[비즈한국] Trong bối cảnh tổng giá trị các dự án chỉnh trang đô thị của ngành xây dựng tăng mạnh trong năm nay, các công ty xây dựng lớn ngày càng phản đối các hướng dẫn đấu thầu lựa chọn nhà thầu thi công gần đây. Tại dự án tái thiết khu Apgujeong 2 ở quận Gangnam, Seoul, nơi từng được dự báo sẽ là cuộc đua giữa hai tập đoàn xây dựng lớn nhất Hàn Quốc là Samsung C&T028260 và Hyundai E&C006360, Samsung C&T đã tuyên bố rút lui vào tháng 6 vừa qua do phản đối hướng dẫn đấu thầu của ban quản lý. Gần đây, tại dự án tái thiết khu Seongsu 1 ở quận Seongdong, Seoul – nơi được coi là "cá lớn" trong các dự án chỉnh trang đô thị khu vực phía bắc sông Hàn, Hyundai E&C và HDC Hyundai Development Company294870 cũng đã lên tiếng phản đối và yêu cầu xem xét lại hướng dẫn đấu thầu của ban quản lý dự án.
Theo thông tin từ giới chuyên môn, ngày 18 vừa qua, Hyundai E&C và HDC Hyundai Development Company đã gửi văn bản đến ban quản lý dự án yêu cầu xem xét lại hướng dẫn đấu thầu lựa chọn nhà thầu cho dự án tái thiết khu 1 thuộc khu vực chỉnh trang chiến lược Seongsu (khu Seongsu 1). Nội dung chính là hướng dẫn của ban quản lý hạn chế quá mức, khiến họ không thể tham gia đấu thầu với các thiết kế hoặc điều kiện kinh doanh đã chuẩn bị từ trước. Trước đó, ban quản lý đã thông qua hội đồng quản trị vào ngày 5 và hội đồng đại biểu vào ngày 20, sau đó chính thức công bố đấu thầu chọn nhà thầu vào ngày 21. Trước đó, Hyundai E&C, GS E&C006360 và HDC Hyundai Development Company đều đã bày tỏ sự quan tâm, báo hiệu một cuộc cạnh tranh gay gắt.
Các hướng dẫn đấu thầu mà hai công ty chỉ ra hầu hết là các hạng mục cấm. Hyundai E&C phản đối các điểm như: cấm ưu tiên phân phối căn hộ tầng đẹp cho thành viên ban quản lý, cấm đảm bảo lợi nhuận khi nhận nhà, cấm giảm giá phân phối cho thành viên, hạn chế điều kiện tài chính, hủy tư cách dự thầu và tước tư cách, quyền quyết định hợp lệ hay không đối với các đề xuất của ban quản lý, và chỉ thị cưỡng ép nghĩa vụ hoàn công trách nhiệm. HDC Hyundai Development Company cũng chỉ ra các vấn đề tương tự bao gồm: hạn chế tiền di dời trong phạm vi giá trị tài sản đảm bảo, cấm đề xuất thiết kế thay thế, không cho phép các điều kiện kinh doanh nhằm giảm bớt đóng góp tài chính, cấm phân bổ tầng đẹp có hướng nhìn ra sông Hàn, cấm đảm bảo lợi nhuận khi nhận nhà, và hướng dẫn cho phép ban quản lý tùy ý quyết định khi có xung đột giữa hồ sơ mời thầu và đề xuất dự thầu.
Hyundai E&C cho biết: "Những hướng dẫn này là các điều khoản gây bất lợi, hạn chế quá mức khiến các công ty không thể phát huy năng lực để đưa ra đề xuất tối ưu, làm mất đi khả năng phân biệt giữa các nhà thầu và đi ngược lại tinh thần đấu thầu cạnh tranh công khai. Với tư cách là đơn vị đã chuẩn bị các đề xuất vượt trội so với đối thủ, chúng tôi cảm thấy rất hoang mang và tha thiết yêu cầu xem xét lại (hướng dẫn đấu thầu)".
