[비즈한국] Ngày 24 tháng 4 (theo giờ địa phương), Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) chỉ ra rằng các quốc gia khu vực Châu Á - Thái Bình Dương dễ bị tổn thương trước chính sách thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump hơn so với các khu vực khác trên thế giới. Đặc biệt, IMF giải thích rằng việc kinh tế Hàn Quốc tăng trưởng âm trong quý 1 năm nay do suy yếu nhu cầu nội địa và giảm xuất khẩu đã chứng minh rõ ràng tình trạng này. Đồng thời, tổ chức này khuyến nghị chính phủ và ngân hàng trung ương các nước nên thực hiện các chính sách mở rộng tài khóa và nới lỏng tiền tệ để thúc đẩy nhu cầu nội địa. Bên cạnh đó, họ cũng đề xuất phương án mở rộng giao thương trong khu vực. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cần có các biện pháp ứng phó trong bối cảnh các doanh nghiệp được dự báo sẽ gặp khó khăn lớn do suy thoái nội địa và sụt giảm xuất khẩu.
Trên thực tế, Hàn Quốc đang phải đối mặt với tình cảnh khó khăn kép là suy thoái nội địa và xuất khẩu, dẫn đến việc số lượng người tự kinh doanh giảm mạnh nhất trong 10 năm qua và hàng loạt cơ sở kinh doanh phải đóng cửa trong quý 1 năm nay. Ngoài ra, số lượng doanh nghiệp phá sản trong quý 1 cũng ghi nhận mức cao nhất, tạo nên bầu không khí khó khăn bao trùm các doanh nghiệp trong nước, khiến giới chuyên gia lên tiếng cảnh báo rằng việc chuẩn bị các biện pháp đối phó là vô cùng cấp bách.
Ông Krishna Srinivasan, Giám đốc bộ phận Châu Á - Thái Bình Dương của IMF, tại buổi họp báo về triển vọng kinh tế khu vực Châu Á - Thái Bình Dương diễn ra tại trụ sở IMF ở Washington D.C ngày 24 tháng 4, đã nhận định về chính sách thuế quan của Mỹ rằng: “Khu vực Châu Á - Thái Bình Dương chịu ảnh hưởng lớn từ cú sốc thuế quan và tác động này còn nghiêm trọng hơn so với các khu vực khác”. Ông giải thích lý do các quốc gia trong khu vực này dễ bị tổn thương trước cú sốc thuế quan hơn là do họ tập trung chủ yếu vào giao thương hàng hóa và tỷ trọng xuất khẩu sang Mỹ đã tăng lên trong quá trình tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Đặc biệt, Giám đốc Srinivasan đã chỉ ra Hàn Quốc – quốc gia vừa hạ mạnh dự báo tăng trưởng kinh tế năm nay (từ 2,0% xuống 1,0%) – như một ví dụ tiêu biểu và cho biết: “Tốc độ tăng trưởng quý 1 của Hàn Quốc (-0,2% so với quý trước) chứng minh rằng sự tăng trưởng đang chậm lại do nhu cầu nội địa suy yếu và sự sụt giảm mạnh mẽ của xuất khẩu”. Thực tế, Hàn Quốc đã chịu tác động kép từ việc nhu cầu nội địa yếu đi và xuất khẩu đình trệ.
Theo Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc, tiêu dùng tư nhân trong quý 1 giảm 0,1% so với quý trước, trong khi đầu tư của doanh nghiệp bao gồm đầu tư xây dựng (-3,2%) và đầu tư trang thiết bị (-2,1%) cũng đóng băng nhanh chóng. Do đó, tổng nhu cầu nội địa bao gồm tiêu dùng và đầu tư đã giảm tới 0,7%. Xuất khẩu trong quý 1 cũng ghi nhận tăng trưởng âm với mức giảm 1,1%. Nếu tính theo quý, đây là tỷ lệ sụt giảm xuất khẩu lớn nhất trong 5 năm kể từ quý 1 năm 2020 (-1,6%), thời điểm đại dịch COVID-19 càn quét thế giới.
Trước tình trạng tăng trưởng âm đồng thời ở cả nội địa và xuất khẩu, các doanh nghiệp trong nước đang phải chịu đựng cú sốc này khi liên tiếp phải đóng cửa và nộp đơn xin phá sản. Theo Cục Thống kê Hàn Quốc, số lượng người tự kinh doanh trong quý 1 năm nay đã giảm 160.000 người so với quý trước, xuống còn 5,523 triệu người, mức thấp nhất kể từ quý 1 năm 2019 (5,52 triệu người). Số lượng người tự kinh doanh ở Hàn Quốc đã chạm đáy vào quý 1 năm ngoái với 5,538 triệu người, sau đó tăng lên 5,668 triệu người vào quý 2 và 5,739 triệu người vào quý 3.
Tuy nhiên, khi tình trạng nội địa bắt đầu suy giảm sau sự kiện thiết quân luật do cựu Tổng thống Yoon Suk-yeol thực hiện vào ngày 3 tháng 12 năm ngoái, số lượng người tự kinh doanh đã giảm xuống còn 5,684 triệu người vào quý 4. Trong quý 1 năm nay, khi chính sách thuế quan của Tổng thống Trump được cộng hưởng vào, số lượng người tự kinh doanh phải đóng cửa đã tăng vọt. Đặc biệt, mức giảm 160.000 người trong quý 1 năm nay là con số cao nhất trong vòng 10 năm kể từ quý 1 năm 2015 (-164.000 người).
Không chỉ dừng lại ở việc đóng cửa, số doanh nghiệp nộp đơn phá sản lên tòa án do không thể trả nợ cũng đang gia tăng. Theo số liệu từ tòa án, số vụ nộp đơn phá sản của các pháp nhân trong quý 1 năm nay là 453 vụ, tăng 3,2% so với 439 vụ của quý 1 năm ngoái. Chỉ tính riêng tháng 1 năm nay, số vụ nộp đơn phá sản là 117 vụ, thấp hơn so với tháng 1 năm ngoái (151 vụ), nhưng đã nhảy vọt lên 164 vụ vào tháng 2 và tiếp tục tăng lên 172 vụ vào tháng 3, cho thấy xu hướng ngày càng gia tăng trước tình hình kinh tế diễn biến xấu dần.
Vì số lượng doanh nghiệp nộp đơn phá sản ngày càng nhiều theo thời gian như vậy, số vụ phá sản pháp nhân trong quý 1 năm nay đã lên mức cao nhất kể từ khi dữ liệu liên quan bắt đầu được thống kê vào năm 2014. Khi xem xét xu hướng tăng của các doanh nghiệp nộp đơn phá sản do nhu cầu nội địa trì trệ và xuất khẩu chậm lại, nhiều lo ngại cho rằng tổng số đơn phá sản trong năm nay có thể vượt mốc 2.000 vụ lần đầu tiên trong lịch sử. Năm có số lượng đơn phá sản pháp nhân cao nhất từng được ghi nhận là năm 2024 với tổng cộng 1.940 vụ.