[비즈한국] Trong bối cảnh các đơn vị tài chính đang công bố báo cáo kết quả kinh doanh nửa đầu năm, Ngân hàng Công nghiệp Hàn Quốc (IBK)024110 đã ghi nhận mức lợi nhuận ròng cao nhất lịch sử. Thành tích này đạt được nhờ sự cải thiện trong thu nhập ngoài lãi, bù đắp cho sự sụt giảm ở thu nhập từ lãi vay. Tuy nhiên, các phân tích cho thấy kết quả chi tiết vẫn còn nhiều điểm đáng tiếc như biên lãi ròng (NIM) sụt giảm và tình hình tài chính có dấu hiệu xấu đi. Thêm vào đó, việc lần đầu tiên nhận xếp hạng B trong đánh giá kết quả kinh doanh năm 2024 khiến ngân hàng khó lòng lạc quan ngay cả khi đạt kết quả kinh doanh kỷ lục.
Ngày 24/7, IBK đã công bố báo cáo kết quả kinh doanh nửa đầu năm. Lợi nhuận ròng hợp nhất (bao gồm các công ty con) đạt 1,5086 nghìn tỷ won, tăng 8,2% so với cùng kỳ năm ngoái (1,3942 nghìn tỷ won). Các công ty con bao gồm IBK Capital, IBK Securities, IBK Pension Insurance, IBK Savings Bank, IBK Asset Management, IBK Venture Investment và IBK Myanmar Bank. Lợi nhuận ròng riêng lẻ của ngân hàng đạt 1,3272 nghìn tỷ won, tăng 5,4% so với mức 1,2588 nghìn tỷ won của năm trước.
Kết quả quý 2 cũng có sự cải thiện. Lợi nhuận ròng quý 2 đạt 694,4 tỷ won trên cơ sở hợp nhất và 566,7 tỷ won trên cơ sở ngân hàng, lần lượt tăng 13,9% và 3,5% so với cùng kỳ năm ngoái (lần lượt là 609,7 tỷ won và 547,7 tỷ won).
Ở mảng cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME), ngân hàng đã đạt thị phần cao nhất từ trước đến nay. Dư nợ cho vay SME nửa đầu năm đạt 258,532 nghìn tỷ won, chiếm thị phần 24,4%. Thị phần cho vay SME của IBK đã tăng đều đặn từ 22,8% năm 2021 lên 23,0% năm 2022, 23,2% năm 2023 và 23,7% năm 2024.
Tuy nhiên, dù đạt kết quả khả quan, thị trường vẫn bày tỏ sự tiếc nuối. Nguyên nhân là do thu nhập từ lãi vay đang có xu hướng giảm, và thu nhập ngoài lãi – vốn giúp bảo vệ lợi nhuận – chủ yếu đến từ biến động tỷ giá hối đoái. Trong tài liệu kinh doanh, IBK giải thích: “Dù NIM sụt giảm do lãi suất hạ, nhưng lợi nhuận ròng vẫn tăng nhờ thu nhập ngoài lãi từ chứng khoán và đánh giá lại ngoại tệ tăng lên.”
Thu nhập từ lãi vay hợp nhất nửa đầu năm của IBK đã giảm 3,8%, từ 3,9529 nghìn tỷ won năm 2024 xuống còn 3,8035 nghìn tỷ won năm 2025. Ngược lại, thu nhập ngoài lãi trong cùng kỳ đạt 485,6 tỷ won, tăng 205,2% so với cùng kỳ năm ngoái (159,1 tỷ won). Điều này nhờ lợi nhuận phái sinh ngoại hối cải thiện đáng kể từ -52,9 tỷ won lên 207,5 tỷ won. Lợi nhuận từ chứng khoán cũng tăng 35,6% trong một năm, từ 272,4 tỷ won lên 369,4 tỷ won. Tuy nhiên, doanh thu từ phí dịch vụ lại giảm từ 349,2 tỷ won xuống còn 315,2 tỷ won.
Choi Jeong-wook, chuyên gia phân tích tại Hana Securities, nhận định: “Kết quả bề nổi đáp ứng được kỳ vọng, nhưng phần lớn là nhờ lợi nhuận quy đổi ngoại tệ do tỷ giá won-đô la giảm. Xét về nội dung, đây là kết quả đáng tiếc khi biên lãi ròng giảm mạnh và xu hướng suy giảm tính lành mạnh tài chính vẫn tiếp diễn.”
