[비즈한국] Chủ tịch MBK Partners (MBK), ông Kim Byung-ju, đang thu hút sự chú ý khi gửi thông điệp khích lệ tới các sinh viên nhận học bổng của Quỹ học bổng MBK. Trong năm nay, Chủ tịch Kim Byung-ju liên tục phải đối mặt với nhiều chỉ trích. Nguyên nhân xuất phát từ việc Homeplus đang trải qua quá trình tái cơ cấu doanh nghiệp nhưng MBK lại bị cho là không thực hiện đúng trách nhiệm của cổ đông lớn nhất. Trong bối cảnh đó, việc Chủ tịch Kim vốn im lặng trước các vấn đề liên quan đến Homeplus lại bất ngờ gửi lời động viên tới các sinh viên nhận học bổng đã làm dấy lên nhiều ý kiến trái chiều.
Sự khích lệ bất ngờ của Chủ tịch Kim Byung-ju
Ngày 30/7, Chủ tịch Kim Byung-ju, người đang giữ chức Chủ tịch Quỹ học bổng MBK, đã gửi thông điệp tới các sinh viên nhận học bổng của quỹ. Ông Kim chia sẻ: “Kể từ khi thành lập năm 2005, MBK luôn làm việc với sự chính trực (virtue) trong mọi hoạt động, bao gồm cả Homeplus. Công việc của MBK cũng chính là công việc của tôi, người vừa là Chủ tịch quỹ vừa là người sáng lập pháp nhân. Tôi hy vọng rằng sự việc lần này sẽ không ảnh hưởng đến niềm tự hào, kiêu hãnh và hy vọng mà Quỹ học bổng MBK hay các sinh viên đang gìn giữ”.
Chủ tịch Kim Byung-ju nói thêm: “Quỹ học bổng MBK không chỉ là sự hỗ trợ từ một cá nhân nào đó, mà là nền tảng chung được bện chặt bởi niềm tin lẫn nhau và câu chuyện hy vọng về một cộng đồng tương lai mà tất cả chúng ta đã cùng nhau xây dựng. Giống như 18 năm qua đã từng, Quỹ học bổng MBK sẽ tiếp tục đồng hành và ủng hộ sự phát triển của các bạn tại đây”.
Về nội dung, thông điệp của Chủ tịch Kim không có gì quá đặc biệt. Việc ông Kim Byung-ju dành sự quan tâm cho Quỹ học bổng MBK là điều có thật. Theo công bố về các pháp nhân công ích của Cơ quan Thuế Quốc gia, Chủ tịch Kim đã đóng góp 1,5 tỷ won khi thành lập quỹ và tiếp tục ủng hộ 200 triệu won vào năm ngoái. Tuy nhiên, thông điệp lần này lại bị đánh giá là khá bất ngờ. Lý do là bởi Chủ tịch Kim hiếm khi công khai gửi thông điệp tới sinh viên, và đã 5 tháng kể từ khi Homeplus nộp đơn xin tái cơ cấu doanh nghiệp.
Trong khi đó, Chủ tịch Kim Byung-ju lại chưa đưa ra lập trường cụ thể nào đối với các nhân viên của Homeplus. Thay vào đó, MBK lại tỏ ra bận rộn với việc tự bảo vệ mình. Trong tài liệu giải trình ngày 7/8, MBK cho rằng kết quả kinh doanh yếu kém của Homeplus là cuộc khủng hoảng mang tính cấu trúc mà toàn bộ ngành bán lẻ trực tiếp đang đối mặt. Điều này nhằm phản bác lại các nội dung được nêu ra tại buổi thảo luận về tái cơ cấu Homeplus do Ủy ban Euljiro thuộc Đảng Dân chủ đồng hành tổ chức vào ngày 1/8. Tại buổi thảo luận, nguyên nhân khiến kinh doanh của Homeplus sa sút được cho là do nợ vay quá mức và việc bán tháo tài sản. Đáp lại, MBK nhấn mạnh: “Khủng hoảng quản lý của Homeplus là do thay đổi cấu trúc ngành. Chúng tôi chưa từng rút một đồng cổ tức nào và đã tập trung vào việc đầu tư cơ sở vật chất và tăng cường mảng trực tuyến với số vốn hơn 1 nghìn tỷ won”.
Vậy khả năng sống sót của Homeplus là bao nhiêu?
MBK đang thúc đẩy việc bán lại Homeplus. Tháng 7 vừa qua, Homeplus cho biết: “Có thể giành quyền kiểm soát Homeplus ngay lập tức thông qua việc rót vốn mới mà không chịu áp lực mua lại cổ phần hiện hữu. Việc định giá Homeplus ở mức 3,7 nghìn tỷ won - giá trị thanh lý theo báo cáo điều tra - đã giúp việc mua lại trở nên khả thi”.
