[비즈한국] Với việc Tòa án Hiến pháp tuyên bố phế truất cựu Tổng thống Yoon Suk-yeol vào ngày 4, chính quyền Yoon Suk-yeol kéo dài 3 năm cũng đã đi đến hồi kết. Trong giới kinh tế, có một bầu không khí đánh giá tiêu cực về các chính sách kinh tế của chính quyền Yoon trong 3 năm qua. Sau khi nhậm chức, chính quyền Yoon Suk-yeol đã thực hiện các chính sách cắt giảm thuế. Điều này dẫn đến sự thiếu hụt ngân sách quy mô lớn. Nhiều dự án mà chính quyền Yoon Suk-yeol đầy tham vọng triển khai cũng đã thất bại. Tỷ lệ tăng trưởng kinh tế chỉ đạt mức 1%, cho thấy thành tích kém cỏi hơn so với các đời tổng thống tiền nhiệm. Đây là lý do tại sao dư luận tiêu cực luôn bủa vây các chính sách kinh tế của chính quyền Yoon Suk-yeol.
Kể từ khi chính quyền Yoon Suk-yeol ra đời, thu ngân sách nhà nước theo xu hướng giảm dần qua mỗi năm. Theo Bộ Chiến lược và Tài chính (Bộ Tài chính), tổng thu ngân sách nhà nước hàng năm ghi nhận: △năm 2022 đạt 395,9 nghìn tỷ won △năm 2023 đạt 344,1 nghìn tỷ won △năm 2024 đạt 336,5 nghìn tỷ won. Bộ Tài chính cho rằng lý do thu ngân sách giảm là do kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp xấu đi và thị trường tài sản bị thu hẹp. Trên thị trường, các chuyên gia đánh giá chính sách cắt giảm thuế của chính quyền Yoon Suk-yeol cũng gây ra ảnh hưởng. Chính quyền Yoon đã thực hiện các chính sách giảm thuế như giảm 1 điểm phần trăm (p) thuế doanh nghiệp vào năm 2022. Ngoài ra, kể từ năm nay, thuế thu nhập đầu tư tài chính đã bị bãi bỏ, khiến triển vọng thu ngân sách năm nay cũng không mấy sáng sủa.
Việc giảm thu ngân sách nhà nước đã dẫn đến tình trạng thiếu hụt ngân sách. Ngân sách quốc gia do chính quyền Yoon Suk-yeol hoạch định lần lượt là △năm 2022 đạt 396,6 nghìn tỷ won △năm 2023 đạt 400,5 nghìn tỷ won △năm 2024 đạt 367,3 nghìn tỷ won. Theo đó, tổng mức thiếu hụt ngân sách trong 2 năm 2023 và 2024 lần lượt là 56 nghìn tỷ won và 31 nghìn tỷ won, tổng cộng là 87 nghìn tỷ won trong vòng 2 năm. Dù chính quyền Yoon Suk-yeol đã cắt giảm đáng kể ngân sách quốc gia vào năm ngoái nhưng vẫn không tránh khỏi tình trạng thiếu hụt ngân sách.
Nhiều dự án mà chính quyền Yoon Suk-yeol chi ngân sách khổng lồ để thúc đẩy cũng đều thất bại. Chính quyền này đã lập ngân sách không nhỏ để vận động đăng cai World Expo 2030 tại thành phố Busan. Ngân sách dành cho việc vận động đăng cai Expo là 251,6 tỷ won vào năm 2022 và 322,8 tỷ won vào năm 2023. Ngoài ra, thành phố Busan cũng tự bỏ ra 33 tỷ won. Tuy nhiên, sau khi bị Saudi Arabia vượt mặt, nỗ lực đăng cai Busan Expo đã thất bại.
