[비즈한국] Hiếm khi nào Đức đặt nhiều kỳ vọng vào triển lãm IAA như lần này. Trước áp lực ngày càng lớn từ làn sóng xe điện Trung Quốc và tình trạng suy thoái kinh tế bao trùm ngành sản xuất Đức, việc IAA Mobility 2025 được tổ chức lần đầu tiên sau khi có sự thay đổi chính phủ đã khiến kỳ vọng trong nước trở nên vô cùng lớn lao.
Ngành công nghiệp ô tô – xương sống của nền kinh tế Đức – cần phải lấy lại niềm tin thông qua sự kiện IAA 2025 này. Theo công bố từ ban tổ chức, IAA năm nay có sự tham gia của 748 doanh nghiệp đến từ 37 quốc gia, với 57% là các công ty nước ngoài, khẳng định tầm vóc quốc tế của sự kiện. Đáng chú ý, Đức dẫn đầu với khoảng 322 doanh nghiệp (43%), tiếp theo là Trung Quốc (116 doanh nghiệp, 15,5%), Hàn Quốc (58 doanh nghiệp, 7,8%), cùng Mỹ, Ý và Áo (mỗi nước 24 doanh nghiệp, 3,2%). Giữa các cường quốc di chuyển thế giới, sự hiện diện của Hàn Quốc cũng rất nổi bật. IAA năm nay đã ghi nhận hơn 350 thành tựu là các sản phẩm hoặc công nghệ mới lần đầu tiên ra mắt thế giới.
Tại lễ khai mạc, Thủ tướng Đức Friedrich Merz, Thủ hiến bang Bavaria Markus Söder và Thị trưởng Munich Dieter Reiter đã cùng đứng chung trên sân khấu. Ông Merz nhấn mạnh: “IAA 2025 sẽ cho thấy năng lực đổi mới của ngành công nghiệp ô tô và linh kiện Đức cũng như thế giới trong nháy mắt. Đức sẽ tiếp tục duy trì hệ sinh thái tối ưu để giữ vững vị thế là 'quốc gia ô tô số 1'”. Thị trưởng Reiter cũng ca ngợi: “IAA là tín hiệu mạnh mẽ hướng tới tương lai di chuyển thông minh và bền vững”.
Trong bài phát biểu, ông Merz khẳng định: “Đức không được phép là kẻ chạy theo thay đổi, mà phải là người thiết kế nó”. Ông cam kết sẽ nới lỏng quy định, mở rộng đầu tư và tổ chức hội nghị ô tô chung giữa chính phủ và doanh nghiệp trong vòng 4-6 tuần sau IAA. Điều này cho thấy quyết tâm phục hồi vai trò lãnh đạo ngay tại trung tâm triển lãm, bất chấp những cơn gió ngược của nền kinh tế.
Trung Quốc: Bản hòa tấu của công nghệ, thực thi và địa phương hóa
Khu vực thu hút sự chú ý nhất tại IAA chính là gian hàng của các doanh nghiệp Trung Quốc. Ngay tại lối vào triển lãm, Horizon Robotics – một startup về giải pháp tự lái – đã gây ấn tượng mạnh với chiến lược địa phương hóa dữ liệu, thực hiện tái học tập bằng dữ liệu bản địa tại các trung tâm dữ liệu ở châu Âu. Lộ trình ra mắt SoC tích hợp nguyên chip cho ADAS (Hệ thống hỗ trợ người lái tiên tiến) và IVI vào năm tới, cùng dòng sản phẩm Journey 6 bao phủ từ L2+ đến L4 đã khẳng định sự liên kết hệ sinh thái lấy chip làm trung tâm.
Dòng Journey 6 tích hợp CPU, GPU, NPU vào một con chip duy nhất, cung cấp các giải pháp ADAS và hỗ trợ lái xe nâng cao. Horizon Robotics đang hợp tác phát triển tính năng ADAS và hệ thống lái thông minh với không chỉ các doanh nghiệp ô tô Đức như Bosch, Volkswagen mà còn cả các nhà sản xuất xe hơi Trung Quốc như SAIC và BYD. Đây là một doanh nghiệp đang nhận được nhiều sự quan tâm.