Biên lãi ròng (NIM) cũng không thoát khỏi đà giảm trong hơn 2 năm qua. NIM là chỉ số phản ánh lợi nhuận của các công ty tài chính và thường giảm trong giai đoạn lãi suất hạ. NIM cao cho thấy khả năng sinh lời tốt, nhưng cũng dễ bị chỉ trích là “kinh doanh trên lãi suất” thông qua các khoản vay lãi suất cao. Trong quý 2 năm nay, NIM của IBK đạt 1,55%, mức thấp nhất trong vòng 3 năm qua (từ quý 2/2022 đến quý 2/2025). NIM đã giảm từ 1,98% vào quý 4/2022 xuống 1,87% quý 1/2023, 1,76% quý 3/2023 và 1,67% quý 3/2024.
Những lo ngại về sự suy giảm sức khỏe tài chính cũng được đặt ra. Jung Joon-seop, chuyên gia phân tích tại NH Investment & Securities, phân tích: “Khác với các tập đoàn tài chính thương mại, lo ngại về tính lành mạnh tài chính tại đây đang gia tăng. Tỷ lệ bao phủ nợ xấu (NPL coverage ratio) đạt 105,7%, giảm 11,9 điểm phần trăm so với năm trước. Việc cải thiện tỷ lệ này là điều tất yếu trong tương lai.”
Tỷ lệ bao phủ nợ xấu là chỉ số cho thấy mức độ trích lập dự phòng của một công ty tài chính trước các khoản nợ xấu. Tỷ lệ này càng thấp càng cho thấy tính lành mạnh tài chính của công ty đó bị suy giảm. Tỷ lệ bao phủ nợ xấu của IBK đã giảm từ 143,5% cuối năm 2023, 114,0% cuối năm 2024 xuống còn 111,3% trong quý 1 vừa qua.
Tỷ lệ nợ xấu (NPL ratio), phản ánh mức độ nắm giữ nợ xấu, cũng tăng từ 1,30% nửa đầu năm 2024 lên 1,37% nửa đầu năm 2025. Tỷ lệ này càng thấp thì sức khỏe tài chính càng tốt. IBK giải thích: “Mặc dù tỷ lệ nợ xấu tăng nhưng nhờ việc trích lập dự phòng bổ sung mang tính chủ động và quản lý rủi ro tốt, chi phí tín dụng đã giảm so với cùng kỳ năm trước.” Chi phí tín dụng là tỷ lệ trích lập dự phòng để đối phó với nợ xấu, chỉ số này thấp mới được xem là tốt.
Eun Gyeong-wan, nghiên cứu viên tại Shinhan Securities, dự báo: “Khả năng suy giảm tài chính đột ngột trong tương lai là thấp, tuy nhiên cần theo dõi sát sao vì tỷ lệ nợ quá hạn đang có xu hướng tăng ở một số lĩnh vực nhạy cảm như bất động sản, cho thuê, ăn uống và lưu trú.”
Trong khi đó, được biết IBK đã lần đầu tiên nhận xếp hạng B trong đánh giá kết quả kinh doanh của các cơ quan tài chính công năm 2024. Kể từ khi bắt đầu đánh giá, ngân hàng này luôn duy trì mức xếp hạng S đến A, nhưng lần này đã bị tụt hạng. Điều này được cho là do sự cố cho vay bất hợp pháp trị giá khoảng 80 tỷ won bị phát giác. Vào tháng 3 vừa qua, khi sự thật về việc các nhân viên cũ và hiện tại của IBK thực hiện cho vay bất hợp pháp suốt 7 năm bị phanh phui, đích thân Giám đốc ngân hàng Kim Sung-tae đã phải công khai xin lỗi công chúng và đưa ra các phương án cải tổ như thay đổi quy trình làm việc và tăng cường kiểm soát nội bộ.
Cùng với việc công bố kết quả kinh doanh vào ngày 24, IBK một lần nữa nhấn mạnh quyết tâm tăng cường kiểm soát nội bộ: “Chúng tôi sẽ khôi phục lòng tin của người dân và khách hàng thông qua việc thực hiện kế hoạch cải tổ.” Ngoài ra, ngân hàng cũng khẳng định: “Trong nửa cuối năm, chúng tôi sẽ tích cực hỗ trợ không chỉ các tiểu thương, người tự kinh doanh mà cả các ngành công nghiệp mũi nhọn và doanh nghiệp trung gian. Chúng tôi cũng sẽ nâng cao năng lực cạnh tranh thông qua việc củng cố trí tuệ nhân tạo (AI) và năng lực số.”