[비즈한국] Chức năng và cấu trúc của tàu khu trục mới "Choe Hyon-ho" vừa được Triều Tiên công bố vào ngày 25 vừa qua thực sự không tầm thường. "Choe Hyon-ho" là chiến hạm trên 5.000 tấn đầu tiên của Triều Tiên, và là chiến hạm đầu tiên của Hải quân nước này được trang bị các công nghệ hiện đại như radar mảng pha (Phased Array), tên lửa đối không và hệ thống phóng tên lửa thẳng đứng (VLS).
Dưới góc nhìn của người bình thường, ngoại hình của con tàu này trông giống với các tàu khu trục mà Hải quân Hàn Quốc hoặc Mỹ đang vận hành hơn là các chiến hạm của Nga hay Triều Tiên. Triều Tiên thậm chí còn đặt số hiệu cho con tàu này là DDG-51, trùng với lớp Arleigh Burke – lực lượng nòng cốt của Hải quân Mỹ.
Vậy tàu khu trục mới Choe Hyon-ho của Triều Tiên nguy hiểm đến mức nào? Một số chuyên gia cho rằng con tàu này chỉ là một chiếc vỏ rỗng hoặc là loại tàu khu trục mang tính phô trương, và họ có cơ sở cho nhận định đó.
Khi quan sát những hình ảnh về tàu Choe Hyon-ho do Thông tấn xã Trung ương Triều Tiên công bố, có thể thấy rõ các vết sơn lại trên thân tàu, tạo nên những mảng loang lổ. Điều này cho thấy khả năng đã có lỗi xảy ra trong quá trình đóng tàu, lắp ráp và hàn, hoặc đó là kết quả của việc sơn dặm thủ công.
Hình dáng của con tàu cũng có nhiều vấn đề. Mặc dù kiểu dáng trông tương tự như tàu hộ vệ lớp Daegu của Hàn Quốc hoặc tàu khu trục Aegis của Mỹ, nhưng dưới tháp chỉ huy lại có những ô cửa sổ tròn (Porthole). Các chiến hạm hiện đại thường được trang bị đầy đủ hệ thống tuần hoàn không khí bên trong để đối phó với vũ khí hóa học, nên đây có thể coi là kiểu thiết kế lỗi thời do thiếu hụt hiệu năng hoặc để dự phòng khi hệ thống hiện đại bị hỏng.
Cấu trúc của tàu cũng bộc lộ nhiều điểm bất ổn. Trong trường hợp của Choe Hyon-ho, ngoài pháo chính 127mm và pháo phòng không 30mm, tàu còn mang theo tối đa 106 tên lửa tại hệ thống phóng thẳng đứng và bệ phóng nghiêng. Con số này gấp 6 lần tàu khu trục lớp Mogami của Nhật Bản và gấp 1,8 lần tàu khu trục lớp Chungmugong Yi Sun-sin. Tàu được trang bị 8 loại tên lửa có khả năng tấn công máy bay, tên lửa, tàu chiến, mục tiêu mặt đất và tàu ngầm của đối phương.
Người ta dễ hiểu lầm rằng tàu cứ có nhiều vũ khí và tên lửa là tốt, nhưng tàu chiến Triều Tiên cũng phải chịu sự chi phối của các định luật vật lý, dẫn đến những nhược điểm chí mạng. Đó chính là sự thiếu hụt nghiêm trọng về "năng lực tác chiến" thiết yếu, nói một cách dễ hiểu là khả năng duy trì hoạt động liên tục sau khi rời cảng. Với việc lấp đầy hầu hết không gian bằng bệ phóng tên lửa và chở theo hơn 250 thủy thủ, tàu Choe Hyon-ho rất có khả năng thiếu hụt trầm trọng khả năng dự trữ nhiên liệu và vật tư so với các chiến hạm cùng kích cỡ khác.
Xét đến việc tàu hộ vệ lớp Mogami của Nhật có tầm hoạt động 8.000 hải lý và lớp Admiral Gorshkov của Nga là 4.800 hải lý, thì tầm hoạt động và khả năng duy trì tác chiến của Choe Hyon-ho nhiều khả năng chỉ ở mức 2.000 hải lý, ngang ngửa với tàu PKG (tàu tuần tra cao tốc tên lửa) của Hải quân Hàn Quốc. Nói cách khác, con tàu này có hiệu suất yếu kém đến mức nghi ngờ về khả năng hoạt động liên tục trong một tháng.
Điều đó không có nghĩa là tàu Choe Hyon-ho hoàn toàn vô dụng. Mặc dù khó có thể thực hiện các nhiệm vụ thông thường do tính năng bất thường và công nghệ chế tạo lạc hậu, nhưng rõ ràng nó vẫn sở hữu một vài khả năng chí mạng đe dọa đến Hàn Quốc.
Vấn đề lớn nhất là tàu được trang bị 22 tên lửa có khả năng mang đầu đạn hạt nhân chiến thuật "Hwasan-31". Trong đó có 10 tên lửa đạn đạo đối đất biến thể từ Hwasong-11ㅅ tại bệ phóng thẳng đứng phía sau và 12 tên lửa hành trình dòng "Hwasal" ở phía trước. Cả hai loại tên lửa này đều là những vũ khí mà Triều Tiên đang chuẩn bị trang bị cho các tàu ngầm như "Anh hùng Kim Gun-ok".
