[비즈한국] Theo kết quả điều tra của BizHankook, Tổng công ty Nhà và Đất Hàn Quốc (LH) gần đây đã thua trong vụ kiện chống lại thành phố Pyeongtaek để đòi lại số thuế trước bạ đã nộp khi xây dựng căn cứ quân sự Mỹ tại thành phố này. LH đã thỏa thuận với Chính phủ về việc xây dựng căn cứ quân sự Mỹ tại Pyeongtaek để hiến tặng cho Chính phủ, đổi lại việc tiếp nhận khu vực căn cứ quân sự Mỹ tại Yongsan (Seoul). Tuy nhiên, LH đã đâm đơn kiện với lập luận rằng Chính phủ phải là đơn vị chịu thuế trước bạ phát sinh trong quá trình xây dựng.
Tòa án Hành chính số 4 Suwon (Thẩm phán chủ tọa Im Soo-yeon) vào ngày 11 tháng trước đã phán quyết phía nguyên đơn là LH thua kiện trong vụ kiện yêu cầu hủy bỏ quyết định từ chối sửa đổi quyết định thuế trước bạ đối với Thị trưởng Pyeongtaek. Hội đồng xét xử nhận định: “Các bằng chứng mà phía nguyên đơn đệ trình không đủ để cho thấy có trường hợp đặc biệt nào khiến Đại Hàn Dân Quốc trở thành chủ thể thụ hưởng thực sự của các cơ sở vật chất, và cũng không có bằng chứng nào khác để chứng minh điều đó”. Trước đó, vào tháng 3 năm ngoái, LH đã đâm đơn kiện yêu cầu hoàn trả số thuế mà thành phố Pyeongtaek áp đặt liên quan đến việc xây dựng căn cứ quân sự Mỹ.
Vào tháng 11 năm 2011, Chính phủ và LH đã ký kết “Thỏa thuận thực hiện dự án cơ sở vật chất quân đội Mỹ tại Hàn Quốc” nhằm hoán đổi căn cứ quân sự Mỹ cũ và mới. Nội dung thỏa thuận là LH sẽ xây dựng các cơ sở vật chất để cung cấp cho quân đội Mỹ tại Pyeongtaek rồi hiến tặng cho Chính phủ; đổi lại, Chính phủ sẽ chuyển nhượng cho LH 4 khu đất thuộc diện trả lại tại căn cứ quân sự Mỹ ở Yongsan (trạm vận tải, Bộ tư lệnh Liên Hợp Quốc, Camp Kim, Niblo Barracks) trong phạm vi chi phí tương ứng. Theo thỏa thuận này, từ tháng 2 năm 2019 đến tháng 3 năm 2021, LH đã hoàn thành 10 công trình cơ sở vật chất cho quân đội Mỹ tại Pyeongtaek, Gyeonggi.
Vấn đề nảy sinh từ số thuế trước bạ mà LH đã nộp khi xây dựng căn cứ quân sự tại Pyeongtaek. Vào tháng 7 năm 2022, liên quan đến việc tiếp nhận các cơ sở vật chất này, LH đã kê khai và nộp tổng cộng 367,91 triệu won, bao gồm 331,37 triệu won thuế trước bạ, 16,27 triệu won thuế giáo dục địa phương và 20,28 triệu won thuế đặc biệt nông ngư nghiệp. Sau đó, vào tháng 10 cùng năm, LH đã yêu cầu sửa đổi quyết định thuế, đòi giảm toàn bộ số thuế trên với lập luận rằng “LH không phải là chủ thể thụ hưởng thực sự của các cơ sở vật chất, vì vậy theo nguyên tắc đánh thuế thực chất, LH không nên bị áp thuế trước bạ”. Tuy nhiên, thành phố Pyeongtaek đã từ chối yêu cầu này vào tháng 11 cùng năm.
