[비즈한국] Gần đây, nhạc kịch Hàn Quốc đã trở nên nổi tiếng trên sân khấu thế giới đến mức được gọi là ‘K-Musical’. Sau khi nhận giải Tác phẩm nhạc kịch xuất sắc nhất tại giải thưởng của Hội phê bình kịch nghệ New York (New York Drama Critics’ Circle), vở nhạc kịch ‘Maybe Happy Ending’ tiếp tục thắng lớn tại giải Drama League với hạng mục Vở nhạc kịch xuất sắc nhất và Đạo diễn xuất sắc nhất. Với việc giành được các giải thưởng quan trọng như Vở nhạc kịch xuất sắc nhất, Kịch bản xuất sắc nhất, Đạo diễn xuất sắc nhất và Âm nhạc xuất sắc nhất tại giải thưởng của Hội phê bình sân khấu (Outer Critics Circle Awards) năm 2025, kỳ vọng vào một chiến thắng tại giải Tony (Tony Awards) năm nay là hoàn toàn có cơ sở. Với 10 đề cử, bao gồm cả hạng mục Tác phẩm và Kịch bản xuất sắc nhất, khả năng giành giải ở các hạng mục chính đang ở mức cao nhất từ trước đến nay.
Vở nhạc kịch ‘The Great Gatsby’ cũng đã giành giải ‘Thiết kế sân khấu xuất sắc nhất’ tại lễ trao giải Drama Desk lần thứ 68, nối tiếp đó là giải Thiết kế trang phục tại giải Tony Mỹ năm 2024. Hiện tại, vở diễn đã trở thành một điển hình mẫu mực khi thu hút đông đảo khán giả quốc tế qua các đợt công diễn dài hạn tại West End (Anh) cũng như Broadway (Mỹ).
Hai tác phẩm này đã đạt được thành công ở nước ngoài theo những cách khác nhau. ‘Maybe Happy Ending’ là một tác phẩm nhạc kịch thuần sáng tạo, trong khi ‘The Great Gatsby’ dựa trên tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Mỹ F. Scott Fitzgerald. Nhạc kịch dựa trên tác phẩm gốc có ưu điểm là quen thuộc hơn với khán giả địa phương, giúp việc quảng bá tiếp thị trở nên dễ dàng hơn. Tất nhiên, điều này đòi hỏi phải đặt tâm huyết của người hâm mộ nguyên tác làm trung tâm. Thiết kế trang phục và sân khấu cũng phải phù hợp với cảm xúc và nghiên cứu lịch sử của địa phương.
Nhạc kịch ‘The Great Gatsby’ đã vượt qua những khó khăn này để được công nhận. Tuy nhiên, dù có thể thu hút đại chúng, nhưng vì phải tạo sự khác biệt so với các tác phẩm ‘The Great Gatsby’ khác, nên việc giành giải Tác phẩm hay Đạo diễn xuất sắc nhất có thể sẽ khó khăn hơn. Ngược lại, tác phẩm sáng tạo ‘Maybe Happy Ending’ có thể kém hơn về độ nhận diện đại chúng vì là một câu chuyện mới mẻ, nhưng nếu làm tốt, nó có thể được công nhận về tính nghệ thuật và kỹ năng đạo diễn độc bản.
Nội dung cụ thể của các tác phẩm thì sao? Cả hai đều khác biệt về cả không gian và thời gian. ‘Maybe Happy Ending’ là một câu chuyện tương lai, lấy cảm hứng từ robot trí tuệ nhân tạo đang rất được quan tâm hiện nay, kết hợp với các yếu tố lãng mạn phổ quát để hoàn thiện câu chuyện về các 'Helperbot'. Thông qua câu chuyện tình yêu trong tương lai, tác phẩm giúp khán giả chiêm nghiệm về bản sắc con người hiện tại. Trong khi đó, ‘The Great Gatsby’ phản chiếu hiện tại thông qua câu chuyện quá khứ. Đây là tác phẩm bàn về cuộc khủng hoảng đạo đức do chủ nghĩa duy vật, một chủ đề không hề xa lạ với thực tế ngày nay.