Gian hàng của CATL là một trong những nơi đông đúc nhất tại IAA 2025. Chủ tịch Robin Zeng đã trực tiếp giới thiệu công nghệ tới các quan chức chính phủ Đức và lãnh đạo cấp cao của các OEM lớn, cho thấy ý định mở rộng tầm ảnh hưởng vượt ra ngoài việc trưng bày sản phẩm thông thường.
Thay đổi đáng chú ý nhất nằm ở thông điệp. Khác với quá khứ thường phô diễn tốc độ và hiệu suất tối đa với pin "Shenxing" hay "Qilin" tại triển lãm Bắc Kinh hay InterBattery, lần này ở Munich, CATL tập trung vào sự an toàn, độ ổn định trong quy trình và độ tin cậy trong sản xuất. Đây được xem là bước chuyển chiến lược để giành lấy niềm tin tại thị trường châu Âu vốn rất thận trọng. Thực tế, ngay lối vào gian hàng, họ đã trưng bày mặt cắt cấu trúc làm mát bằng chất lỏng chống cháy nổ và máy kiểm tra CT dây chuyền sản xuất để trực quan hóa quy trình quản lý chất lượng và độ an toàn.
Đặc biệt tại châu Âu, CATL đã công bố chiến lược mở rộng từ một nhà cung cấp linh kiện thành doanh nghiệp giải pháp năng lượng và sạc, với dự báo sản xuất đại trà ban đầu từ nhà máy tại Hungary.
Xpeng đã trưng bày toàn bộ dải sản phẩm gồm Next P7, P7+, G6, G9 và X9 với khẩu hiệu "AI-defined Vehicle" (Xe được định nghĩa bởi AI). Đáng chú ý, Next P7 đã đưa ra kỷ lục về độ bền "di chuyển khoảng 3.961km trong 24 giờ", cùng hiệu suất tăng tốc từ 0-100km/h trong 3,7 giây và tốc độ tối đa 230km/h. Đây là một ví dụ thú vị cho thấy mẫu xe điện thương mại hoàn toàn có thể thể hiện tốt cả tính bền vững lẫn hiệu suất.
Tại IAA lần này, Xpeng tuyên bố sẽ thành lập trung tâm Nghiên cứu và Phát triển (R&D) đầu tiên tại châu Âu ở Munich. Đây là bước đi đầu tiên trong việc mở rộng mạng lưới R&D toàn cầu sang châu Âu và là bước tiến gần hơn đến người dùng châu Âu. Đồng thời, nó cũng thể hiện quyết tâm đẩy nhanh quá trình địa phương hóa bằng cách đưa các quy định và nhu cầu của thị trường châu Âu vào quá trình phát triển sản phẩm.
Phần trưng bày của Xpeng cho thấy nỗ lực thay đổi định kiến từ "Trung Quốc = giá rẻ" sang "Trung Quốc = nhà lãnh đạo công nghệ". Đặc biệt, tại không gian mở trong thành phố, họ đã mang đến hình ảnh tinh tế và gần gũi, tạo cơ hội lái thử đa dạng cho người tiêu dùng phổ thông.