Dự án phát triển mỏ khí đốt dưới đáy biển Đông mang tên “Dự án Daewanggorae” (Cá voi lớn) – một tham vọng của chính quyền Yoon – cũng bị đánh giá là thực chất đã thất bại. Cựu Tổng thống Yoon Suk-yeol vào tháng 6 năm 2024 từng tuyên bố: “Kết quả gần đây cho thấy khả năng rất cao là có trữ lượng dầu và khí đốt lên tới 14 tỷ thùng, và đã được các tổ chức nghiên cứu cùng chuyên gia uy tín kiểm chứng”, đồng thời nhấn mạnh “Quy mô này lớn gấp 300 lần mỏ khí đốt ở biển Đông được phát hiện vào cuối những năm 1990, được đánh giá là đủ để cả nước chúng ta sử dụng khí thiên nhiên trong tối đa 29 năm và dầu mỏ trong tối đa 4 năm”.
Tuy nhiên, Bộ Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng (Bộ Công nghiệp) vào tháng 2 vừa qua đã công bố rằng: “Quy mô đó không ở mức đáng kể và không đạt đến mức đảm bảo tính kinh tế”. Chính phủ đã đổ hơn 100 tỷ won chỉ riêng cho việc khoan thăm dò lần thứ nhất cho dự án Cá voi lớn. Park Kyung-mi, phát ngôn viên của Đảng Dân chủ, chỉ trích: “Dự án Cá voi lớn mà chính phủ huy động lực lượng thúc đẩy, gọi là ‘người thay đổi cuộc chơi’ cho tương lai quốc gia, thực chất chỉ là bóng trăng trên mặt hồ. Việc kiểm chứng cẩu thả, dự báo được thổi phồng quá mức và hiện thực thảm hại của một dự án khai thác dầu mỏ biến chất thành sự kiện chính trị, tất cả là kết cục do sự kiêu ngạo và độc đoán của Yoon Suk-yeol gây ra”.
Mặc dù vậy, Bộ Công nghiệp vẫn giữ quan điểm sẽ tiếp tục dự án Cá voi lớn. Kết quả trung gian của việc khoan thăm dò dự kiến sẽ được công bố vào tháng 5 hoặc tháng 6 tới. Bộ Công nghiệp cho biết: “Chúng tôi chưa đưa ra kết luận khẳng định”, và “Khó có thể khẳng định rằng lần khoan thăm dò này đã thất bại”.
Năm ngoái, chính quyền Yoon Suk-yeol đã không thể thực hiện giải ngân khoảng 20 nghìn tỷ won trong tổng số ngân sách 367,3 nghìn tỷ won. Lý do là vì thu ngân sách giảm nên không thể chi tiêu. Nếu chi tiêu chính phủ giảm, điều đó sẽ ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày của người dân như phúc lợi xã hội, quản lý cơ sở hạ tầng và cắt giảm tài chính công. Đặc biệt, các chính quyền địa phương cấp tỉnh đang phụ thuộc đáng kể vào ngân sách quốc gia. Tính đến năm 2023, trong số 17 thành phố và tỉnh trên cả nước, chỉ có Seoul và Gyeonggi là hai nơi có mức độ tự chủ tài chính trên 50%.
Liên minh Đoàn kết Dân sự (People's Solidarity for Participatory Democracy) chỉ ra rằng: “(Sự thiếu hụt ngân sách) khiến vai trò của các chính quyền địa phương tất yếu bị lùi lại”, và “Việc cắt giảm đơn phương thuế cấp phát cho địa phương làm suy yếu tính ổn định tài chính và các dự án của chính quyền địa phương”. Thuế cấp phát là loại thuế mà nhà nước thu thay cho chính quyền địa phương, sau đó phân bổ lại cho từng địa phương dựa trên các tiêu chí nhất định.