HDC Hyundai Development Company cũng cho biết thêm: "Có nhiều điểm trong các hạn chế đấu thầu như cấm cung cấp hoặc đề xuất các ưu đãi cho thành viên khiến chúng tôi khó có thể áp dụng các thiết kế và điều kiện kinh doanh tốt nhất hiện có. Kế hoạch đấu thầu của ban quản lý khu Seongsu 1 có thể trở thành nguyên nhân gây tăng chi phí xây dựng trong tương lai, vì vậy chúng tôi yêu cầu sửa đổi và xem xét lại hồ sơ mời thầu để có thể phản ánh đa dạng các điều kiện kinh doanh và thiết kế của các bên tham gia".
Dự án tái thiết khu Seongsu 1 được coi là dự án lớn nhất khu vực phía bắc sông Hàn. Đây là dự án chỉnh trang đô thị nhằm phá bỏ các khu nhà cũ tại địa chỉ 72-10 Seongsu-ga, quận Seongdong, Seoul để xây dựng 17 tòa nhà chung cư cao tối đa 69 tầng (3.014 hộ). Dự án được đánh giá cao nhờ vị trí đắc địa, phía nam giáp sông Hàn và phía bắc giáp rừng Seoul. Trong 4 khu vực chỉnh trang chiến lược tại Seongsu, đây là khu có quy mô lớn nhất và tiến độ nhanh nhất, nhà thầu trúng thầu có thể hưởng lợi thế tiên phong trong khu vực. Chi phí xây dựng dự kiến do ban quản lý đề ra là 2.154 tỷ won và tiền đặt cọc dự thầu lên tới 100 tỷ won.
Đây không phải là lần đầu tiên các công ty xây dựng lớn phản đối hướng dẫn đấu thầu. Trước đó, Samsung C&T, vốn quan tâm sâu sắc đến việc giành hợp đồng tại khu Apgujeong 2, đã tuyên bố không tham gia đấu thầu vào tháng 6 vừa qua ngay sau khi ban quản lý công bố đấu thầu. Lý do là vì ban quản lý đã đưa ra các hướng dẫn bất thường như: hạn chế nghiêm ngặt phạm vi thiết kế thay thế, chỉ cho phép đề xuất lãi suất dưới dạng CD + lãi suất cộng thêm, không thể đề xuất tỷ lệ LTV (tỷ lệ vay trên giá trị tài sản) cho chi phí di dời trên 100%, không cho phép đề xuất lãi suất chi phí di dời bổ sung, và cấm áp dụng các kỹ thuật tài chính khác. Kết quả là việc lựa chọn nhà thầu đã bị hủy bỏ hai lần do chỉ có mỗi Hyundai E&C nộp đơn.
Vào thời điểm đó, Samsung C&T giải thích: "Chúng tôi đã chọn khu Apgujeong 2 làm dự án chiến lược và chuẩn bị kỹ lưỡng thông qua việc hợp tác với các nhà thiết kế kiến trúc và công ty tài chính toàn cầu để xây dựng một khu chung cư đẳng cấp, một biểu tượng tiêu biểu thế giới khiến các thành viên ban quản lý tự hào. Tuy nhiên, sau khi xem xét các điều kiện đấu thầu, do những hạn chế bất thường về thiết kế thay thế và điều kiện tài chính, chúng tôi không thể đưa ra các đề xuất đã chuẩn bị sẵn".
Một quan chức trong ngành xây dựng cho biết: "Việc đưa ra hướng dẫn đấu thầu giống như bảo các công ty xây dựng chỉ được đề xuất 80% thay vì 100% là điều khiến họ không thể không phản đối. Việc không cho phép thể hiện thế mạnh của một công ty vô hình trung lại làm nổi bật thế mạnh của công ty khác một cách tương đối. Điều này đi ngược lại với tinh thần của Luật Chỉnh trang Đô thị, vốn ưu tiên nguyên tắc đấu thầu cạnh tranh công khai. Trừ khi là các hành vi bị luật pháp cấm, ban quản lý nên tạo ra các hướng dẫn đấu thầu linh hoạt để các công ty xây dựng được tự do đề xuất, từ đó các thành viên ban quản lý mới có thể đưa ra lựa chọn sáng suốt nhất".