pháp nguy hiểm đến mức nào, niềm tin sai lầm vào thứ gọi là quyền lực đúng đắn hay lòng yêu nước mù quáng đáng sợ ra sao, dư luận dễ bị kích động thế nào, và sự nguy hiểm của công nghệ cho phép thao túng công chúng trên diện rộng thông qua các ứng dụng điện thoại cũng như công nghệ deepfake tiên tiến đến mức các chuyên gia cũng bị lừa.
Đến cuối phim, dù sự thật rằng vụ tấn công mạng được thực hiện như một lời cảnh báo để chỉnh đốn lại quốc gia đang bị chia rẽ được tiết lộ, người xem vẫn cảm thấy thất vọng trước hình ảnh những chính trị gia muốn chôn vùi sự thật vì những toan tính chính trị. Cuối cùng, Mullen đã kích nổ quả bom sự thật, nhưng thực sự không ai biết liệu tình hình sau đó có được xử lý công bằng theo luật pháp hay không. Không chỉ nước Mỹ – nơi Donald Trump và Elon Musk đang thể hiện một màn kết hợp gây choáng váng – mà ngay cả Đại Hàn Dân Quốc, nơi các nghị sĩ quốc hội đệ trình kiến nghị lên Tòa án Hiến pháp yêu cầu bác bỏ việc luận tội với lý do “ngay cả khi thiết quân luật vi phạm hiến pháp hoặc pháp luật, hãy xem xét sự nghiêm trọng của chế độ độc tài quốc hội”, thì cũng chẳng ai dám khẳng định chắc chắn về hậu truyện của 'Zero Day'.
Ai đã giết Bambi? Không, ai đang giết chết nền dân chủ? Cuối cùng, đó chính là điểm mấu chốt trong câu hỏi mà 'Zero Day' đặt ra. Có lẽ nhiều người cảm thấy tuyệt vọng, vượt quá cả sự thất vọng khi xem tin tức chính trị. Nếu xem mà cảm thấy tức giận, thà rằng hãy xem 'Zero Day'. Ít nhất ở đó, bạn có thể thưởng thức diễn xuất đỉnh cao của Robert De Niro. Bạn cũng có thể trải nghiệm một chút giả tưởng về một vị cựu Tổng thống xuất thân là công tố viên tài năng, người nhận được sự ủng hộ không chỉ trong thời gian đương nhiệm mà ngay cả khi đã nghỉ hưu.
Tác giả Jung Soo-jin là ai?
Đã trải qua nhiều tạp chí khác nhau, viết bài và đưa tin về điện ảnh, du lịch và văn hóa đại chúng. Không muốn bị tụt hậu so với xu hướng nhưng khi xem phim truyền hình mới nhất, bản thân đã trở thành một người thuộc thế hệ cũ, chỉ đoán được những mô-típ sáo rỗng cho các cảnh tiếp theo. Đang cố gắng tìm lại cảm giác đã mất khi trôi dạt trong thế giới OTT rộng lớn, nguyện vọng hiện tại là có một gói cước OTT tích hợp.