LH viện dẫn nguyên tắc đánh thuế thực chất để đòi lại tiền thuế. Nguyên tắc đánh thuế thực chất có nghĩa là thuế được áp dựa trên thực tế kinh tế thay vì hình thức bên ngoài. Theo Luật Cơ bản về Thuế địa phương, khi xem xét thu nhập, lợi nhuận, tài sản, hành vi hoặc giao dịch là đối tượng chịu thuế, nếu chủ thể đứng tên trên giấy tờ chỉ là danh nghĩa và có chủ thể khác thực sự thụ hưởng, thì chủ thể thụ hưởng thực tế sẽ là người có nghĩa vụ nộp thuế. Trong vụ kiện lần này, LH lập luận rằng dự án xây dựng căn cứ quân sự Pyeongtaek thực chất là dự án của Chính phủ, vì vậy nghĩa vụ nộp thuế cũng phải thuộc về Chính phủ.
Tuy nhiên, tòa án đã không chấp nhận lập luận này của LH. Hội đồng xét xử phán quyết: “Ngay cả khi các cơ sở vật chất mà LH xây dựng dự kiến sẽ được hiến tặng ngay cho Đại Hàn Dân Quốc theo thỏa thuận, thì đổi lại, LH cũng đã được dự kiến sẽ nhận được các khu đất tương ứng. Nhìn từ góc độ của Đại Hàn Dân Quốc, đây là việc thanh toán đối ứng để nhận lại cơ sở vật chất, nên không thể coi Đại Hàn Dân Quốc là chủ thể tiếp nhận thực sự của các cơ sở này”.
Trên thực tế, Luật Thuế địa phương thời điểm đó quy định rằng trong trường hợp hiến tặng có đối ứng (đổi đất), cơ quan chức năng sẽ đánh thuế trước bạ, còn hiến tặng không đối ứng thì miễn thuế. Tuy nhiên, Luật Hạn chế Đặc cách Thuế địa phương có quy định đặc biệt cho phép giảm thuế trước bạ trong trường hợp hiến tặng có đối ứng. Dựa trên quy định này, cơ quan thuế là thành phố Pyeongtaek đã áp dụng tỷ lệ giảm trừ theo luật để tính thuế trước bạ.
Tòa án bổ sung: “Xét về hình thức và nội dung của luật này, khó có thể chấp nhận lập luận rằng ‘theo nguyên tắc đánh thuế thực chất, chủ thể thụ hưởng thực sự của cơ sở vật chất là Đại Hàn Dân Quốc’. Cơ quan thuế đã tính toán thuế trước bạ bằng cách áp dụng tỷ lệ giảm trừ theo Luật Hạn chế Đặc cách Thuế địa phương cũ, và không thấy có dấu hiệu vi phạm pháp luật trong quá trình tính toán đó”.
LH đã kháng cáo vào ngày 30 tháng trước để phản đối phán quyết thua kiện này. Một quan chức của LH cho biết: “Xét đến tính chất đặc thù của dự án ‘hiến tặng đổi lấy đất’, có thể thấy Chính phủ là chủ thể thực sự tiếp nhận căn cứ quân sự Mỹ tại Pyeongtaek, vậy mà LH lại phải chịu thuế trước bạ nên chúng tôi đã kiện. Hiện tại, chúng tôi đã kháng cáo phán quyết sơ thẩm và đang chuẩn bị cho phiên tòa phúc thẩm”.
Đây không phải là lần đầu tiên LH vướng vào các tranh chấp pháp lý liên quan đến căn cứ quân sự Mỹ. Trước đó, LH đã kiện Chính phủ đòi chi phí xử lý ô nhiễm tại khu đất thuộc Bộ tư lệnh Liên Hợp Quốc ở Yongsan – khu đất được nhận sau khi xây căn cứ Pyeongtaek – và đã thắng kiện với phán quyết bồi thường 11,9 tỷ won vào tháng 12 năm ngoái. Trước đó, LH đã bán khu đất này cho tư nhân, nhưng trong quá trình phát triển, việc ô nhiễm đất bị phát hiện khiến LH phải gánh trách nhiệm làm sạch (Bài viết liên quan: [Độc quyền] “Xử lý ô nhiễm khu đất Bộ tư lệnh Liên Hợp Quốc là trách nhiệm của Chính phủ”, LH được bồi thường 11,9 tỷ won).