[비즈한국] Những lo ngại đang được đặt ra liên quan đến phương thức vận hành quảng cáo AI của Gmarket. Nhiều ý kiến cho rằng cấu trúc tính phí khiến chi phí quảng cáo tăng vọt sau khi chuyển từ dùng thử miễn phí sang trả phí là thiếu minh bạch. Đặc biệt, gần đây, tranh cãi càng bùng nổ khi sự thật bị phơi bày rằng Gmarket đã yêu cầu người bán ký "cam kết không tiết lộ công khai" khi người này khiếu nại về việc bị tính phí quảng cáo quá mức.

Chỉ dùng thử quảng cáo miễn phí nhưng lại "trúng bom" chi phí, số dư thanh toán cũng biến mất
Anh A, một người bán các sản phẩm sức khỏe và chăm sóc sức khỏe, đã đăng ký dùng thử miễn phí quảng cáo "AI Doanh thu tăng" (AI 매출업) của Gmarket vào tháng 10 năm ngoái. Đây là một trong những sản phẩm quảng cáo tiêu biểu mà Gmarket vận hành cho người bán. Đây là dịch vụ quảng cáo theo phương thức CPC (tính phí mỗi lượt nhấp chuột), nơi trí tuệ nhân tạo phân tích hành vi tiêu dùng để tự động hiển thị sản phẩm của người bán vào thời điểm và vị trí tối ưu.
Anh A cho biết: “Sau 7 ngày dùng thử miễn phí, tôi đã chuyển sang sử dụng trả phí. Ban đầu, chi phí quảng cáo hàng tháng chỉ ở mức 100.000 won và tôi cũng có phát sinh doanh thu. Tôi nghĩ quảng cáo hoạt động ổn định nên không để ý nhiều. Nhưng đến một lúc nào đó, số dư thanh toán bán hàng từ Gmarket không còn đổ về. Sau khi kiểm tra, tôi phát hiện chi phí quảng cáo đã tăng vọt ngay sau khi chuyển sang trả phí. Toàn bộ số tiền tôi đáng lẽ được thanh toán (tiền đặt cọc bán hàng) đều đã bị trừ hết vào chi phí quảng cáo”.
Theo báo cáo do anh A cung cấp, trong hai tháng sau khi chuyển sang trả phí, chi phí quảng cáo vẫn duy trì ở mức 100.000 won mỗi tháng và doanh thu vẫn phát sinh đều đặn. Tuy nhiên, từ tháng 1, bước sang tháng thứ 3 thực hiện quảng cáo, chi phí đã tăng lên 800.000 won, tháng 3 là 1,98 triệu won và đến tháng 4 vọt lên 4,67 triệu won. Trong khi đó, trong suốt thời gian này, không hề có bất kỳ doanh thu nào phát sinh từ quảng cáo.
Chi phí quảng cáo tăng vọt là do ngân sách quảng cáo của anh A được cài đặt ở mức "không giới hạn". Khi tham gia sự kiện dùng thử quảng cáo AI, Gmarket đã tự động chuyển ngân sách quảng cáo của người bán thành không giới hạn. Thông thường trên các nền tảng trực tuyến, người bán sẽ đặt ngân sách quảng cáo theo ngày hoặc theo tháng để kiểm soát chi phí. Tuy nhiên, Gmarket đã cho phép quảng cáo tự động chạy không giới hạn mà không cần thiết lập ngân sách riêng, khiến toàn bộ tiền đặt cọc bán hàng của anh A bị tiêu sạch vào chi phí quảng cáo.

