[비즈한국] Đã gần 1 năm kể từ khi dự án thí điểm giao dịch thực phẩm chức năng (TPCN) giữa các cá nhân được triển khai, thế nhưng trên các nền tảng giao dịch đồ cũ, các giao dịch không đúng quy định vẫn diễn ra thường xuyên. Không khó để bắt gặp những sản phẩm không tuân thủ tiêu chuẩn, chẳng hạn như thiếu ảnh thực tế của sản phẩm, đăng bán ở các danh mục không liên quan thay vì danh mục TPCN, hoặc thậm chí là người bán chuyên nghiệp đăng bài. Nhiều ý kiến cho rằng các nền tảng cần phải nỗ lực chủ động ngăn chặn trước khi thiệt hại của người tiêu dùng trở nên nghiêm trọng hơn.
Kết quả khảo sát 4 nền tảng giao dịch đồ cũ lớn của Bizhankook vào ngày 7 vừa qua cho thấy nhiều trường hợp vi phạm quy định đã được ghi nhận. Đây là các trường hợp đăng bán sản phẩm không đúng tiêu chuẩn giao dịch hoặc giao dịch TPCN trên các nền tảng không tham gia dự án thí điểm. Cụ thể, khi tìm kiếm từ khóa “TPCN” trên Junggonara và Hello Market - những nền tảng không tham gia dự án thí điểm, các sản phẩm TPCN vẫn ngang nhiên xuất hiện trong các mục “Đồ dùng/Đời sống” hoặc “Khác”. Trên Junggonara, các combo TPCN không ghi rõ hạn sử dụng được rao bán, còn tại Hello Market, có những sản phẩm không có hạn sử dụng hoặc đã quá hạn 1 năm kể từ tháng 4 năm ngoái.
Ngay cả trên các nền tảng tham gia dự án thí điểm, cũng phát hiện các trường hợp như ảnh chụp thực tế không thể xác định tên sản phẩm hoặc hạn sử dụng, hạn sử dụng còn dưới 6 tháng, hoặc đăng bài giao dịch TPCN sai danh mục. Thậm chí có những người bán có dấu hiệu là người kinh doanh chứ không phải cá nhân. Tại Bungaejangteo, có nhiều sản phẩm không có ảnh thực tế khiến người mua không thể biết tình trạng hay hạn sử dụng, hoặc được đăng vào mục “Thực phẩm sức khỏe” thay vì TPCN, và nhiều sản phẩm không tuân thủ quy định về hạn sử dụng. Carrot Market (Danggeun Market) cũng xuất hiện các mặt hàng TPCN được đăng trong mục “Thực phẩm chế biến”.
Một người bán đã đăng tải thông tin: “Sản phẩm mới, hạn sử dụng được xuất kho theo thứ tự mới nhất nên hãy yên tâm mua hàng. Shop còn có nhiều loại thực phẩm sức khỏe và mỹ phẩm khác, hãy ghé thăm cửa hàng của tôi nhé”. Truy cập vào trang của người bán này, có thể thấy khoảng hơn 50 mặt hàng TPCN và mỹ phẩm được đăng tải chỉ trong vòng 1 tuần. Dựa vào cụm từ “xuất kho” và chủng loại TPCN đa dạng, có khả năng cao đây là một người kinh doanh chuyên nghiệp chứ không phải cá nhân. Mục đích của dự án thí điểm giao dịch TPCN giữa cá nhân là nhằm tái sử dụng tài nguyên. Việc các đơn vị kinh doanh giả làm cá nhân để bán TPCN trên nền tảng đồ cũ là hành vi làm nhiễu loạn trật tự phân phối và thậm chí dấy lên lo ngại về hành vi trốn thuế.
