[비즈한국] Mọi ánh mắt và sự chú ý của các chuyên gia quân sự trên toàn thế giới đang đổ dồn vào các cuộc không chiến giữa Ấn Độ và Pakistan. Chiến dịch quân sự diễn ra từ ngày 7 đến 11 tháng 5 năm 2025 chủ yếu xoay quanh sức mạnh không quân, trong đó đáng chú ý nhất là tuyên bố cho rằng tiêm kích Rafale của hãng Dassault (Pháp) đã bị bắn hạ bởi tên lửa PL-15E do Trung Quốc sản xuất, được phóng từ tiêm kích J-10CE của hãng AVIC (Trung Quốc).
Dù cần thời gian để xác minh sự thật, nhưng thực tế là các mảnh vỡ của chiếc Rafale F3R số 1 của Không quân Ấn Độ đã được tìm thấy, và mảnh vỡ của tên lửa không đối không tầm trung PL-15E do Trung Quốc sản xuất cũng đã được xác nhận. Mặc dù con số thương vong chính xác hay các chi tiết chiến thuật vẫn chưa rõ ràng, nhưng bản thân 'vụ bắn hạ Rafale' dường như là sự thật.
Có hai lý do chính khiến sự kiện này thu hút sự chú ý của thế giới. Một là vũ khí Trung Quốc vốn bị đánh giá thấp trong thời gian qua, hai là công nghệ khoa học quân sự của Pháp từ lâu được coi là đẳng cấp thế giới. Tin tức về việc một chiếc tiêm kích đắt giá nhất thế giới, với giá hơn 150 tỷ won mỗi chiếc, bị bắn hạ bởi một chiếc tiêm kích rẻ hơn nhiều của Trung Quốc đã khiến mạng xã hội tràn ngập những đoạn video phấn khích từ cộng đồng mạng nước này.
Tuy nhiên, sự thật đằng sau vụ việc này phức tạp hơn nhiều. Hai sự thật đã được xác nhận mà chúng ta cần lưu ý cho thấy rõ rằng không chiến hiện đại phức tạp đến mức nào và thắng bại không chỉ phụ thuộc vào hiệu suất của máy bay chiến đấu.
Điều đầu tiên là sự chênh lệch về thông tin đã quyết định thắng bại trong trận chiến này. Tiêm kích Rafale của Không quân Ấn Độ được trang bị bộ tác chiến điện tử (EW Suite) tích hợp có tên là Spectra, có khả năng phát hiện mục tiêu của tên lửa hoặc tiêm kích đối phương, nhưng lần này họ đã bỏ lỡ thời điểm phát hiện và né tránh. Họ đã thất bại trong việc phát hiện sớm.
Ngược lại, Không quân Pakistan trong thông báo sau trận chiến cho biết, trong số nhiều máy bay mà Ấn Độ xuất kích, họ đã xác định chính xác chiếc Rafale để tấn công. Thực tế là họ đã nghe lén thông tin liên lạc bằng giọng nói của phi công Rafale, thậm chí nắm bắt được cả mật danh (Call Sign) của người này để thực hiện tấn công.
Điều thứ hai là mặc dù chiếm ưu thế về thông tin, nhiều tên lửa PL-15E của Pakistan đã bị xịt hoặc không trúng mục tiêu. Ít nhất 2 quả tên lửa đã rơi trong lãnh thổ Ấn Độ, và số lượng phóng chính xác cũng như việc có trúng đích hay không vẫn chưa được xác nhận. Điều này cho thấy tình hình rằng các tiêm kích Pakistan đã thực hiện những phát bắn dự đoán có phần mạo hiểm mà không xác định được vị trí chính xác của Rafale.
Kết hợp hai sự thật này lại, có thể thấy nhân vật chính thực sự của cuộc không chiến này là **máy bay cảnh báo sớm (AEW)** và **liên kết dữ liệu chiến thuật (TDL)**. Tiêm kích J-10CE của Pakistan đã tiến hành các phát bắn dự đoán dựa trên thông tin từ bên ngoài mà không có sự chắc chắn về việc trúng đích, dẫn đến việc dù nhiều tên lửa không trúng nhưng một số vẫn phát huy tác dụng.