Ba "ông lớn" Đức và Aumovio mơ về một sự tái khởi động trên sân nhà
BMW chiếm lĩnh không gian triển lãm với iX3, chiếc xe thương mại đầu tiên thuộc dòng Neue Klasse, mở ra kỷ nguyên "Neo BMW". Họ đã thiết kế để bất kỳ ai cũng có thể trải nghiệm thực tế quá trình chuyển đổi SDV thông qua kiến trúc 800V, sạc hai chiều, Panoramic iDrive (OS X) và 4 miền máy tính "Superbrain".
iDrive là hệ điều hành ô tô của BMW. Panoramic iDrive lần này mở rộng iDrive hiện có ra toàn bộ phía trước xe, cho phép người lái và hành khách cùng xem và điều khiển thông tin trên màn hình toàn cảnh trải dài khắp bảng điều khiển. Người lái có thể xử lý các thông tin cần thiết như tốc độ, bản dẫn đường, cảnh báo an toàn, trong khi hành khách có thể thao tác với các chức năng giải trí hoặc tiện ích trên phần màn hình của mình. Thông qua đó, BMW đã hiện thực hóa giao diện người dùng cốt lõi của SDV. Lộ trình sản xuất tại Debrecen, Hungary vào năm 2025 và ra mắt tại châu Âu vào năm 2026 cũng được xác định rõ ràng.
Mercedes-Benz chọn mẫu GLC điện làm đại diện cho quá trình chuyển đổi xe điện. Truyền thông Đức đánh giá GLC điện là "một trong những mẫu xe mới quan trọng nhất" và chú ý đến chiến lược cao cấp của Mercedes-Benz so với BMW iX3. Đặc biệt, vì GLC là mẫu SUV bán chạy nhất toàn cầu, nên phiên bản điện hóa này trở thành chỉ số quan trọng để đánh giá tương lai của hãng.
Đáng chú ý là xe không chỉ đơn thuần thay pin mà còn được trang bị giao diện mới nhất, khả năng sạc nhanh và gói ADAS. Hãng đã nỗ lực thể hiện sự khác biệt so với các mẫu xe động cơ đốt trong truyền thống bằng cách nhấn mạnh phạm vi hoạt động rộng, sạc nhanh và ngôn ngữ thiết kế mới. Có thể thấy rõ nỗ lực mở rộng định nghĩa về sự sang trọng truyền thống thành "công nghệ tiên tiến + trải nghiệm người dùng".
Mercedes đưa ra thông điệp cốt lõi là "Welcome home" (Chào mừng về nhà), với ý định mở rộng trải nghiệm thương hiệu từ việc chỉ lái thử xe thành sự thoải mái như ở nhà, trải nghiệm sang trọng trong cuộc sống hàng ngày. Điều này được hiện thực hóa tại không gian mở ở trung tâm Munich, nơi khách tham quan có thể ngồi vào trong xe để trải nghiệm "không gian như ở nhà".
Volkswagen đã công bố các dòng xe điện hợp lý như ID. Polo, ID. Cross cùng chiến lược "giảm cân" về chất lượng và UI trong 3 năm qua, tái khẳng định định nghĩa "True Volkswagen" (Volkswagen đích thực). Với 4 mẫu xe điện cỡ nhỏ và compact, họ tập trung vào việc khôi phục sự cân bằng giữa "giá cả, độ hoàn thiện và trải nghiệm sạc".
Sự thay đổi rõ rệt nhất trong quá trình "reset" của các doanh nghiệp truyền thống thuộc về Continental. Thông qua IAA Mobility 2025, hãng thông báo bộ phận ô tô đã tái sinh thành một công ty độc lập mang tên AUMOVIO. Từ tháng 9/2025, bộ phận Automotive của Continental được tách ra và IAA chính là sự kiện chính thức đầu tiên mà Aumovio tham gia với tư cách là thương hiệu độc lập.
Aumovio đã trình làng các hệ thống liên quan đến SDV. Các sản phẩm chính bao gồm: "Green Electric Caliper" (kẹp phanh điện thân thiện với môi trường) giúp tăng quãng đường xe điện và giảm chi phí lắp ráp; đơn vị khung gầm dạng module tích hợp dẫn động, phanh, lái và treo; cấu trúc lái điện tử (by-wire); và module góc (Corner Module) với khả năng lái bánh xe lên đến 150 độ, tăng cường tính linh hoạt trong thiết kế xe và sử dụng không gian.
