[비즈한국] Trong năm ngoái, tổng thu nhập của chính phủ đạt 594,5 nghìn tỷ won, trong khi tổng chi tiêu ghi nhận ở mức 638 nghìn tỷ won, dẫn đến thâm hụt ngân sách tổng hợp là 43,5 nghìn tỷ won. Trong số các nguồn thu của chính phủ, thu từ thuế quốc gia chỉ đạt 336,5 nghìn tỷ won, thấp hơn 30,9 nghìn tỷ won so với mức dự kiến ban đầu (trong ngân sách) là 367,4 nghìn tỷ won, điều này đã gây ra ảnh hưởng lớn. Nguyên nhân khiến thu thuế quốc gia thấp hơn dự kiến là do trong bối cảnh thu thuế doanh nghiệp sụt giảm mạnh vì kinh tế suy thoái năm ngoái, số tiền miễn giảm thuế quốc gia đã vượt quá 70 nghìn tỷ won.
Việc số tiền miễn giảm thuế quốc gia vượt mốc 70 nghìn tỷ won như vậy là do hệ thống "Đánh giá chuyên sâu về ưu đãi thuế" — vốn được chính phủ triển khai từ 10 năm trước để kiểm tra các chế độ miễn thuế, giảm thuế đã đến thời hạn hoàng hôn (hết hiệu lực) — không hoạt động hiệu quả. Ngay trong năm ngoái, dù báo cáo đánh giá đã khuyến nghị cắt giảm hoặc bãi bỏ 24 mục, nhưng do giới chính trị lo ngại sự phản đối từ một số tầng lớp được hưởng lợi, nên thực tế chỉ có 6 hạng mục bị bãi bỏ. Do đó, nhiều ý kiến cho rằng cần phải điều chỉnh một số chế độ ưu đãi thuế đang trở thành gánh nặng cho ngân sách quốc gia.
Theo "Kế hoạch cơ bản về chi tiêu thuế năm 2025" do chính phủ công bố vào ngày 25 tháng 3, số tiền miễn giảm thuế quốc gia năm ngoái đạt 71,4 nghìn tỷ won, tăng 1,6 nghìn tỷ won so với mức 69,8 nghìn tỷ won của năm 2023, chính thức vượt mốc 70 nghìn tỷ won. Số tiền miễn giảm thuế quốc gia của Hàn Quốc đã vượt mốc 40 nghìn tỷ won vào năm 2018 (43,9 nghìn tỷ won), tiếp tục tăng nhanh lên mốc 50 nghìn tỷ won vào năm 2020 (52,9 nghìn tỷ won), và vượt mốc 60 nghìn tỷ won vào năm 2022 (63,5 nghìn tỷ won).
Trong năm nay, dự kiến số tiền miễn giảm thuế quốc gia sẽ là 78 nghìn tỷ won, tăng 6,6 nghìn tỷ won so với năm ngoái. Tuy nhiên, do cuộc chiến thuế quan từ phía Tổng thống Mỹ Donald Trump trong năm nay đang có dấu hiệu đẩy giá cả leo thang, nhiều chuyên gia chỉ ra rằng số tiền miễn giảm thuế có thể vượt mốc 80 nghìn tỷ won do sự gia tăng của tiền lương danh nghĩa. Vấn đề nằm ở chỗ, dù số tiền miễn giảm thuế quốc gia đang tăng vọt qua từng năm, nhưng công tác tinh giản lại không được thực hiện đúng mức.
Chính phủ đã đưa ra hệ thống "Đánh giá chuyên sâu về ưu đãi thuế" vào năm 2015 để chỉnh đốn các chính sách miễn giảm thuế. Đặc biệt, đối với các chính sách ưu đãi thuế đã đến thời hạn hoàng hôn và có số tiền miễn giảm hàng năm trên 30 tỷ won, chính phủ thực hiện đánh giá chuyên sâu bắt buộc. Kể từ năm 2015, tổng cộng 109 chính sách ưu đãi thuế đã được đánh giá chuyên sâu bắt buộc; trong đó, 6 mục được đề xuất bãi bỏ và 18 mục được đề xuất cắt giảm hoặc bãi bỏ dài hạn. Thế nhưng, trong số 24 mục đó, chỉ có 6 hạng mục thực sự bị bãi bỏ. Có thể thấy việc tinh giản đã không được thực hiện triệt để.