Nếu xem trang sự kiện miễn phí AI của Gmarket, dưới phần giải thích "Nhóm quảng cáo của ID người bán đã đăng ký chương trình dùng thử miễn phí AI sẽ được áp dụng như sau", có thông báo mục "Ngân sách cho phép hàng ngày [Không giới hạn]". Tuy nhiên, nội dung này chỉ được nhắc ngắn gọn như một điều khoản sử dụng thông thường mà không có biểu tượng nhấn mạnh hay cửa sổ cảnh báo riêng biệt.
Anh A cho rằng phần giải thích này không trực quan và thông tin cốt lõi rằng chi phí có thể bị tính không giới hạn đã bị đặt ở vị trí khó thấy. Đặc biệt, anh khẳng định chỉ với dòng chữ "Ngân sách cho phép hàng ngày [Không giới hạn]", thật khó để dự đoán rằng toàn bộ số tiền đặt cọc có thể bị trừ hết sạch.
Anh chia sẻ: “Họ viết giải thích về sự kiện miễn phí rất dài và yêu cầu nhấn nút đồng ý để tham gia chương trình. Nếu có rủi ro bị tính phí quá mức, chẳng phải họ nên yêu cầu sự đồng ý riêng cho điều đó sao? Ngay cả khi chuyển sang trả phí, tôi cũng không nhận được bất kỳ thông báo nào về việc này”.

Gmarket yêu cầu "cấm công khai" và giải thích rằng "đây là biện pháp ngoại lệ"
Anh A bày tỏ sự phẫn nộ vì dù đã chi hàng triệu won cho quảng cáo nhưng không mang lại doanh thu. Anh nói: “Ngay sau khi dùng thử miễn phí kết thúc, với số tiền nhỏ, quảng cáo vẫn đạt hiệu quả. Vì vậy tôi không nhận ra ngân sách đã được cài đặt không giới hạn. Sau đó chi phí quảng cáo tăng dần nhưng doanh thu hoàn toàn không có. Tôi đã yêu cầu giải thích chi tiết về hiệu quả quảng cáo nhưng không nhận được câu trả lời thỏa đáng”.
Về điều này, phía Gmarket cho biết: “Kết quả bán hàng phụ thuộc vào nhiều biến số như định giá, có áp dụng giảm giá hay không, thời điểm bán hàng, v.v. Chúng tôi đang cung cấp báo cáo chi tiết về hiệu quả quảng cáo của ngày hôm trước vào mỗi buổi sáng hàng ngày”.
Việc Gmarket yêu cầu "cấm tiết lộ công khai" như một điều kiện để hoàn tiền khi anh A tiếp tục khiếu nại cũng đang gây tranh cãi. Anh A cho biết: “Tôi đã yêu cầu Gmarket hoàn lại số tiền quảng cáo bị tính quá mức. Sau đó, Gmarket nói rằng chỉ khi tôi ký cam kết không tiết lộ vấn đề này ra bên ngoài thì họ mới hoàn tiền cho tôi”.
Phản hồi về việc này, Gmarket giải thích: “Dù đó là khoản phí hợp lệ, nhưng xét đến hoàn cảnh của người bán, chúng tôi đã quyết định bồi thường dựa trên đạo đức nghề nghiệp một cách ngoại lệ. Vì đây là biện pháp ngoại lệ nên chúng tôi mới yêu cầu không công khai vấn đề”.
Đối với phương thức vận hành quảng cáo này của Gmarket, các tổ chức bảo vệ người tiêu dùng cũng cho rằng có dấu hiệu lừa dối. Một đại diện của Hội đồng công dân chủ quyền người tiêu dùng nhận định: “Phía mua hàng trên các nền tảng thương mại điện tử rất khó để kiểm tra chi tiết từng nội dung. Vấn đề chi phí có thể tăng cao hơn dự kiến là một vấn đề cực kỳ quan trọng đối với người mua. Ngay cả khi đã thông báo, cách thức hướng dẫn như hiện tại có thể bị coi là có yếu tố lừa dối”.
Đại diện này nói thêm: “Vấn đề nằm ở chỗ việc trừng phạt những trường hợp như vậy không hề dễ dàng. Trong bối cảnh luật hiện hành còn thiếu sót, các cơ quan hành chính khó có thể diễn giải đây là hành vi lừa dối một cách tích cực. Thực tế là người bán cũng đang ở vị thế người tiêu dùng sản phẩm (quảng cáo) của nền tảng, nhưng lại thiếu các công cụ để bảo vệ họ. Đây là lúc cần phải sửa đổi lại hệ thống”.
Phía Gmarket cho biết: “Vì luôn tồn tại khả năng xảy ra các trường hợp tương tự, chúng tôi dự định sẽ xem xét tích cực việc bổ sung các quy định thể chế”.