[비즈한국] Ngày càng có nhiều trường hợp các công ty tư vấn không còn dừng lại ở vai trò cố vấn chiến lược thuần túy mà đã trở thành cổ đông lớn nhất, trực tiếp tham gia vào bộ máy điều hành của các công ty dược phẩm. Dù vị thế của họ được củng cố thông qua các tranh chấp quyền quản trị và quá trình kế thừa, nhưng năng lực điều hành thực tế của các công ty tư vấn quy mô nhỏ tại các tập đoàn dược phẩm đang trở thành dấu hỏi lớn, làm dấy lên lo ngại về sự ổn định trong quản trị.
Theo số liệu từ ngành vào ngày 24, tại Đại hội đồng cổ đông bất thường của Dongsung Pharmaceutical002210 diễn ra ngày 12 vừa qua, 4 nhân sự từ Brand Refactoring – đơn vị đang là cổ đông lớn nhất – đã gia nhập Hội đồng quản trị (HĐQT) của Dongsung Pharmaceutical (gồm các giám đốc điều hành Ham Young-hwi, Yoo Young-il, Lee Sang-chul và giám đốc độc lập Won Tae-yeon).
Brand Refactoring đã giành được quyền quản trị khi chiếm đa số ghế trong HĐQT, thay thế 3 nhà lãnh đạo cũ là CEO Na Won-gyun, Giám đốc chiến lược Won Yong-in và Giám đốc độc lập Namgung Gwang. Brand Refactoring là một công ty tư vấn thương hiệu thành lập vào tháng 8 năm 2022. Tháng 4 vừa qua, công ty này đã mua lại 10,8% cổ phần từ cựu Chủ tịch Lee Yang-gu của Dongsung Pharmaceutical với giá 12 tỷ won, qua đó trở thành cổ đông lớn nhất ngay lập tức. Đứng về phía cựu Chủ tịch Lee, công ty này đã nhảy vào giữa tâm điểm tranh chấp quyền lực với CEO Na.
Vào tháng 6 vừa qua, cơ cấu cổ đông lớn nhất của Korea Union Pharm080720 đã thay đổi sang công ty tư vấn quản lý Melvin F&B. Kết quả này đến từ việc Melvin F&B thực thi quyền cầm cố đối với 1.576.556 cổ phiếu mà cựu Chủ tịch Baek Byung-ha và vợ là bà Ahn Hee-sook đã thế chấp. Killington Limited, đơn vị đã trở thành cổ đông lớn của Hanmi Science008930, cũng là một pháp nhân mục đích đặc biệt (SPC) do La Defense Partners – đơn vị tư vấn huy động vốn cho thuế thừa kế của gia đình chủ sở hữu Tập đoàn Dược phẩm Hanmi – thành lập. Tính đến tháng 7, Killington Limited nắm giữ 9,81% cổ phần của Hanmi Science, trở thành cổ đông lớn thứ hai sau Chủ tịch Shin Dong-kook của Hanyang Precision (16,43%).
Các công ty dược thường bắt tay với các đơn vị tư vấn để tái thiết chiến lược và tổ chức nhằm thích ứng với thị trường dược phẩm trong và ngoài nước đang thay đổi không ngừng. Các dịch vụ này bao gồm: đạt chứng nhận GMP (thực hành tốt sản xuất thuốc) để mở rộng ra nước ngoài, cấp phép, xuất nhập khẩu, chuyển giao công nghệ, v.v. Năm ngoái, JW Holdings096760 đã ký hợp đồng với McKinsey, một công ty tư vấn toàn cầu, để tăng cường năng lực cạnh tranh và cơ cấu lại doanh nghiệp. Các doanh nghiệp sinh học chưa niêm yết cũng thường nhận được sự hỗ trợ từ các công ty chứng khoán, công ty kế toán và tư vấn khi chuẩn bị cho việc M&A hoặc niêm yết trên sàn chứng khoán.
Tuy nhiên, xu hướng gần đây là các công ty tư vấn đang mở rộng vai trò từ cố vấn đơn thuần sang mua lại cổ phần và trực tiếp tham gia quản lý. Dự kiến tại cuộc họp HĐQT của Dongsung Pharmaceutical vào ngày 25 tới, Brand Refactoring sẽ thúc đẩy việc bãi nhiệm chức vụ CEO của ông Na Won-gyun. Dù việc bãi nhiệm giám đốc cần nghị quyết đặc biệt của đại hội cổ đông, nhưng việc bãi nhiệm CEO chỉ cần nghị quyết của đa số HĐQT là đủ.
Tại Korea Union Pharm, tranh chấp quyền quản trị giữa cựu Chủ tịch Baek Byung-ha và cựu CEO Yang Tae-hyun đã nổ ra từ tháng 10 năm ngoái, cộng thêm cáo buộc tham ô và vi phạm tín nhiệm của ban lãnh đạo khiến công ty đứng trước nguy cơ bị hủy niêm yết trên KOSDAQ. Trong quá trình đó, vào tháng 2 năm nay, Melvin F&B đã cho cựu Chủ tịch Baek và vợ vay 500 triệu won, rồi sử dụng số cổ phiếu cầm cố để giành quyền kiểm soát. La Defense Partners cũng đã lộ diện rõ nét trong cuộc chiến tranh chấp quyền quản trị của gia đình chủ sở hữu Tập đoàn Hanmi.
Tuy nhiên, trong ngành đang dấy lên mối lo ngại lớn về việc các công ty tư vấn có quy mô nhỏ và thiếu kinh nghiệm trong lĩnh vực dược phẩm lại trở thành cổ đông lớn nhất của các hãng dược.
Năm ngoái, Dongsung Pharmaceutical ghi nhận doanh thu 88,4 tỷ won và tài sản 147,9 tỷ won, trong khi doanh thu của Brand Refactoring chỉ đạt 8,4 tỷ won, lỗ hoạt động 533 triệu won. Tổng tài sản của công ty này chỉ là 3,9 tỷ won và vốn chủ sở hữu chỉ vỏn vẹn 70 triệu won. Melvin F&B cũng là một đơn vị rất nhỏ với tài sản 36 triệu won và vốn chủ sở hữu 24 triệu won tính đến cuối năm ngoái.
Do đó, xuất hiện những nghi ngờ về việc liệu đằng sau các công ty này có nguồn vốn bí ẩn nào khác hay không, đồng thời dấy lên hoài nghi về tính bền vững trong quản trị của các công ty dược. Thậm chí, nhiều ý kiến chỉ trích rằng các công ty tư vấn này đang nhắm vào các công ty dược đang gặp khủng hoảng như tranh chấp quyền quản trị hay kế thừa để trục lợi.
Một nguồn tin trong ngành dược cho biết: "Có những trường hợp các đơn vị tư vấn tiếp cận gia đình chủ sở hữu đang không có kinh nghiệm xử lý thuế thừa kế hoặc tranh chấp quản trị bằng cách nhấn mạnh chuyên môn quản lý rủi ro. Đối với các chủ sở hữu, ưu tiên hàng đầu là giải quyết khủng hoảng ngay lập tức nên họ thường dựa dẫm vào các đơn vị này, và trong quá trình đó, họ phải chi trả các khoản phí tư vấn khổng lồ hoặc chuyển nhượng cổ phần".