Máy bay cảnh báo sớm mà Pakistan sử dụng không phải là ZDK-03 của Trung Quốc, mà là chiếc SAAB 2000 Erieye của hãng SAAB (Thụy Điển). Chiếc máy bay này được trang bị thiết bị thu thập thông tin điện tử và thiết bị hỗ trợ điện tử (ELINT/ESM) có tên HES-21, đóng vai trò quyết định trong việc phân tích tín hiệu vô tuyến của tiêm kích đối phương và nhận diện chiếc Rafale.
Ngay cả sau khi phát hiện kẻ địch qua máy bay cảnh báo sớm, tiêm kích không phải lúc nào cũng phóng tên lửa ngay lập tức. Bởi lẽ tên lửa của không quân hiện đại không được phóng bằng các mệnh lệnh vô tuyến đơn thuần. Pakistan dường như đã truyền thông tin thu thập được từ máy bay cảnh báo sớm Erieye tới tiêm kích qua liên kết dữ liệu chiến thuật mà không cần dùng lời nói, đây chính là sự khác biệt lớn so với Không quân Ấn Độ. Dù Ấn Độ cũng vận hành máy bay cảnh báo sớm, nhưng được biết hệ thống liên kết dữ liệu chiến thuật của họ vẫn còn thiếu sót.
Trên thực tế, vào ngày 10 tháng 5, Ấn Độ đã sử dụng tên lửa hành trình BrahMos phóng từ tiêm kích Su-30MKI để tấn công máy bay cảnh báo sớm Erieye tại căn cứ không quân Bholari của Pakistan. Điều này ngụ ý rằng Ấn Độ đã xác định đối tượng để trả thù cho vụ Rafale bị bắn hạ không phải là tiêm kích Trung Quốc mà là máy bay cảnh báo sớm của Thụy Điển.
Vậy thì, KF-21, tiêm kích thế hệ tiếp theo của chúng ta, cần có sự chuẩn bị như thế nào?
Hai hướng đi là rất quan trọng. May mắn thay, đây đều là những vấn đề mà chúng ta đang chuẩn bị.
Thứ nhất là công nghệ 'ngụy trang', tức là thiết bị và chiến lược có thể giấu KF-21 khỏi sự phát hiện của kẻ thù. Nếu KF-21 không bị radar địch phát hiện, hoặc dù bị phát hiện nhưng vẫn che giấu được danh tính là KF-21, thì khả năng sống sót sẽ được cải thiện đáng kể.
Kế hoạch cải tiến tương lai cho KF-21 mà KAI đang thúc đẩy, gọi là 'NACS', bao gồm cả thiết bị bay không người lái AI có tên là AAP-150. Thiết bị này có thể bay cùng KF-21 hoặc FA-50, đóng vai trò là 'mồi nhử' (Decoy) mô phỏng sóng điện từ. Việc đưa vào vận hành sớm là rất cấp thiết. Việc trang bị thấu kính Luneburg (Luneburg Lens) để che giấu đặc tính sóng điện từ của KF-21 cũng là điều cần thiết.
Thứ hai là đảm bảo liên kết dữ liệu dựa trên vệ tinh dung lượng lớn. KF-21 sẽ được trang bị các liên kết dữ liệu như Link-16, Link-K, nhưng vì chúng là phương thức phân chia thời gian (TDMA), nên có hạn chế trong việc chia sẻ vị trí của tiêm kích di chuyển với vận tốc siêu thanh trong thời gian thực.
Rất may, Chính phủ Hàn Quốc đang phát triển công nghệ liên kết dữ liệu vệ tinh dung lượng lớn thông qua 'Dự án phát triển hệ thống thông tin liên lạc vệ tinh quỹ đạo thấp dựa trên tiêu chuẩn quốc tế 6G'. Việc đưa công nghệ này vào lộ trình cải tiến hiệu suất của KF-21 và thực hiện nó một cách suôn sẻ là điều quan trọng hơn tất cả.