[비즈한국] Hội nghị thượng đỉnh Hàn-Mỹ diễn ra vào ngày 25 vừa qua được đánh giá là tương đối thành công, trái ngược với những lo ngại trong và ngoài nước. Điều này là nhờ vào tình hình quốc tế gần đây, nơi việc tạo ra một bầu không khí êm đẹp mà không có sự bất đồng rõ rệt giữa hai quốc gia đã được xem là một thành công.
Một lý do khác khiến hội nghị thượng đỉnh Hàn-Mỹ lần này được đánh giá cao là 'Bàn tròn Doanh nghiệp Hàn-Mỹ'. Sự kiện diễn ra ngay sau hội nghị thượng đỉnh có sự tham gia của 15 người đứng đầu các tập đoàn lớn của Hàn Quốc cùng Bộ trưởng Bộ Công nghiệp và Bộ trưởng Bộ Ngoại giao, trong khi phía Mỹ có đại diện của 21 doanh nghiệp chủ chốt bao gồm Nvidia cùng lãnh đạo các tổ chức tài chính.
Tại bàn tròn này, 11 biên bản ghi nhớ (MOU) về hợp tác công nghiệp đã được ký kết, qua đó hai nước quyết định thúc đẩy hợp tác công nghiệp sâu rộng nhằm hồi sinh nền sản xuất của Mỹ. 11 MOU được ký kết trong các lĩnh vực đóng tàu, năng lượng hạt nhân, hàng không, LNG và khoáng sản cốt lõi được coi là thành quả lớn của hội nghị lần này, với ý nghĩa biểu tượng là liên minh Hàn-Mỹ đang vượt ra ngoài khuôn khổ liên minh quân sự để mở rộng sang liên minh công nghiệp và công nghệ.
Trong số đó cũng có các MOU liên quan đến công nghiệp quốc phòng. Samsung Heavy Industries010140 đã ký MOU đối tác dự án bảo dưỡng, sửa chữa và đại tu (MRO) tàu hải quân Mỹ với Vigor Marine Group, còn Korea Zinc đã ký MOU với Lockheed Martin, tập đoàn quốc phòng lớn nhất nước Mỹ, để xây dựng chuỗi cung ứng germanium.
Đặc biệt, MOU giữa Lockheed Martin và Korea Zinc có tầm quan trọng rất lớn. Lockheed Martin là tập đoàn quốc phòng lớn nhất và hàng đầu thế giới, một cái tên cũng rất quen thuộc với Hàn Quốc khi sản xuất các dòng máy bay KF-16, máy bay tàng hình F-35A, máy bay vận tải C-130 của Không quân, cũng như hệ thống chiến đấu Aegis, trực thăng tác chiến hải quân MH-60R và tên lửa Patriot (PAC-3) của Hải quân.
Nội dung MOU giữa hai công ty như sau: Korea Zinc sẽ cung cấp germanium được tinh luyện tại các quốc gia không bao gồm Trung Quốc, Triều Tiên, Iran và Nga cho Lockheed Martin, đồng thời hai bên thúc đẩy ký kết hợp đồng ưu tiên mua sản phẩm (Off-take Agreement), trong đó Lockheed Martin sẽ ưu tiên thu mua nguồn hàng này. Để hiện thực hóa điều đó, Korea Zinc dự kiến đầu tư khoảng 140 tỷ Won để xây dựng mới cơ sở sản xuất germanium tại nhà máy luyện kim Onsan ở Ulsan.
Lý do một tập đoàn quốc phòng toàn cầu bắt tay với doanh nghiệp Hàn Quốc để đảm bảo khoáng sản cốt lõi là rất rõ ràng. Germanium là nguyên liệu không thể thiếu cho các vũ khí tối tân, nhưng chuỗi cung ứng của nó trên thực tế đang bị Trung Quốc kiểm soát.
Chìa khóa cho các trận chiến đêm quyết định thắng bại trong chiến tranh hiện đại chính là cảm biến và camera hồng ngoại (nhiệt). Việc chiếm ưu thế về nhiệt (Thermal Dominance) để phát hiện và tấn công kẻ thù trước bằng kính nhìn đêm hoặc thiết bị theo dõi hồng ngoại là vô cùng quan trọng. Nếu không có germanium, không thể chế tạo được các thiết bị nhiệt này. Germanium có độ truyền dẫn rất cao và chỉ số khúc xạ lớn trong dải bước sóng hồng ngoại trung (MWIR, 3-5µm) và hồng ngoại xa (LWIR, 8-14µm), nên nó bắt buộc phải có để chế tạo ống kính và cửa sổ cho các thiết bị quang học hồng ngoại.
Vì lý do này, germanium được sử dụng trong các thiết bị hồng ngoại cho hàng chục loại hệ thống vũ khí tiên tiến như hệ thống thu mục tiêu quang điện tử (EOTS) của máy bay F-35 và tên lửa chống tăng FGM-148 Javelin mà Lockheed Martin sản xuất. Ngoài ra, germanium còn là vật liệu không thể thiếu trong cáp quang, chất bán dẫn cao tần, v.v.
Tuy nhiên, germanium không phải là khoáng sản được khai thác trực tiếp từ mỏ mà được thu hồi như một phụ phẩm từ kẽm (Zinc) hoặc tro bay (Fly Ash). Do đó, sản xuất và cung ứng germanium trên toàn cầu phụ thuộc rất lớn vào Trung Quốc – cường quốc về luyện kim kẽm. 54% lượng germanium Mỹ nhập khẩu hàng năm là từ Trung Quốc, và 30% từ Bỉ cũng thực chất là tinh chế từ nguyên liệu của Trung Quốc, vì vậy trên thực tế hơn 80% lượng germanium tiêu thụ của Mỹ đều nằm dưới tầm ảnh hưởng của Trung Quốc.
Hơn nữa, Trung Quốc đang lợi dụng vị thế độc quyền này để gây bất ổn chuỗi cung ứng. Từ tháng 8 năm 2023, nước này đã tăng cường kiểm soát bằng cách chuyển các mặt hàng liên quan đến gali và germanium sang chế độ cấp phép xuất khẩu.
Trong tình hình đó, MOU với Korea Zinc dự kiến sẽ giúp ích rất nhiều cho việc đảm bảo chuỗi cung ứng ổn định của Lockheed Martin. Nhà máy luyện kim Onsan, nơi sẽ được đầu tư nhờ sự hợp tác này, dự kiến từ khoảng năm 2028 sẽ sản xuất khoảng 10 tấn germanium dioxide độ tinh khiết cao 99,999% mỗi năm. Đây là con số đáng kể, tương đương với khoảng 30% lượng germanium tiêu thụ hàng năm của Mỹ.
Việc tái cấu trúc chuỗi cung ứng nguyên liệu hoặc vật liệu vốn phụ thuộc vào các quốc gia cụ thể như Trung Quốc sang các nước đồng minh như thế này được gọi là 'Friend-shoring'. Giống như trường hợp của germanium, nhiều hệ thống vũ khí tiên tiến của Mỹ đang có chuỗi cung ứng dễ bị tổn thương do phụ thuộc vào các quốc gia cụ thể. Hy vọng rằng MOU lần này sẽ là tiền đề để mở rộng hơn nữa hợp tác công nghiệp quốc phòng, nơi Hàn Quốc cung cấp nguyên liệu, linh kiện và thiết bị cho việc phát triển vũ khí tiên tiến của Mỹ.