Điểm chung của hai tác phẩm là sự hợp tác giữa các nghệ sĩ trong nước và quốc tế. ‘The Great Gatsby’ đã thâm nhập vào công chúng thông qua dàn diễn viên bản địa. ‘Maybe Happy Ending’ là trường hợp đầu tiên một tác phẩm được công diễn lần đầu tại Hàn Quốc với kịch bản của tác giả Hàn Quốc, sau đó được dàn dựng quy mô lớn, đạo diễn và sử dụng dàn diễn viên tại Broadway theo hình thức ‘open-run’. Các bài hát trong vở được viết lời bởi Park Cheon-hue (Hue Park) và phổ nhạc bởi Will Aronson, những người đã cùng thực hiện vở nhạc kịch ‘Bungee Jumping of Their Own’. Không cần nói cũng đủ hiểu trường hợp nào đặc biệt hơn.
Cần chú ý thêm trường hợp vươn ra thế giới của vở nhạc kịch sáng tạo lấy chủ đề bóng rổ mang tên ‘Legendary Little Basketball Team’. Đây là tấm gương mẫu mực của sự hợp tác giữa trường học và các tổ chức công địa phương. Vở nhạc kịch này bắt đầu từ trường học, qua các quỹ văn hóa địa phương rồi tiến vào Daehangno trước khi thành công ở nước ngoài. Tác phẩm ra đời tại nền tảng sáng tạo của Đại học Nghệ thuật Quốc gia Hàn Quốc vào năm 2016. Tác giả Park Hae-rim và nhà soạn nhạc Hwang Ye-seul đã hợp tác cùng các sinh viên, tác phẩm trở nên nổi tiếng sau các buổi giới thiệu (showcase) và nhận được sự hỗ trợ từ Trung tâm Nghệ thuật Ansan để nâng cao chất lượng. Năm 2017, vở diễn được mời tham dự Liên hoan Sân khấu Beseto tại Trung Quốc và tháng 2 năm 2024 đã công diễn bản quyền thành công tại Nhật Bản.
‘Legendary Little Basketball Team’ phát triển được là nhờ ‘hợp đồng nâng cao (enhancement deals)’. Đây là phương thức mà các nhà sản xuất tư nhân thuê quyền biểu diễn của các tác phẩm được phát hiện bởi các nhà hát hoặc tổ chức phi lợi nhuận, thực hiện bổ sung, hoàn thiện và trả một phần lợi nhuận dưới dạng tiền bản quyền. Các vở nhạc kịch quốc tế như ‘Les Misérables’, ‘Rent’, ‘Spring Awakening’, ‘Next to Normal’, ‘Hamilton’ đều là những tác phẩm thành công toàn cầu nhờ phương thức hợp đồng này.
Hơn hết, việc các trường đại học trong nước đang tích cực hỗ trợ sản xuất nhạc kịch là một tín hiệu đáng mừng. Thông qua quá trình sáng tạo khắc nghiệt, 3-5 tác phẩm được chọn lọc từ các buổi đọc kịch (reading showcase) sẽ được đưa ra biểu diễn chính thức. Thậm chí đã xuất hiện các trường hợp các công ty nước ngoài trực tiếp tham gia vào các buổi reading showcase của trường đại học, tiêu biểu như công ty sản xuất nghệ thuật biểu diễn hàng đầu Nhật Bản - HORIPRO. Các khoa nhạc kịch đang mọc lên ở khắp các trường đại học trên cả nước. Hy vọng rằng với sự hỗ trợ từ nhà trường và sự đồng lòng của sinh viên, sẽ ngày càng có nhiều tác phẩm không chỉ thành công về doanh thu trong nước mà còn vươn ra thế giới. Mô hình này chắc chắn sẽ không chỉ giới hạn trong lĩnh vực nhạc kịch mà hoàn toàn có thể áp dụng cho các lĩnh vực khác.
Tác giả Kim Heon-sik từ những năm 20 tuổi đã luôn mang niềm tin rằng văn hóa có thể khiến thế giới tốt đẹp hơn, ông thường dạo chơi hoặc khám phá sâu vào khu rừng của các hiện tượng văn hóa đại chúng. Ngay cả trong thế kỷ 21 khi AI và máy tính lượng tử đang lên ngôi, ông vẫn tiếp tục hành trình của mình với niềm tin đó.