Điều IAA để lại, và những điều không được nhầm lẫn
Tại IAA lần này, sự trở lại của phân khúc xe cao cấp Đức là ấn tượng nhất. BMW và Mercedes đã gửi đi thông điệp "Chúng tôi đang giành lại quyền chủ động" trong lĩnh vực xe điện và SDV – những nơi họ từng bị xem là tụt hậu. Cùng với việc Volkswagen điều chỉnh lại phân khúc xe điện bình dân, các thương hiệu Đức dường như đã lấy lại sức mạnh vốn có của "quốc gia ô tô". Điều này phần nào xua tan bầu không khí ảm đạm bao trùm ngành công nghiệp ô tô Đức khi các doanh nghiệp Trung Quốc trỗi dậy vào năm 2023.
Tuy nhiên, nếu năm 2023 chỉ là bước tiến nổi bật của các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc, thì lần này, chiến thuật tổng lực từ chip, pin, xe thành phẩm, sạc cho đến phân phối của Trung Quốc đã thâm nhập sâu vào trái tim châu Âu.
Điều thú vị là sự bất đối xứng trong các bài báo của truyền thông Đức. Tại hiện trường, cuộc đối đầu giữa doanh nghiệp Trung Quốc và Đức diễn ra rất gay gắt, nhưng trên báo chí và mạng xã hội, tâm điểm vẫn xoay quanh bộ ba quyền lực của Đức. Theo phân tích của hãng tư vấn Prophet (Đức) từ nội dung trên các cổng thông tin và mạng xã hội tại các nước EU chính (EU G5), Trung Quốc và Mỹ trong suốt thời gian diễn ra IAA (8-11/9):
Volkswagen Group (bao gồm Audi) chiếm sự quan tâm lớn nhất (25%), theo sau là BMW (11%) và Mercedes (10%). Vai trò của các nhà sản xuất Trung Quốc tương đối mờ nhạt. BYD và Xpeng (mỗi hãng 6%) là những doanh nghiệp Trung Quốc được chú ý nhiều nhất, trong khi Geely (3%) và GAC (2%) hầu như không thu hút được sự quan tâm.
Trái với sự căng thẳng cảm nhận được tại hiện trường, các tiêu đề truyền thông lại có phần thiên lệch. Đó là lý do tại sao người ta nói rằng khi đến các sân nhà như Thượng Hải, người châu Âu sẽ còn ngạc nhiên hơn nữa.
Hãy cùng nhìn nhận thực tế về tọa độ hiện tại của ngành công nghiệp ô tô vốn do Đức dẫn dắt. IAA khẳng định sự phục hồi tự tin của các hãng xe Đức, nhưng làn sóng thay đổi mà các nhà cung cấp Tier 1 và các vendor đang trải qua cùng áp lực tái cấu trúc chuỗi cung ứng là điều có thể cảm nhận rõ rệt. Thắng bại của cuộc chuyển đổi khổng lồ này cuối cùng vẫn phụ thuộc vào chi phí, tốc độ và chính sách. Sau khi chứng kiến sân khấu hoành tráng của các dòng xe cao cấp Đức, lý do khiến tôi cảm thấy ớn lạnh là suy nghĩ: "Có lẽ IAA lần này thành công, nhưng cuộc kiểm tra thực sự chỉ mới bắt đầu". Đối với các startup Hàn Quốc, hãy nhớ rằng Đức – nơi khao khát đổi mới hơn bất cứ đâu – có thể là đích đến của các startup di chuyển, và đây là lúc cần tìm kiếm cơ hội.
Tác giả Lee Eun-seo tốt nghiệp ngành Luật tại Hàn Quốc và theo học kịch nghệ tại Berlin. Cô đang dẫn dắt 123factory, một tổ chức kết nối hệ sinh thái startup giữa Hàn Quốc và Đức, phát triển cùng thành phố Berlin – nơi vốn là thành phố nghệ thuật và là trung tâm startup của châu Âu.