Theo Homeplus, tổng tài sản hiện tại khoảng 6,85 nghìn tỷ won, nợ khoảng 2,9 nghìn tỷ won, nghĩa là vốn chủ sở hữu đạt khoảng 4 nghìn tỷ won. Họ giải thích rằng nếu vay 2 nghìn tỷ won bằng cách thế chấp bất động sản trị giá 4,8 nghìn tỷ won mà Homeplus sở hữu, thì số tiền thực tế cần đầu tư để mua lại Homeplus có thể xuống dưới 1 nghìn tỷ won. Mặc dù Homeplus giải thích như vậy, nhưng hiện chưa có đơn vị nào công khai ý định mua lại. Không ít lời chỉ trích cho rằng cách bán lại của Homeplus giống như đầu tư bất động sản kiểu “gap investment” (đầu tư chênh lệch giá).
Vấn đề nằm ở chỗ nếu Homeplus cuối cùng không được bán đi. Đối với MBK, tình hình không hề dễ thở. Homeplus phải được tòa án phê duyệt kế hoạch tái cơ cấu trước ngày 4/3 năm sau. Nếu không bán được Homeplus trước thời hạn này, quy trình tái cơ cấu sẽ kết thúc. Công ty kiểm toán Samil đã định giá trị thanh lý của Homeplus là 3,6816 nghìn tỷ won, trong khi giá trị hoạt động liên tục chỉ đạt 2,5059 nghìn tỷ won. Vì giá trị thanh lý cao hơn, nếu không có biện pháp đối phó trước ngày 4/3 năm sau, khả năng cao doanh nghiệp sẽ rơi vào quy trình thanh lý.
Không phải Chủ tịch Kim Byung-ju hoàn toàn buông tay. Theo MBK, ông Kim đã bỏ ra 100 tỷ won tiền túi để rót vào Homeplus. Tuy nhiên, giới chuyên môn đánh giá 100 tỷ won là con số quá nhỏ để bình thường hóa hoạt động của Homeplus. Hơn nữa, phần lớn trong số 100 tỷ won đó được cho là dưới hình thức bảo lãnh vay vốn thay vì đầu tư trực tiếp.
Nếu Homeplus bị thanh lý, uy tín của Chủ tịch Kim Byung-ju chắc chắn sẽ sụt giảm nghiêm trọng. Cả đảng cầm quyền và giới lao động đều đang đồng loạt chỉ trích ông Kim. Trong giới chứng khoán, khả năng thanh lý Homeplus cũng không bị loại trừ. Nhà nghiên cứu Oh Rin-ah từ LS Securities cho biết: “Do giá trị thanh lý được định giá cao hơn giá trị hoạt động liên tục, kế hoạch tái cơ cấu độc lập đã trở nên vô nghĩa. Nếu không có người mua, khả năng thanh lý hoàn toàn có thể xảy ra”.
Homeplus tuyên bố sẽ thực hiện các biện pháp để giảm áp lực tài chính và củng cố nền tảng tái cơ cấu cho đến khi M&A thành công: đóng cửa tuần tự 15 cửa hàng không đạt thỏa thuận về giá thuê mặt bằng; thực hiện chế độ nghỉ không lương đối với nhân viên trụ sở chính; và tiếp tục biện pháp hoàn trả một phần lương của ban lãnh đạo đã thực hiện từ tháng 3/2025. Theo đó, 15 cửa hàng dự kiến sẽ đóng cửa bao gồm: Siheung, Gayang, Ilsan, Gyesan, Ansan Gojan, Suwon Woncheon, Hwaseong Dongtan, Cheonan Sinbang, Munhwa, Jeonju Wansan, Dongchon, Jangnim, Busan Gamman, Ulsan Buk-gu và Ulsan Nam-gu.
Homeplus khẳng định: “Sự tận tụy của nhân viên và sự ủng hộ không đổi của khách hàng đã giúp nỗ lực tái cơ cấu này có thể thực hiện được cho đến nay. Chúng tôi sẽ tiếp tục đền đáp lòng tin của khách hàng bằng cách cung cấp những sản phẩm và dịch vụ tốt nhất, đồng thời cam kết tái cơ cấu thành công để bảo vệ nơi làm việc quý giá của nhân viên”.
Tuy nhiên, nội bộ Homeplus đang phản đối mạnh mẽ việc đóng cửa các cửa hàng. Chủ tịch Kim Byung-ju gửi thông điệp khích lệ đến sinh viên nhận học bổng, nhưng lại không cho thấy dấu hiệu muốn đối thoại với nhân viên Homeplus. Công đoàn ngành bán lẻ chi nhánh Homeplus chỉ trích việc đóng cửa 15 cửa hàng: “Trên bề mặt, đây có vẻ là biện pháp để giải quyết khủng hoảng thanh khoản, nhưng thực chất đây là tuyên bố từ bỏ việc bán toàn bộ doanh nghiệp, là bước đệm cho việc chia nhỏ bán lẻ hoặc thanh lý. Tất cả những diễn biến này cho thấy rõ kế hoạch của MBK là xẻ nhỏ Homeplus rồi ‘rút vốn nhanh’ (eat and run)”.