Các nền tảng tham gia dự án thí điểm đã từng nhận cảnh báo từ Cơ quan Bảo vệ Người tiêu dùng Hàn Quốc. Ngay sau khi dự án bắt đầu vào tháng 6-7 năm ngoái, cơ quan này đã khảo sát thực trạng phân phối thuốc và TPCN trên các nền tảng đồ cũ lớn. Kết quả cho thấy có 124 giao dịch TPCN giữa cá nhân trên các nền tảng không tham gia dự án và các cộng đồng, đồng thời phát hiện 170 giao dịch vi phạm tiêu chuẩn trên các nền tảng có tham gia. Trong số các nội dung giám sát bao gồm thuốc, TPCN và thực phẩm nhập khẩu không khai báo, tỷ trọng của “TPCN” chiếm hơn một nửa, ở mức 51,5%.
Thời điểm đó, Cơ quan Bảo vệ Người tiêu dùng chỉ ra rằng: “Khi quy mô thị trường đồ cũ tăng lên, cả nền tảng, quản trị viên cộng đồng và cá nhân sử dụng đều cần tuân thủ luật pháp, quy định và nỗ lực đảm bảo phân phối hàng hóa an toàn”. Cơ quan này nhấn mạnh: “Dù đã yêu cầu các nền tảng tự giám sát trước khi đợt kiểm tra này diễn ra và họ đã ngăn chặn một phần việc phân phối thuốc, TPCN không phù hợp, nhưng qua kiểm tra bổ sung vẫn phát hiện các giao dịch bất hợp pháp. Vì vậy, cùng với nỗ lực ngăn chặn từ phía doanh nghiệp, ý thức tuân thủ luật pháp và sự thực hiện nghiêm túc từ người tiêu dùng là điều cần thiết”.
Cục An toàn Thực phẩm và Dược phẩm (MFDS) cùng các nền tảng đang áp dụng hướng dẫn giao dịch TPCN. Tuy nhiên, nhiều chỉ trích cho rằng các nền tảng cần kiểm tra lại hệ thống quản lý vì tình trạng giao dịch không tuân thủ hướng dẫn vẫn tiếp diễn. Trong hướng dẫn, MFDS quy định các tiêu chuẩn như: có thể xác nhận nhãn mác hoặc hình vẽ trên TPCN, sản phẩm chưa mở bao bì, hạn sử dụng còn trên 6 tháng, bảo quản ở điều kiện nhiệt độ thường. Ngoài ra, giao dịch phải diễn ra trong danh mục TPCN riêng biệt trên nền tảng, đồng thời giới hạn số lần bán mỗi cá nhân là dưới 10 lần/năm và tổng giá trị dưới 300.000 Won để ngăn chặn việc bán quá mức vì mục đích lợi nhuận.
Carrot Market đã áp dụng hệ thống sử dụng công nghệ nhận dạng ký tự quang học (OCR) để đọc nhãn chứng nhận TPCN. Nếu đăng tải ảnh không có nhãn hoặc câu chữ thể hiện đó là TPCN, hệ thống sẽ tự động xóa bài và gửi thông báo cho người đăng. Bungaejangteo giới hạn tổng số lần đăng và chỉnh sửa bài bán TPCN là 10 lần. Đồng thời, nếu phát hiện bài đăng không tuân thủ hướng dẫn, hình thức xử lý sẽ tăng dần từ xóa bài, hạn chế bán hàng đến cấm bán hàng vĩnh viễn tùy theo mức độ vi phạm.
Gần đây, tổng số tiền giao dịch TPCN giữa cá nhân thông qua các nền tảng đồ cũ đã lên tới gần 2,8 tỷ Won. Theo MFDS, kể từ khi việc giao dịch TPCN giữa cá nhân được tạm thời cho phép vào tháng 5 năm ngoái, trong 10 tháng đã có 88.330 giao dịch với tổng số tiền 2,77139 tỷ Won. Trước đó, chính quyền vốn duy trì lập trường thận trọng vì lý do an toàn sản phẩm và sự lành mạnh trong phân phối, nhưng sau đó đã tạm thời cho phép thông qua dự án thí điểm vì “xét thấy việc hạn chế giao dịch một lần, tạm thời giữa các cá nhân không vì mục đích lợi nhuận cần được xem xét nhằm tăng cường sự tiện lợi cho người tiêu dùng”. Dự án thí điểm bắt đầu từ tháng 5 năm ngoái và sẽ kết thúc vào ngày 7 tháng sau.