Tại sao lại lắp tên lửa hạt nhân chiến thuật lên tàu mặt nước thay vì tàu ngầm? Ý đồ của Triều Tiên có thể tóm gọn trong hai điểm. Thứ nhất, tàu chiến mặt nước có thể giải quyết được "khó khăn trong chỉ huy/kiểm soát" – điểm yếu chí mạng của khả năng tấn công hạt nhân bằng tàu ngầm. Tên lửa phóng từ tàu ngầm có tính sát thương cao nhờ khả năng tấn công bất ngờ, nhưng việc truyền lệnh tấn công hạt nhân cho một tàu ngầm đang ẩn mình dưới nước không hề dễ dàng.
Để truyền lệnh tấn công theo thời gian thực cho tàu ngầm, cần phải sử dụng liên lạc sóng cực dài (VLF), nhưng phương thức này chỉ khả dụng khi tàu ngầm lặn ở độ sâu rất nông, hơn nữa ăng-ten VLF lại quá cồng kềnh nên dễ bị phá hủy trong chiến tranh. Ngược lại, tàu chiến mặt nước luôn duy trì liên lạc với sở chỉ huy, giúp việc truyền lệnh và thực hiện tác chiến thuận lợi hơn.
Một ưu điểm khác là tạo ra "hiệu ứng thị uy", khiến quân đội Hàn Quốc và Bộ Tư lệnh Liên quân Hàn-Mỹ luôn phải căng thẳng mỗi khi tàu khu trục Choe Hyon-ho xuất cảng. Trên thực tế, bài phát biểu của Chủ tịch Kim Jong-un tại lễ hạ thủy cũng đã đề cập đến kỳ vọng về vai trò của tàu Choe Hyon-ho trong việc giải tỏa áp lực từ các cuộc tập trận chung Hàn-Mỹ.
Liệu quân đội chúng ta có dễ dàng ngăn chặn đòn tấn công hạt nhân chiến thuật từ tàu Choe Hyon-ho? Hiện tại là không dễ. Bởi lẽ, năng lực phòng thủ của tàu này khá đáng kể. Về tên lửa đối không, tàu có 32 tên lửa "Tor phiên bản Triều Tiên" tại bệ phóng thẳng đứng phía trước, và 1 hệ thống phòng thủ tầm gần (CIWS) "Pantsir-ME phiên bản Triều Tiên" ở phía sau. Cả hai đều có khả năng đánh chặn máy bay hoặc tên lửa đối phương ở khoảng cách 20km. Ngoài ra, tàu còn được trang bị 12 tên lửa đối không mới, cho phép đánh chặn máy bay ở khoảng cách xa trên 40km, tạo nên năng lực phòng không khá mạnh.
Tàu Choe Hyon-ho còn có 16 tên lửa "Spike NLOS phiên bản Triều Tiên" ở hai bên thân tàu, cùng với 2 pháo 30mm. Tên lửa Spike của Triều Tiên được dẫn đường bằng sợi quang, có thể tấn công các tàu nhỏ tiếp cận trong phạm vi 20km, đặc biệt hiệu quả trong việc đối phó với thuyền tự sát không người lái (USV) tấn công theo kiểu "bầy đàn". Có thể nói, Triều Tiên đã trang bị cho tàu Choe Hyon-ho năng lực đối phó với các cuộc tấn công bằng thuyền tự sát không người lái – vốn đã rất thành công trong chiến tranh Ukraine.
Quân đội chúng ta nên đối phó với tàu Choe Hyon-ho như thế nào? Cách tốt nhất là cần đảm bảo các loại vũ khí mới thuộc nhóm "bầy đàn, AI và tốc độ cao" có hiệu năng vượt trội so với chi phí, từ đó tạo ra năng lực tấn công chống hạm mà tàu Choe Hyon-ho không thể phòng thủ. Đó chính là cái gọi là "tấn công bầy đàn" hoặc "tấn công bão hòa".
Để làm được điều này, cần đảm bảo nguồn cung cho các loại UAV tấn công chống hạm trí tuệ nhân tạo (tên dự kiến) – loại có kích thước và hiệu suất tương đương với UAV tấn công hạng trung hiện đang phát triển, nhưng được bổ sung khả năng AI và đầu dò chống hạm. Với giá thành rẻ hơn nhiều so với tên lửa đối hạm, việc sở hữu số lượng lớn UAV AI sẽ giúp đánh sập hệ thống phòng không của tàu Choe Hyon-ho.
Ngoài ra, chúng ta cần chủ động đảm bảo các loại vũ khí chống hạm tốc độ cao với giá thành thấp. Rất may là tên lửa chống hạm CTM-MR dành cho hệ thống pháo phản lực bắn loạt Chunmoo – loại đang được chào hàng trong danh mục vũ khí xuất khẩu tại châu Âu – đã đáp ứng được cả hai yếu tố: khả năng bay tốc độ cao và giá thành thấp.
Chúng ta cần xem xét phương án trang bị tên lửa CTM-MR đối hạm và đối không lên tàu chiến và máy bay chiến đấu của quân đội ta. Đặc biệt, nếu cải tiến để tên lửa CTM-MR có thể tích hợp trên máy bay chiến đấu như cách tên lửa Rampage của công ty IAI (Israel) làm, thì năng lực cạnh tranh xuất khẩu cho dòng KF-21 của chúng ta cũng được kỳ vọng sẽ tăng mạnh.