Một trong những lý do khiến chính quyền Yoon Suk-yeol thực hiện chính sách cắt giảm thuế là để tạo ra một “quốc gia đáng kinh doanh”. Việc thúc đẩy tiêu dùng nội địa thông qua chính sách cắt giảm thuế cũng là mục tiêu của chính phủ. Choi Sang-mok, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Tài chính, trong phiên chất vấn chính phủ tại Quốc hội tháng 2 năm ngoái đã phát biểu: “Hỗ trợ thuế cho các doanh nghiệp lớn là để họ có thể mở rộng đầu tư, khi đầu tư và xuất khẩu của các tập đoàn lớn tăng lên thì việc làm sẽ được tạo ra”, và “Chúng tôi thực hiện ‘cắt giảm thuế thúc đẩy nội địa’ là để thúc đẩy nhu cầu trong nước”.
Tuy nhiên, tỷ lệ tăng trưởng kinh tế của chính quyền Yoon Suk-yeol không đạt kỳ vọng. Theo Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BoK), tỷ lệ tăng trưởng kinh tế của Hàn Quốc đạt: △năm 2022 là 2,7% △năm 2023 là 1,4% △năm 2024 là 2,0%. Bộ Tài chính ban đầu dự báo tăng trưởng kinh tế của Hàn Quốc là 1,6% vào năm 2023 và 2,2% vào năm 2024. Kết quả là tăng trưởng thấp hơn so với dự báo.
Tỷ lệ tăng trưởng kinh tế này thấp ngay cả khi so sánh với chính quyền Park Geun-hye và Moon Jae-in. Nhìn lại tăng trưởng kinh tế trong 10 năm trước khi chính quyền Yoon Suk-yeol ra đời: △năm 2012 là 2,5% △năm 2013 là 3,3% △năm 2014 là 3,2% △năm 2015 là 2,9% △năm 2016 là 3,2% △năm 2017 là 3,4% △năm 2018 là 3,2% △năm 2019 là 2,3% △năm 2020 là âm (-) 0,7% △năm 2021 là 4,6%. Ngoại trừ năm 2020 chịu ảnh hưởng của đại dịch COVID-19, không có năm nào kinh tế tăng trưởng ở mức 1%.
Triển vọng năm nay cũng không mấy khả quan. Bộ Tài chính dự đoán tăng trưởng kinh tế năm nay là 1,8%. Tuy nhiên, đang có những lo ngại rằng năm nay cũng có thể ghi nhận mức tăng trưởng thấp hơn dự kiến. Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc cho biết vào tháng 2 vừa qua: “Tăng trưởng trong năm nay được dự đoán ở mức 1,5% do nhu cầu nội địa yếu đi và đà tăng trưởng xuất khẩu chậm lại”, đồng thời “Sự bất ổn xung quanh môi trường thương mại vẫn tồn tại trong năm tới”.
Các đảng phái chính trị lớn đã bước vào chế độ chuẩn bị cho cuộc bầu cử tổng thống tiếp theo dự kiến diễn ra vào tháng 6 tới. Giới kinh tế đang yêu cầu chính phủ kế nhiệm tập trung vào việc phục hồi kinh tế. Sự quan tâm của giới chính trị và kinh tế đang đổ dồn vào việc liệu chính quyền tiếp theo có thể vượt qua những sai lầm của chính quyền Yoon Suk-yeol và thành công trong việc khôi phục kinh tế hay không.
Phòng Thương mại và Công nghiệp Hàn Quốc (KORCHAM) bày tỏ: “Xem xét tình hình kinh tế nghiêm trọng, chúng tôi hy vọng rằng vượt qua những đối đầu và xung đột xã hội, quốc chính sẽ sớm được bình thường hóa và các nỗ lực nhằm phục hồi kinh tế cũng như ổn định cuộc sống người dân sẽ được tiếp tục”. Liên đoàn các nhà quản lý doanh nghiệp Hàn Quốc (KEF) cũng tuyên bố: “Cần phải chấm dứt những đối đầu và xung đột chính trị, xã hội gay gắt gây ra bởi cục diện luận tội vừa qua, đồng thời tập trung năng lực vào việc ổn định và hòa hợp xã hội”.