Năm nay, có 23 chính sách ưu đãi thuế nằm trong diện đánh giá chuyên sâu bắt buộc, trong đó có 13 mục đã được gia hạn từ 6 lần trở lên, bao gồm "Khấu trừ thu nhập cho số tiền sử dụng thẻ tín dụng, v.v." đã gia hạn hơn 10 lần, chiếm hơn một nửa tổng số đối tượng đánh giá. Điều này cho thấy việc tinh giản thực chất trong năm nay cũng có thể không dễ dàng. Xét đến việc 23 mục này có tổng số tiền miễn giảm thuế quốc gia năm ngoái là 15,8 nghìn tỷ won, chiếm khoảng 1/4 tổng số tiền miễn giảm thuế quốc gia, gánh nặng lên ngân sách là không hề nhỏ.
Trong số 27 chính sách ưu đãi thuế sẽ hết hạn vào cuối năm nay, có 5 mục có số tiền miễn giảm trên 1 nghìn tỷ won, bao gồm "Khấu trừ thu nhập cho số tiền sử dụng thẻ tín dụng". Chế độ "Khấu trừ thu nhập cho số tiền sử dụng thẻ tín dụng" được chính phủ Kim Dae-jung đưa ra vào năm 1999 nhằm ngăn chặn tình trạng che giấu doanh thu của các doanh nghiệp; năm ngoái số tiền miễn giảm đã đạt 4,1183 nghìn tỷ won và dự kiến sẽ đạt 4,3693 nghìn tỷ won trong năm nay. "Ưu đãi thuế đặc biệt cho doanh nghiệp vừa và nhỏ", chế độ đã được duy trì hơn 30 năm sau khi gia hạn thời hạn hoàng hôn 8 lần, có số tiền miễn giảm năm ngoái là 2,3639 nghìn tỷ won và dự kiến đạt 2,5 nghìn tỷ won trong năm nay. "Khấu trừ thuế mua vào đối với phế liệu tái chế", chính sách đem lại lợi ích cho các cơ sở thu mua phế liệu, đã được gia hạn 10 lần và dự kiến số tiền miễn giảm sẽ tăng từ 1,5306 nghìn tỷ won năm ngoái lên 1,61 nghìn tỷ won trong năm nay.
Đối với "Miễn thuế cho tiền góp vốn và tiền gửi tại các hiệp hội, v.v." đã gia hạn thời hạn hoàng hôn 7 lần, số tiền miễn giảm sẽ tăng từ 1,2356 nghìn tỷ won năm ngoái lên 1,3716 nghìn tỷ won trong năm nay; tương tự, "Ưu đãi thuế cho tiết kiệm tổng hợp miễn thuế" cũng gia hạn 7 lần, số tiền miễn giảm tăng từ 1,0901 nghìn tỷ won lên 1,1929 nghìn tỷ won trong cùng kỳ. Đáng chú ý, "Khấu trừ thu nhập cho số tiền sử dụng thẻ tín dụng" dù đã được đánh giá là cần thiết kế lại trong đợt đánh giá năm 2022 nhưng lại được gia hạn và mở rộng, còn "Ưu đãi thuế đặc biệt cho doanh nghiệp vừa và nhỏ" cũng được đánh giá là cần cắt giảm hoặc bãi bỏ dài hạn vào năm 2022 nhưng vẫn tiếp tục được gia hạn.
Một quan chức trong giới kinh tế nhận định: "Việc phớt lờ kết quả đánh giá và tiếp tục mở rộng, gia hạn các chính sách ưu đãi thuế như thế này có thể khiến chính hệ thống Đánh giá chuyên sâu về ưu đãi thuế trở nên vô nghĩa. Khi thu ngân sách có nguy cơ xấu đi do hậu quả của cuộc chiến thuế quan trong năm nay và năm tới, giới chính trị cần thể hiện ý chí tinh giản các chính sách ưu đãi thuế vốn đang gây áp lực cho ngân sách để đảm bảo tính bền vững tài chính."